(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Caroli Nipperdeii Spicilegii alterivs in Cornelio Nepote [microform] .."

MASTER 
NEGA TIVE 

NO. 93-81310-16 



MICROFILMED 1993 
COLUMBIA UNIVERSITY LIBRARIES/NEW YORK 



as part of the 
"Foundations of Western Civilization Preservation Project" 



Funded by the 
NATIONAL ENDOWMENT FOR THE HUMANITIES 



Reproductions may not be made without permission from 

Columbia University Library 



COPYRIGHT STATEMENT 



The copyright law of the United States - Title 17, United 
States Code - concerns the making of photocopies or 
other reproductions of copyrighted material. 

Under certain conditions specified in the law, libraries and 
archives are authorized to furnish a photocopy or other 
reproduction. One of these specified conditions is that the 
photocopy or other reproduction is not to be "used for any 
purpose other than private study, scholarship, or 
research.'* If a user makes a request for, or later uses, a 
photocopy or reproduction for purposes in excess of "fair 
use," that user may be liable for copyright infringement. 

This institution reserves the right to refuse to accept a 
copy order if, in its judgement, fulfillment of the order 
would involve violation of the copyright law. 



AUTHOR: 



NIPPERDEY, KARL 



TITLE: 



CAROLI NIPPERDEII 
SPICILEGII ALTERVS 

PLACE: 

lENAE 

DA TE : 

[1868-1871] 



COLUMBIA UNIVERSITY LIBRARIES 
PRESERVATION DEPARTMENT 



Master Negative # 



Restrictions on Use: 



BIBLIOGRAPHIC MICROFORM TARGET 



Original Material as Filmed - Existing Bibliographic Record 



87No5 
EZ6 



Nipperdey, Karl, 1821-1875. 

...Caroli Nipperdeii Spicilegii alterivs in Cor- 
nelio Nopote... lenae, prostat in libraria Bra- 
niana, ^lSeS-ll^ 

6 pts. in 1 V. ?Xr?' cn, 

At head of title: Index scholarvm. . . in Vniversi- 
tate litterarvm lenensi... a. LIDCCCLXVIII j--a. 
MDCCCLXXI3 habendarvm. . . 



cS 






• ) 



TECHNICAL MICROFORM DATA 

FILM SIZE: ^ii!?j:i_ __ REDUCTION RATIO: ilk-^ 

IMAGE PLACEMENT: lA <® IB UB 

DATE FILMED:__H-ikL-_l3 INITIALS ]!!^J^zi' 



FILMEDBY: RESEARCH PUBLICATIONS. INC WOODBRIDGE. CT 




c 




Association for information and Image IManagement 

1100 Wayne Avenue, Suite 1100 
Silver Spring, Maryland 20910 

301/587-8202 




Centimeter 

12 3 4 

iiiilmilimlmilimliiiiliiiilmilii 



TTT 



Inches 



II I I 



5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 mm 

liiiiliii| |||||| iiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiilMidiiiiliiiiliiiiln 



T 



l.l 



1.25 



1 1 1 1 1 



in " 



3.6 



Itt 

tSi 



I 



1.4 



IM II 2J. 12.5 

50 

^ iiiii 3.2 

<>3 



2.2 



2.0 



1.8 



1.6 



1 




MfiNUFfiCTURED TO fillM STfiNDfiRDS 
BY fiPPLIED IMfiGE, INC. 




/ 



^ 



.tv\ 



1f 



■•^ >>■ !- » W^; 



¥ t H ^ 5 






INDE X 



''•-'W'?'*' 



■^'B# 



SCHOLARVM AESTIVAKVM 

PVBLICE ET PRIVATIM 



I N 



VNIVERSITATE LITTERARVM lENENSI 

INDE A DIE XX 31. APRILIS VSQVE AD DIEM XXXI M. AVGVSTI A. MDCCCLXVIII 

H A B E I\ D A R V M 



AVCTORITATE 



PRORECTORIS MAGNIFICI 

BURCARBI GUILELMI LEIST 

IVRIS VTRIVSQVE DOCTOPtlS ET FROFESSORIS P. O. 

ET 

SENATVS ACADEMICI 

E D I T V S. 



I 



PRAEMISSA EST 

(iAROLl iMPPERDEILSPICILEGII ALTERIVS M CORAELIO i\EPOTE PARS I. 



lENAE 

PROSTAT IN LIBRARIA BRANIANA 

ciMus posHessores sunt Fridericus Bran Dr. Ph. et Hcrmannus Mauke. 






iJ 



Tn 



r 



N 



\ 



W,uam rationem in recensendo et emendanclo Cornelio Ne[)ote postremum a me 
superiore anno Berolini edito secutus e:^sem , in praefatione illius editionis exposui. 
lam, quae de singulis locis me disputaturum esse tum pollicitus ^um , proponam. 

Igitur MiLT. 3, 1 liaec in codicihus leguntur: Eius ponlts , dum ipse ahesset, 
custodes reliquit principes, quos sccum cjr Jonia et Aeolide duxerat ; quibus sin- 
^ulis ipsarurn urhium perpetua dederat imperia ; quorum verborum duae propo- 
Mtae sunt explicationes , altera a Gebhardo, ut ipsae urbes essent, in quibus ipsi 
principes essent nati, altera a Buchnero, ut ipsarum significaret loniae et Jeolidis. 
Harum explicationum alteram utram omnes , qui ipsarum retinuerunt, secuti sunt ; 
priorem ego quoque in prima editione: neutra ferri potest. Nam ipsae urbes non 
sunt contrariae aliorum urbibus, sed aliis rebus; neque tam ambigue quisquam scrip- 
serit, ut ipsarum urhium coniungat, cum prius vocabulum ab altero aptum esse 
velit; et si maxime hoc fecisset Nepos, non poterat loniam et Aeolidem dicere ipsas, 
ne has quidem ipsas, cum nulla causa esset, cur has regiones praecipua orationis 
nota efferret et ab aliis separaret. Eadem autem res repugnat coniecturis Larabini 
ipsorum et Guentheri a Dietschio receptae ipse earum: nam neque quod principum 
illae urbes erani, neque quod Barius imperia dederat, ultra solitum significandum 
erat. Neque enim his de causis fidem iilis habehat, sed , ut deinceps refertur, quia 
et amici eius essent et ut tyrannis rege Persarum oppresso nulla spes salutis relin- 
queretur; ad quas res nihil sane intererat, patriae suae an alius urbis imperium te- 
nerent idque ipse dedisset Darius an alius rex. Guenthero praeterea hoc ohstat, quod 
paulo ante legitur ijjse ahesset; quo repetendarum vocum vitio etsi vel maxime la- 
borat Nepos, tamen non est, quod ei nulla re cogente obtrudatur. Retinui igitur, 

A 2 



— 4 — 

qnod iam in soperioribus editionibus posueram, quibus smgtilh suarum urhium per- 
petua dederat imperia. Naiii extremis litteris vocabuli singutis male repelitig facile 
oriebatur, rjuod in codicibus legiiiius. 

4, 4 Lambinum seci.tus edidi Intcr quos magnu fuil conlentio , utrum moe- 

wibus se defenderent an ohiiam irent hostihus acieque decernerent. \am quod 

antea retenta codicutn scrii.tura moenihus defenderent ad hoc verbum, ut proposue- 

rat Heusingerus, ex se.juentibus hosles intellexeram , etsi falsum esse demonstrari non 

potest, tamen artificiosius est; et movit me similis locus in Themi^locle 4, 2 ut do- 

mos suas discedererit moenihusque se defenderent. \eque Nauckii ratilnem facile 

quU,,uam probaverit, qui defenderent absolute posilum iudicavit comparato Cicerone 

de off. I. 7, 23 i>«,« qui iniusle impelum in quempium fucil, is quusi munus af- 

ferre videtur socio; qui autem non defendil nec obsistit, si potest, iniuriue, iaw 

estin vitio, quam si parentem aut amicos aut patrium deserat; q„o loco «biectura 

verb. defendil hnU ex superiore quempium intellegitur : id enim n.alo quam cum 

Beiero hic ,,uoq„e iniuriam a.sumere, quamquam aniea legitur Sed iniustitiue ge- 

nera duo sunt: unum eorum, qai inferunt , alterum eorum, qui ah iis, quibus 

mfertur, si possunt, non propulsant iniuriam. 

Sequun.ur haec: Lnus Miltiudes maxime nitehutur, ut primo qnoque tempore 
castrajierent: id si fuclum esset, et civibus animum acccssurum , cum viderent 
de eorum virtule non desperari, et hostes eadem re fore turdiores, si ammad. 
verterent auderi adversus se tum exiguis copiis dimice.ri. Sic iam in ,,„arta edi- 
t.one .mnori de Lambini sen.en.ia scripsi, cum in o..mibus bonis codicibus lega.ur 
audere dimicuri, „L.i quo.i de Uanielino n„n satis constat, in quo dimicarent scriptun, 
esse refertur, q„„d ita explicare c«nat..s sun,, ut dimicare suprascripto ri n«.it„„, 
fmsse suspicarer. An.ea praetuleram, quod in ,leteriorib„s q„ib„sdam legitur audere 
d.m,care, ut intellecto pronomine se Milti.,les cum suis significarelur. Falso „t vidit 
D.etschius : na.n hoc se a Nepote intellectum ..on esse verba adversus se demon- 
strant; dlos autem vel eos, quo cives significarentur, non poterat intellegi, sed p«„i 



/ » 



— 5 — 

Them. 6, 2 Idem muros Atiieniei.sium rcsliluil praecipuo *«o pericUo. 
Namque Lucedaemonii cuusam idoneum nucti propler hurhurorum excursiones, 
qua negarent oporterc extra Pe/oponnesum uUum urhem hubere, ne essenl loca 
munita, quae hostes possiderenl, Alhenienses aedifkunles prohihere sunt conali. 
Dura dixeram haec in codice archetypo scripta , in quibus ad verbum habere ex su- 
perioribus i„tellegend„,„ esset muros; loleraveram tamen „t in Nepote. N„nc ser„n- 
,lu>n eam rationem, quam in praefatione novissimae e,Iitionis exnosui , lenem ei„en,la- 
tionem coniectura repertan, praetuli. Legitur ea in co,Iicibus Sangallensi et Leidensi 
secundo, quo.um ille in margine a secnn.la manu , hic inter verba scriptoris po-^t ur- 
bem adicit muros. Quod vocabulum facile eo loco exci.Iebat, cum ultima littera vo- 
cabuli ullum et duae primae vocabuli urhcm eaecl.m essent atque tres eius pri.nae. 
Commendave.at hoc s„ppleme„lum iam lialmiu. in niintiis H-onacensibus XX.\. 203. 
De Nauckii et Cietschii cnnafis, qno,„m iiie tradi.an, sciptu.am salis defendi putavU 
hac versione dass mun durchaus heine hauptstadt hahen ddrfe, hic oporlere ex- 
tra Peloponnesum ullos urhim kahcre scripsit, uon est, qi:od dican,. 

Comme„,oravi in e.litione novis,i,„a a,l 8,2 Eic eum propter multus eius vir- 
tutes mugna cum dignitate vivcret Dietschii conieclu,an,, qui verba propter multas 
e,us v,rtutcs spuria iudicavit , non „t n.agnopere probabilem , sed ut non omni veri 
similitudine destitulam. ?,lultu:„ ei tribue.en,, si veru.n esset, ,i„o,l Die.schius «nir.nat, 
qui magna cu„, ,llgnitale vivat, eum vilae (lignitatem et splendorem «stenlare; q„em 
alii vereanlur et suspiciant, eum apud eos iu ,nag„a ,!ignilate vivere. Quod ex nostra 
pot.us consuetudine ,les„„,p,um est, qua ve.tere Latinum vocabulu,„ sole.nus, verna- 
culis quidem vocabulis longe diver,is. Na.„ cum Cicero ,Iicat ,le i„v. JL 53, 160 
lustitia cst hahilus unimi suam cuiquc Irihuens digr.ilaicm et 'lusc. V. 15, 45 
quod vero upprohuris, id grutum ucccptumque hahendum : ergo ctiam di^nilas 
ei tribuenda esi. Quod si ita est, laudahile sil nccesse esi, non e,t, qno,l <h.bite- 
„,us, q„in recte c„m dignilate vivere dican.nr, qui i,a vivam, „t ,ligni,as iis trib„atur 
Restat igitur unum illud vitium in prono.nine eius po^ilum. Quod e,si ,ine gravissin.a 
proxhnorum verborum «blivione committl non potuit, tamen nou licet vehemenliore 



— 6 — 

correctione removere, nisi probahili ratione remotum fuerit plane geminum Cim. 4, 4 
SiC se gerendo, minime est mirandum, si et vita eius fuit secura et mors acerba; 
ubi quod Dietschius po.^uit gerentis, quis prohahile dixerit ? Et eadem ohlivione, 
quamquam paulo leniore, Nepos Ep. 8, 3 scripsit quos ante se imperatorem nemo 
Boeotorum ausus fuit aspicere in acie, quae Dietschius intacta reliquit. 

9, 4 Ea autem rogo, ut de iis rehus, quas tecum colloqui volo , annuum 
mihi tempus des eoque transacto ad te venire patiaris, Magnam prohahilitatis 
speciem hahet Fleckei^eni coniectura, qui Te autem rogo scripsit, praesertim cum 
ante ea legatur est. Displicet tamen te autem initio positum, tamquam novi quid in- 
esset in.persona; quod non est, cum haec praemittantur : Nunc autem confugi ad 
te exatritatus a cuncta Graecia, tuam petens amicitiam. Quam si ero adeptus, 
non minus me bonnm amicum habebis , quam fortem inimicum ille expertus est. 
Videtur igitur potius dicendum fuisse Rogo aulem te. Neque explicatio pluralis nu- 
meri ea a me proposita, ut, qu:ie adiungimlur, duae res visae sint Nepoti, ulia ex 
parte improhabilis est, cum idem , quae Ep. 6, 2 ex Callistrati oratione retulerat, 
Argivos enim fuisse Orestem ct Alcmueonem matricidas ; Thebis Oedipum na- 
tum, qui cum patrem suum intcrfecisset , ex maire Uberos procreasse, deinceps 
duo opprobria appellaverit , quamquam re uniim es.^e apparet et ipse eo modo si- 
gnificaverat his verbis in oratione sua multa invectus essct in Thebanos et Argi- 
vos in eisque hoc po^misset, animum advertere debere Arcadas, quales utraque 
civitas cives procreassel , ex quibus de celeris possent iudicare, quae praemissa 
sunt iliis Argivos enim fuisse et q. s. 

Quas autem recte in prima editione ita defenderam, ut quia quas res idem es- 
set atque quae, illud Nepoti eodem modo atque neutra pronominum et adiectivorum 
verbis intransitivis adiungere licuisse dicerem. Iniuria spicilegii prioris p. 13 quae me 
correctum malle dixeram ; in editione minore statim ad verum redieram.^Est enim hoc 
satis frequens apud comicos; ex quorum usu complura retinuit Nepos vel potius co- 
tidianus et familiaris aequalium sermo, quem ille a libris suis alienum non iudicavit. 
lam Halmius in nuntiis Monacensibus XXX. 206 contulerat Titinii 63 rem magnam 



\ 



I 



aibat velle se mecum loqui. Addo nunc Plautum Aul. 11. 1, 15 ut tuam rem ego 
tecum hic loquerer, Menaechm. prol. 50 ut hanc rem vobis examussim disputem, 
Mil. 1437 minus has res studeant, Titinium 85 Ferentinatis populus res Grae- 
cas studet. Denique dixit eodem modo, quem iam in editione minore ascripsi, antiqui 
sermonis amator Sallustius lug. 79, 1 eam rem nos locus admonuit» 

Ar. 2, 2 Neque aliud est ullum huius in re militari illustre factum quam 
huius imperii memoria. Hic qui neglegentiam plane convenientem Nepoti, quod fac- 
tum dixit memoriam pro iis, quae fecisse eum memoriae proditum est, deleta 
voce factum removere studuerunt , multo gravius vitium invexerunt. Neque enim tum 
dici potuit aliud ullum, debehat necessario aut aliud aut aliud quicquam, 

Paus. 1, 3 haec in codice archetypo scripta fuerunt: Sed pri?num in eo est 
reprehenms^ quod^ cum ex pracda tripodem uureum Delphis posuissct epigram- 
mate scripto^ in quo huec erat sententia ; suo ductu barburos apud Plataeas csse 
deletos, eiusque victoriae ergo Apollini donum dedisse. Hos versus Lacedaemonii 
exsculpserunt neque aliud scripserunt quam nominu carum civilafum^ quarum 
aiixiUo Persue crunt victi. Heu^ingeri ratione, qui verha hos versus et quae se- 
quuntur superioribus adiungenda et ad parliculam quod referenda putabat, sententiani 
perverti ideo non minus apertum est, quod etiam nuperrime quidam eam secuti sunt, 
neque operae pretium est Nauckii artificia, quibus eam defendit, refutare. Ego olim 
ad anacoluthon confugeram ; nunc lenem emendationem adhibui. Talis autem existimari 
non poterat, quod in deteiioribus aliquot codicibus parlicula cum deleta erat: neque 
enim, quaie ea ascripta esset, apparebat. Et quod Siebelisius pro hoc cum substituit 
tum. temporis significatio plane supervacanea atque adeo inepta est. Delendum erat 
quod. Id enim explicandi causa ascriptum erat particulae cum j quae post verba in 
eo est reprehensus paulo insolentius, sed rectissima sententia po^ita erat a Nepote. 
Non dissimile est, ciuod post luudundi^ grutulundi^ grutius ugendi verba cum poni- 
tur, de qua re dixit Madvigius ad Cic. de fin. p. 25. Praeterea inscripto cum de- 
teriore codice edidi, cum me antea ad scripto artificiosius in tripodc suplesse intel- 
lexissem. 



— 8 — 

5 5 Cuius mortui corpus cum codem nonnulU dicerent inferri oportere, quo 
ti, qui ad suppUcium essent dati. Si primum enuntiatum per se spectetur, falsum 
non est inferre, quod in codice archetypo scriptum fuisse Parcensis Guelferbytani 
Sanffallensis et unius et alterius deteriorum consensus demonstrat. Tenui tamen inferri, 
nuia, si inferre scripsisset \epos, vix in eum errorem incidere poterat, quo ii pro eos 
posuit. Quem quod ita removit Nauckius, ut ii deleret, non potest satis probabile vi- 
deri cum, cur quis hoc addiderit, nulla causa inveniatur. 

Cni. 4, 3 Cotidie sic cena ei coquehatur, uf, quos invocatos vidisset inforo, 
omnes devocuret ; quod facere nullum diem praetermittebat. Cum a verbo prae- 
termittebat et accusativus nullum diem et infinitivus facere simul aptus esse non pos- 
set, Nepoti aut quin faceret aut nullo die scribendum fuisse monueram. Neque enim 
Perizonii ratio ad Sanctii Minervam IV. 6, 16 proposila, quam Heusingerus et alii se- 
cuti sunt, ut nullum diem esset accusativus temporis, propter ambiguitatem probari 
potest , cum longe famiiiarius esset Latino homini , ut hunc accusativum obiecti exi- 
stiniaret. \unc omi^so anacolutho, ad quod antea confugeram, cum lenis sit mutatio 
frequentis rd)iariorum erroiis, tiullo die edidi. 

L\s. 4, 3 Hunc Lysander , domum cum redisset, postquam de suis rebus 
frestis apud maximum magistratum, quae voluerat , dixerat , testimonii loco li- 
hrum a Pharnabazo dafum tradidif. Sunt, qui dixit scribendum contendant, plus- 
nuamperfectum librario ad voluerat aberrante ortum esse afnrmantes. Facilius etiam 
erat librarios accusai e Bi(m. 9, 4 At illi, ut limen eius intrarant, foribus obseratis 
in lecto cuhantem invadunt. Constat iam inter omnes particulae j-ostquam semper 
plusquamperfectum adiungi, cum certum intervallum indicetur, post quod aliquid fac- 
tuni sit, cuius rei frequentissima sunt exempla; Nepotis a me collecta spicilegii prio- 
ris p. 42, quibus addendum Att. 22, 3 Itaque die quinto, posfquam id consilium 
inieraf, decessit. Reliqui loci, quibu^ plusquamperfectum cum hac particula et cete- 
ris, quae eandem regulam sequuntur, componitur, nondum satis accurate sunt tractati: 
nimis enim leviter hanc quaestionem attigit Ilandius Tursell. IV. 499. Ac primum 
quidem necessario plusquamperfectum ponitur, cum apodosis hoc tempus habet: qui 
enim aliter, quod ante hoc tempus factum esset, significaretur? velut apud Caecilium 



> If 



N / 



\ / 



— 9 — 

Statium 44 Nam si illi, postquam rem paternam amiserant^ egestqte aliquantisper 
iactati forent, Nep. Alc. 6, 2 Nam postquam exercitui j^raeesse coeperat, neque 
terra neque mari hostes pares esse potuerant, Sall. Cat. 24, 3 post, ubi aetas 
tantummodo quaestui neque luxuriae modum fecerat , aes alienum grande con- 
Jlaverant, lug. 108, 1 Ibi cum Boccho Numida quidam Aspar nomine multum 
et familiariter agebaf, praemissus (i. e. qui praemissus erat) ab lugurtha, post- 
quam Sullam accitum audierat. Huc referendus est etiam Ciceronis locus de imp, 
Cn. Pomp. 9, 25 non fuit eo contentus, quod ei praeter spem acciderat, ut illum, 
posteaquam j^ulsus erat, terrum umquam attingeref: haec enim ad acciderat re- 
ferri apparet. Deinde plusquamperfectum semper ponitur, ubi iterata res commemo* 
ratur, ut a Cic. Verr. IV. 3, 5 Messanam uf quisque nostrum venerut, huec visere 
solebut; Nep. Alc. 1,4 idem, simuluc se remiserut neque causa suberuf, cur unimi 
luborem perferret, luxuriosus, dissolufus, Ubidinosus , intemperuns reperiebafur ; 
Sall. Cat. 6, 5 posf, uhi pericula virfute propulerant, sociis afque amicis auxilia 
portahant; 9, 3 auducia in bello, ubi pux eveneruf, uequitate sequc remque pu- 
blicum curahanf ; 13, 4 huec iuventutem, uhi fumiliures opcs defecerunt, ud fa- 
cinoru incendebunt ; 16, 2 ^josf, ubi eorum fumum ufque pudorem utfriverat, 
muioru alia imperahut; lug. 60,3 uhi hosfes paulum modo pugnum remiserant, 
infenti proelium equesfre prospectuhunf. Praeterea plerumque plu!?quamperfectum 
ponitur, cum apodosi non simplex actio, sed status quidam significatur. Sic Cicero 
dixit Brut. 89, 305 quumquum is quidem silebuf, ut erut scmel u contione universa 
relicfus ; ad Att. V. 10, 1 Ut Athenus venerum , expecfahum ibi iam quurtum 
diem Pompfinum', Sall. lug. 44, 4 posfquam decreverat non egredi provincia 
quantum femporis uestivorum in imjjerio fuif , plerumque milifes sfutivis custris 
huhehaf; 88, 1 Melellus laetissimis animis excipitur, plehi patribusque, posfquam 
invidia decesserat, iuxta carus, i. e. cum carus esset. Quamquam hoc casu invenitur 
etiam perfectum apud Cic. p. Roscio Am. 6, 16 Posteaquum vicforia constituta 
est ab armisque recessimus, cum proscriherentur homines atque ex omni regione 
caperentur ii, qui adversurii fuisse putahanfur , erut ille Romue frequens afque 
in foro et ore omnium cotidie versabatur et Nep. Alc. 6, 3 Hic ut e navi egres^ 
sus est, quumquum Theramenes et Thrasybulus eisdem rehus praefuerant simul^ 

B 



\ , / 



^ 10 — 

^ne t^enerant in Piraetim^ tamen nmtm omnes illttm proscqtiehantur ; quilms tamen 
locis a re gesta pluribus verbis interiectis per anacoluthon (juoddam ad statum trans- 
iri Yidetur. Huc retulerim etiam Ciceronis locum ex div. ia Caec. 21, 69 tum — cum 
P. Africanus^ posteaquam bis consul et censor fuerat^ L, Cottam in iudicium 
vocabat: quo intervallum significari Madvigius putavit gramm. lat. §.338 nota 1; 
sed id intervallum neque indicatur neque ad rem, de qua refertur, ullam vim habebat. 
Denique item plusquamperfectum ponitur , cum apodosi quidem simplex aclio signifi- 
catur, enuntiato autem particulae adiuncto status vel res actione efFecta. Ita apud Cic. 
Verr. 1V.24, 54 Posteaqtiam tantam mtiltitudinem collegerat emblematum^ ut ne ttnum 
qtiidem cuiquam reliqttisset, instituit officinam Si/racusis in regiu maximam , ubi 
plusquamperfectum significat collectam habebat; Caelium ad Cic. fam. VIIF. 8, 2 
3/. Servilius postquam, ut coeperat^ omnibus in rcbus turbarat nec, quod non ven- 
deret, quicquam reliquerat maximaquc nobis truditus erut invidia ncque Luterensis 
pruetor postulante Patisunia^ nobis pafronis, quo capecunia pervenisset, recipere 
voluit, Q. PiUus, necessarius Jttici nostri , dc repettindis eum jwstuluvit , quem 
locum, cum cuiquum, maximaeqtit iuvidiae, qttod PiUvs legeretur, rectissime sua et 
aliorum eoniectura emendavit et explicavit Madvigius ad Cic. de fin. p. 820. Et ean- 
dem rationem forsitan adliibere liceat Sallustii locis lug. 79, 4 Postquam utrimqtie 
legiones, item classes suepe fusue fugatueqtie et ulteri ulteros uUquuntum uttri- 
verunt, per indutius sponsionem fuciunt ; 97,1 lugurthu , postquum oppidtim 
Cupsum uUosque locos mtinitos et sibi utiles, simul ct mugnam pecunium utmse- 
rat, ad Bocchum nuntios miltit ; itemque Liviano XXXIII. 3, 1 PhiUppus qiioque 
primo rere, postquum leguti ub Romu nihil pucuti retulerunt, dikctum per omttiu 
oppida regni habere insiituit. Verum praeter tales locos, in quibus legiiimus est 
plusquamperfecti usus , non desunt, ubi plusquamperfectum in nanatione de ^impiici 
actione eodem modo atque legitimum perfectum ponitur. Ter. Andr. 1. 2, (> Qui 
postquam audicrut non dutttm iri fiUo uxorem suo , Numqtium cuiquam nostrum 
verbum fecit nequc id uegre tulit ; Phorni. V. 8, 1 5 Num omncs posthabui mihi 
res, itu uti pur fuit, Postquum tanto opcre id vos velle unimum udverteram; Cic. 
ad Att. II. 12, 4 Litleras scripsi hora decimu CeriaUbtis, siutim ut ttius lefrerum • 
Sali. lug. 11, 2 Postquum iUi more regio iusta iiiagnifice fecerunt, reguU in unum 




\ 



^ 



— 11 — 

convenerunt, Quibus adiungendi sunt duo Nepotis loci inltio huius disputationis a 
nobis propositi; neque, etsi in uno et altero ob proclivem librariorum errorem non 
satis ccrta videbitur scriptura, propter reliquos (firmissimi enim sunt Terentiani et Ci- 
ceronianus) ab optimorum codicum auctoritate discedere licet. 

Alc. 5, 6 dudum in editione ininore recepi, quod in maiore et spicilegii prioris 
p. 12 commendaveram : Alcibiudes simul cum collegis receperut lonium, Hellespon- 
tum, multus pruetercu urbes Gruecus, quue in oru situe sunt Thruciue, quurum 
expugnurunt complures, in his Bt/zuntium et q. s., cum in codicibus legeretur Asiue. 
Dietschius Asiue et Threciue edendum putavit, scilicet quo propius ad historiae fidem 
accederetur. Quod plane contrarium est. Nam , ut annotaveram in editione maiore, 
praeter loniani et Hellespontum nullas urbes; Asiaticaj: Akibiades cum collegis recejnrat. 

6, 3 nuiic edidi Hic ut e nuvi egressus est, quamquum Theramenes ct Thru- 
sybulus eisdem rebus pruefuerunt simiilque vencrant in Pirucum , tumen unum 
omnes iUum prosequcbuntur, et, id quod numquum antca usu vctierut nisi Olym- 
piae victoribus, coronis latireis taeniisqtie vulgo donabufur. Iiic Westermanni luu- 
reis, Mureti tucniisque iam in prima editione ininore receperani pro uureis ueneisque, 
de quibus dixi spicilegii prioris p. 12 et in addendis ad eum locuin. Aureue coronue 
verbo vulgo excluduntur. Quod praeterea in codicibus iegitur perscquebuntttr, eo 
defendi po^se putaiani, quod saepius illud verbum nulla ininiici animi signifi< atione 
i^oiam vim liabt t perpetuo ad aiiqueni finem sequendi. Verum hic ea significatio apta 
non est, recjuiritur obseivantiae et honoris, quae inest In proseqtiendo ^ quod idem 
Muretus restituit. 

8, 3 haec Alcibiades dicit de Lysandro secundum codices: sibi uufem esse fucile 
Seuthem^ regem Threcttm^ deducere, ut cnm tcrra dcpeUercf, In quibus non recte 
antea verbum deducere toleravi atque conmtovcndi sententia poni potuisse defendi. Naiii 
in hoc verbo, ut praepositioni accommodatuin est, seinper einiiiet significatio eius loci 
vel rei, ex quibus vei de quibus aliquis deducitur. Quod si cinis ad aliquem locum 
vel aliquam rem deduci dicitur, quod sane fit saepissime, praeter certas quasdam et 
usitatas formulas, veiut cum deducere idem est atque prosequi aut nova nupta deduci 
dicitur, constanter, quo quis deducatur, adicitur. At hic neque diversae sententiae, in 



->. 



— 12 — . 



qua fuerit Seuthes, significatio apta esi, cum eum non abhorruisse ab Alcibiadis con- 
sUio verbis sibi essefacile declaretur, et si maxime legeretur eo deducere, hoc quoque 
ita diceretur, tamquam id, quo Seuthem perduceret Alcibiades, extremum quiddam 
et longe ab ea sententia, in qua tum erat, remotum esset. Itaque nunc edidi adducere. 
11,1 ita in novissima editione scrlpd Hunc infamatum a plerisque tres gravis- 
simi historici summis laudibus extulerunt: Thucydides, quieiusdem aetatis fuit, Thco- 
pompus,post aliquanto natus, et Timaeus; qui quidem duo maledicentissimi nescio 
quo modo in illo uno laudando conspirant, Et conspirant quidem, pro quo in co- 
dice archetypo legebatur consuerunt, ex egregia emendatione Mauricii Hauptii , com- 
memorata in addendis ad p. 37 spicilegii prioris , iam in prima editione minore re- 
ceperam. Tenui ante novissimam editionem, quod in codice B fuit , Theopompus, qui 
post aliquanto natus, idque ila defendi, ut ex superioribus fuit, quod hic significaret 
ttjcit, supplendum et natus fuit eadem sermonis ubertate positum dicerem, qua Pel. 
2, 4 quorum imperii maicstas Lcuctrica pugna ab hoc initio perculsa concidit , et 
quae in Caesare meo p. 64 coliegi, Caes. b. Gall. II. 19, 6 qui in silvis abditi latc- 
bant, \ II. 59, 5 legioncs a praesidio atque impedimentis interclusas maximum flu- 
men distinebat, alia. A'erum haec omiiia ila sunt comparata, ut, quamvis similis sit par- 
ticipii et verbi significatio et illud omilti potuerit, tamen in utroque peculiare aliquid in- 
sit, quo alterum accuratius definiatur, aut certe, quod per se ipsum erat supervacaneum, 
adiunctum habeat, quo sententia augeatur. Ita hic quoque qui post uUquunto nutus 
fuit ea rationp, quam demonstravi, recte diceretur, s\ fuit aliqua le adiecta ad novae rei 
significationem traduceretur ; nuduni quidem /m// plane est supervucantum neque ferri 
potest. Non male olim I leckeisenus particuia et, quae sequitur, in est mutata, scripsit 
Theopompus, qui post aUquanlo natus est, Timaeus, Sed cum , quod supra posui, 
praeter i.eidensem Boecleri inventum sit etiam in Parcensi, hoc sine djbio praeferendum 
est. Nam etsi non abest suspicio, hoc quoque coniectura esse inventum, tamen ea suspi- 
cio neciuafjuam certa est neque improbabile ipsius codicis archetypi scripturam nos te- 
nere. Deinde haec verborum conformatio concisa brevitate longe praestat, et quomodo 
orta sit codic is B scriptura facile explicatur : proclive enim fuit superius qui male repe- 
tere. Lt autem aiite tertium nomen positum iis, quae in superioribus editionibus dixi, 
satis defendi. 



"^l 



ii 



^" 



,0- 



Nt.» 



% 



r-^ 



X rv > 



c r\ 









INDE X 



SCHOLARVM HIBERNARVM 

PVBLICE ET PRIVATIM 



I N 



VNIVERSITATE LITTERARVM lENENSI 

IIVDE A DIE XIX M. OCTOBRIS A. MDCCCLXVIII 
VSQVE AD DIEM XX M. MARTII A. MDCCCLXIX • 

HABEINDARVM 

AVCTORITATE 

PRORECTORIS MAGNIFICI 

CVNONIS FISCHER 

PHILOSOPHIAE DOCTORIS ET PROFESSORIS P. O. 

ET 

SENATIS ACADEMICI 
E D I T Y S. 



PRAEMISSA EST 

CAROLl MPPERDEII SPICILEGII ALTERIYS IIV CORIELIO iWOTE PARS II. 



lENAE 

PROSTAT IN LIBRARIA BRANIAJVA 

ciiius possessores sunl Fridericus Bran Dr. Pli. el Hermannus Maike. 



/ 



V/ 



# .' 



i 

? 

j 



T, 



< 



HRAS. 1, 1, ubi in cotlice archetypo scriptnm fnit et antea a me quoque editum 
Si per se virtus sine fortuna ponderanda sit , dubito, an hunc primum omnium 
ponam, postea ex codice Axeniano recepi ponderanda est; quod cum Fleckeisenus 
probasset, quia causa nuHa fuisset Nepoti coniunctivi ponendi, mihi coniunctivum om- 
nino ponere non potuisse visus est. Neque enim ullo modo dubium ei esse poterat, 
quin in aestimandis hominibus virtus sola sine fortuna ponderanda esset. Contra Diet- 
schium non disputo. 

Paulo post magnam offensionem habebant haec verba: Nam quod multi ro- 
luerunt paucique potuerunt ah uno tyranno patriam liberare^ huic contigit , ut 
a XXX oppressam tyrannis e servitute in lihertatem vindicaret, Hic Heusingerus 
quod particulam esse iudicavit. Verum ubicumque enuntiatum particulae quod ad- 
iunctum ita praemittitur, ut deinceps de re illo enuntiato relata aliquid dicatur, hanc 
rem ita comparatam esse necesse est, ut causa de ea dicendi fuerit: aliter enim 
ineptum erat de ea re dici. Itaque longe plurimis locis illo enuntiato particulae quod 
adiuncto refertur, quid aliquis senserit aut dixerit, aliis per se inteliegitur reni ab 
aliquo esse prolatam, aliis denique ipse scriptor commemorat, quod alicui in mentem 
venire posse putet eiusmodi, ut ad eam rem respondendum sit. lam de hac re al- 
tero enuntiato, quod subsequitur, aut iudiciuin quoddam fertur, ut, quid is , qui io- 
quitur, de ea re sentiat, significetur , aut, si dubitari de aliqua re aut quaeri aliquid 
relatum est, quomodo ea res se habeat, exponitur. ludicium autem aut ipsum ponitur 
aut re aliqua, ex qua intellegi pos^it, significatur. Simplicissima et primaria forma 
huius compositionis est, cum quod parlicula ad certum quoddam vocabulum, maxime 
pronomen demonstrativum, vel verbum subsequens pertinet, in qua nihil est peculiare, 

A 2 



P 



m 



\ 



i 






— 4 — 

nisi quod inversus est enuntiatorum ordo, velut apud Nep. Ep. 5, 6 Quod aulern 
me Agamemnonem aemulari putas , falleris vel apud Ter. Ad. V. 9, 29 Ut id 
ostenderem, quod te isti facilem et festivnm putant , id non fieri ex vcra vitu 
neque adeo ex aequo et bono aut Caes. b. G. I. 13, 5 Quod improviso unum pw 
gum adortus esset, cum ii, qui flumen transissent, suis auxHium ferre non pos- 
sent, ne ob eam rem aut suae magnopcre virtuti tribuerel aut ipsos despicerct. 
Altera forma est (de qua sola hic dicere attinet), cum nihil ..equitur, unde quod 
particula apta sit; quam compo.>itionem ellipticam esse iudico , ita ut omi^sum sit id, 
cjuo proprie quod particula pertinet, velut de hac re ita sentio, de hac rc hoc 
dico, ad eam rem ita respondeo et similia. Plenae sunt exempiorum epistolae Ci- 
reronis et aliorum cum \U coniunctae, quae apponere lihet, quo apertius ratio huius 
compositionis perspiciatur. Ad fam. I. 7, 2 Quod scire vis, qua quisque in te fide 
yi/ et voluntale, difficilc dictu est de singulis. 9, 1 Quod autem tibi grata mea 
crga te studia scribis esse, facis tu quidem abundantia quadam amoris, ut ctiam 
orata sint ea , quae praetermitti sine nefario scclere non possunt. 9, 23 Quod 
rogas, ut mea tibi scripta mittam, quae post disccssuni luum tcripserim , sunt 
orationes quaedam, quae Menocrito dabo. 24 Quod dc Quinti frutris negotio 
scribis te priore aestate confcere non potuisse , nunc autem omnia facturuw, 
ut conficias, id scito esse eiusmodi, ut frater meus vere existimet adiuncto isfo 
fuftdo patrimonium forc suum pcr te constitutum. II. 17, 3 Quod scribis Jpa- 
ineu praesidium deduci non dportuisse, videbam idem ceteros existimare. 4 Quod 
ycribis de drachmis centum milibus, nihil est, quod in isto genere cuiquam pos- 
sim commodare. 5 Quod quaeris , quid cxistimem de legionibus, quae dccrctue 
snnt in Syriam, cmtea dubitabam, venturaene cssent, nunc mihi non cst dubium, 
(■uin venturae non sint. III. 5, 3 Quod itinerum meorum ratio te nonnuUam in 
dubilutionem videtur adducere, visurusne me sis in provinciu, ea rcs sic sc hu- 
bet. 8, 10 De Purthis quod quueris, fuisse nullos puto. 9, 3 Quod uutem u me 
tule quiddam desideras, sune mihi considerundum cst, quonam te remunerer po- 
tissimum genere. IV. 2, 3 Quod existimus meum cuusutn coniunctam esse cum 
tuu, certe similis in utroque nostrum error fuit. V. 2, 3 Quod uutem ita scribis 



y 






— 5 — 

*pro muluo inter nos animo\ quid tu existimes esse in amicitia mutuum^ ncscio, 
5 Quod scribis de reconciliuta nosfru grutia, non intcllego , cur rcconciliutam 
essc dicas^ quae nuwquam imminufa est. 6 Quod scribis non oportuisse Metellum 
frutrcm tuum ob dictum a me oppugnuri^ primum hoc velim existimes unimum mihi 
istum tuum vehementer proburi et q. s. 11, 2 Quod mihi feminum primurium, 
Pompcium, uxorem tuum^ commendus ^ cum Sura nostro stcUim locutus sum, ut 
ci mcis verbis dicerct, ut, quidquid opus esset , mihi denuntiurct. 20, 3 Quumob- 
rcm dc J olusio quod scribis, non a^t id ralionum. 7 Quod scribis de beneficiis^ 
scito u me et tribunos mUitares et pracfccfos et contubcrnalcs dumtuxut meos dc- 
hdos esse. V II. 8, 2 Quod scribis de illo Prcciuno iureconsulto^ ego tc ci non de- 
sino commendure. 25, 1 Quod epistolum conscissum doles, noli luborure, scdva 
cst. 33, 1 Quod Hirtio invides (sic enim snibendum est, non invideres) ^ nisi eum 
amctres, non crat causu invidendi. VIII. (), 5 Quod tibi supru scripsi Curioncm 
raldefrigcre, ium culct. IX. 11, 2 Quod scribis procliu te mcu cuusa sustincrc, 
non tum id luboro, ut, si qui mihi obtrcctcnt^ a fc rcfufcufur, quam inlcllcgi cupio 
mc u te umuri. 15, 3 Quod uutcm ulieru epistolu purgas lc non dissuusorem mihi 
cmptionis Neupolitunue fuisse , sed aucforem comniorafionis urbunue^ neque ego 
atifer acccpi ct (hoc et ego adieci) intellcxi tamcn non cxistimassc tc mihi liccre 
rcs has relinqucrc. X. 22,2 Quod ad mc scripscras de rc agrariu , si consultus 
scnufus cssct, ut quisque honorificcntissimum de tc scntentium dixissct, eum secutus 
cssem. XI. 6, 1 Quod mihi tuum dignitatem commcndas^ eodcm temporc cxistimo 
te mihi meam dignitatem commcndarc. 21, 2 JSum quod idcm Scgulius vctcrunos 
queri, qnod tu ct Cuesur in dccemviris non cssefis, utinum ne ego quidem cssem. 
3 Quod autcm scribis /e, cjuod pro tc ipso non fucius^ id pro mc^ ut clc me timeus 
uliquid, omni te de me mcfu Itbero. 4 Quod titihi pruecipis, ut cuvcum, tte timcndo 
mugis tititcrc cogur, ct supienter et uttticissime ptwcipis. 24, 2 Quod scribis in 
Jtuliu te tnoruturitm, dum tibi litterue titeue vettiutd , si per hostctn licct, non er- 
ruris. XII. 2, 2 Qtiare cpiod scribis te confidere uuctoritute et eloquetitiu nostru 
uliquid profici posse, nottnihil, ut in tuttfis mulis, est profectutn. XIV. 1,5 Qtiod 
ud tne scribis te vicutn vendituratn, qitid, obsccro te, qiud futurutn est / 2, 3 Oaoc/ 



\. 



\ 



r 



— • — 

de domo scribisy hoc est de area^ ego vero tum denique mihi videhor restitutus, 

si illa nobis erit restituta, 3, 3 Ut tuto sim, quod lahoras , id mihi nunc facilli' 

mum est, 5 Quod scrihis te, si velim^ ad me venturam , ego vero te istic esse 

volo, ep. 6 Quod nostra tibi gratias agit, id ego non miror te mereri^ ut ea 

tibi merito tuo gratias agere possit, 12 Quod nos in Italiam salvos venisse gau- 

des, perpetuo gaudcas velim, 13 Quod scripsi ad te proximis litteris de nuntio 

rcmittendo, quae sit istius vis hoc tempore et qnae concitatio multituflinis, ignoro, 

19 Quod me propius vultis accedere, video itu esse faciendum, XVI. 21,2 Quare 

quod polUccris te buccinatorem fore existimutionis meae^ firmo id constantique 

animo Juiias licet, A<1 Q. fr. I. 2, 2 Quod autem idcirco a te missus est, mihi ut 

S€ purguret, id necesse minime fuit. 12 Quod ud me de Hermiu scribis, mihi 

mehercule vulde molcstum fuit, II. 2, 1 Quod ud me de Lentuli et Sestii no- 

mine scripsisti, locutus sum cum Cincio, 8, 2 Quod idibus et jwstridie fuerat 

dictum de ugro Cuwpuno uctum iri, non est uvlum. 9, 1 Quod me admones 

de nostra Urania suudesque, ut meminerim lovis orutionem, quue est in extremo 

illo libro^ ego vero mcmini, 12, 3 Quod vult renovure honorcs cosdem^ quo minus 

togam pruetextam quotunnis intcrpolet, decernendum nihil censeo, III. 1, 10 De 

tribunatu quod scribis , cgo vcro nominutim petivi Curtio, 1 1 Tibi quod rogus, 

quoniam ipsi fontes ium sitiunt^ si quid habcbo sputii, scribam. 12 Quod me in 

eadem epistoht cohorturis ad umbitionem et ad luborem, faciam equidem ; sed 

quando vivemus? 14 Dc hortis quod me admones, ncc fui umquam vulde cupi- 

dus et nunc domus suppcditat mihi hortorum umoenitutem. 16 Quod scrifjis fc 

audisse incundidutorum consularium coitione me intcrfuisse, idfalsum est. 18 Quod 

interiore epistola scribis me id. Sept. Pompcio legatum iri , id ego non uudivi, 

5 et 6, 1 Quod quacris, quid de illis libris egerim, quos, cnm essem in Cumuno, 

scriherc institui, non cessuvi ncquc cesso. 4 Quod me de iKriiibus fucicndis rofras, 

incredihile est, quum egcum tempore. 8, 3 Quod me institutum ad illum poema 

iubcs pcrficere, ctsi distentus cum opera tum animo sum multo magis, tumen 

revcrtur ud institutum. 9, 6 Quod me horturis, ut absolvum, hubeo absolutum 

suuie fcVos ad Cucsurem. Ad Atf. I. 3, 3 Quod ad me saepe scripsisti de nostro 



J 



t 



— 7 — 

umico pJacando, feci ct expcrlus sum vmnia, 4, 3 Quod ad mc dc Hermathcna 
scribis, j}cr mihi gratum est ct ornamentum Jcademiue proprium meue, 5, 2 
Quod ud me scrihis de sorore tua^ iestis erit tibi ip»a, quantae mihi curae fuerit, 
ut Quinti fratris animus in eamessetis, qui esse deberet, 5 Quod scribis, etiamsi 
cuius animus in ie esset offensior , a me recolligi oportere , lcneo , quid dicas, 
11, 2 Quod in epistola iua scriptum erat me iam arbitrari designaium esse, 
scito nihil iam exercitum esse nunc Romae quam cundidutos omnibus iniquitatibus 
nec, quando futura sini comitia, sciri, 16, 14 Quod ud me scribis te in Asium 
statuisse non ire, equidem mullem ut ires, 20, 2 Quod ud me de re puhlica scri- 
bis, disjmtas tu quidem ei amanter ei prudcnter, II. 1,4 Quod quaeris, quid sii, 
quod te arcessam, ac simul impediium te negotiis csse significas neque recusas, 
quin non modo, si opus sit, sed etiam, si velim, accurrus, nihil sane esi necesse, 
6 Quod de agraria lege quaeris, sane iam videtur rcfrixisse, Quod me quodum 
modo levi hrachio de Pompeii familiaritate obiurgas , noUrn ita existimes , mc 
mei praesidii cuusa cum illo coniuncium esse, 6, 1 Quod tibi superioribus litte- 
ris promiseram fore , ut opus exiarei huius peregrinationis , nihil iam magno 
opere confirmo, 12, 3 Quod wie, ui scriham aliquid, horiaris, crescit mihi qui- 
dem materies, ui dicis, sed tota res etiam nunc flucluai, 13, 2 Romae quod scri- 
his sileri, ita putabam, 14, 2 De pungendo quod me crehro adhoriaris fieri 
nihil potest, 16,4 Quod de Quinti fratris epistola scribis , ad me quoque fuit 
'rrg6aS'S Xeiw, oml^&v bi — quid dicam , nescio, 20, 5 Quod scripseram te Furium 
scriplurum, nihil necesse esi tuum nomen mutare, lll. 7, 2 Quod me ad vitam 
vocas, unum efficis, ut a me manus ahsiineam, 8, 3 Quod suades, ne longius 
discedamus, j'^^^ ^^ ''" esse faciurum, 10, 2 Nam quod me iam saepe et iam 
vehemenier ohiurgas ei animo infirmo esse dicis, quaeso, ecquod ianium malum 
esi, quod in mea calamitate non sii, 13, 1 Quod ad ie scripseram me in Epiro 
fuiurum, posteaquam exienuari spem nosiram ei evanescere vidi, mutavi consi^ 
Uum, 2 Quod me saepe accusas , cur hunc meum casum iam graviier feram, 
dehes ignoscere, cum ita me affiicium videas , ui neminem umquam nec videris 
nec audieris, Nam quod scribis ic audire me eiiam meniis errore ex dolore af* 



I 



— 8 — 

fic\, wihi vero mens integra est. 15, 5 Quod te cum Culleone scribis de pri- 
viieoio locutum, est uUquid; sed midto est melius ahrogari, 20, 3 Quod me ve- 
tas quitquam suspicari accidisse ad animum tuum, quod secus a me erga te 
vommtssum aut practcrmissum videretur, gcram tibi morem et liberabor ista cura. 
24, 1 ^am quod scribis, ui ita vobis placuisset, illos hoc idem per populum as- 
secuturos fuissc, invitis tribunis pL fieri nuUo modo potuit, \\, 6, 3 Quod me 
admoncs, ut scribam itla Hortensiana, in alia incidi. 8, 3 De poemate quod 
quaeris, quid, si cupiat effugere? 16, 3 Qnod in iis libris , quos laudas, perso- 
nam dcsidcras Scacvotac, non cam tcmere dimovi. 17, 2 Dc Mcssula quodquae- 
ris, quid scribum, nescio. \. 20, 6 Quod me maxime hortaris ct quod pluris est 
(juum omnia, in quo laboras, ut etiam Ligurino f.uvj.uy satisfaciamus , moriar , si 
(piicquam fieri potest clegantius. VJ. 1, 19 Quod de Philotimo et de solutione 
HS XX DC scribis, Philotinum circiter Kcd. lun. in Chcrsoncsum uudio venisse, 
ac mihi ub eo nihil adhuc. 2, 7 Nam quod senalus consultum esse dicebat , ut 
ius €x si/ngruphu diceretur, eo consilio factum est, quod pecuniam Suluminii 
contru legem Gabiniam sumpserant. VII. 7, 3 Pomptinum cupio vcderc; et quod 
scribis in urbcm introissc, vcreor , quid sit. 5 Ncmi quod scribis mirificam esse 
cxpectutioncm mei ncquc tumen quemquam bonorum aut sutis bonorum dubilure, 
quid sensurus sim, ego, quos tu bonos esse dicus, non intellego. 8, 4 Quod pu- 
tustifore, ut , antequctm istuc venirem, Pompeium vidcrem , factum est ita, et 
paulo post Quod quueris, ecqua spes pucifcutionis sit, quuntumex Pompeii multo 
ct uccuruto sermone perspexi, ne voltcntcfs quidem est. 12, 1 Num quod rogas, 
curem, ut scius, quid Pompeius ugut, ne ipsum quidcm scire puto. 23, 3 Quod 
quaeris, hic c/uid agatur, tota Cupua et omnis hic delcctus iacet. 26, 2 Quod 
uddisy ne propensior ud turpem causam videar, ccrte videri possum. VFII. 7 2 
Quod enim tu meum luudus et mcmorundum dicis, malle quod dixerim me cum 
Pompeio vinci quctm cum istis vincere , ego vero malo, scd cum illo Pompeio, 
qui tum erctt. VIII. 11, 1 Quod me magno unimi motu perturbutum putus, sum 
equidem, sed non tam magno , quam tibi fortasse videor. 5 Quod quaeris, quid 
Cuesctr ad me scrij^serit, quod saepe. 15, 2 De Lepido et Tullo quod quaeris. 



V 



4 



— 9 — 

ilU vero non diibitant , quin Cuesuri prctcsto fitturi in senutumquc venturi sint. 
3 Quod videris non dubitctre, si consules transeanf, quid nos fctcere oportcat, certc 
irctnseitnt. IX. 2, 2 Num quod negus te dubiture, quin mugnct in offensa sim apud 
Pompeium, non video causam^ citr itct sit et deinceps Nam quod ais, si hic tem- 
perctntius egerit, consideratius consilium te dcttitrum, qui hic potcst se gcrcre non 
pcrdilc ? 7, 3 Quod ctutcm suctdes , ut ctb eo petum , ut mihi concedut , ut idcm 
tribuctm Pompeio , qitod ipsi tribuerim , id me iam pridem agcre intcUcges. 8,1 
De L. Torc/uato quod quaeris, non modo />., sed etictm A. profcctus cst. De Rea- 
tinorum corona quod scribis, moleste fero in agro Subino scmentem fieri proscrip- 
tionis. 9, 1 Quod htudus, ciuict oblivisci me scripsi ctnte fuctu ct delicta noslri umici^ 
ego vero ita fctcio, et postea Quod autem cjuusi vereri videris, ne mihi tua consiHa 
dispUcectnt, me vcro nihil delectctt ctUud nisi consilium et Utterae tuctc. 2 Quodcon- 
sules luudcts, ego quoque unimum Ictudo , sed consilium reprehendo. 1 0, (5 Quod 
quueris ct me, fugctmne ctn morum utiliorem pulem, cgo vero in prttesenlia subitum 
discessum inutilcm pufo. \Z, Z Quod mcn prctcdicatione facium cssc scribis mttois 
cjuctm illius mcriio , iil ictnium ei debcre viderer, cst itu. 15, 5 Quod scribis uspc- 
7'ius mc, quum mei puiiuniur morcs, de Dionyslo scripsisse, vidc, cptam sim ctnii' 
quorum hominum: te medius Jtdius hunc rem gruvius putctvi laturum csse quctm me, 
X. 1, 3 Quod scribis fe pufure me ctitractum iri, si de pctcc agctfur, mihi omnino 
non venit in metifem, c/uae possit actio esse dc pctce, 5, 2 Quod mihi mandas de 
Quinfo regendo, ^Kny.ah'uxv. 6, 2 Quod dcin me mones , et ctmice et prudeidcr me 
moncs. XI. 2, 2 De dote quod scribis, per omnes deos te obtcstor, ut totum rcm 
suscipias et paulo post cui cjuidem deesse omnia quod scribis, obsecro tc, noli pati. 
3 Quod me hortaris, ut firmo sim animo, vellem posses ulic/itid uffcrre , qumih- 
obrem id faccre possem. 3, 2 Qitod negas pruecipuum mihi ullttm incommodum 
impcndcre, cisi istct res nonnihil hubct consolcttionis, tamen ctiam pruccipuu multa 
sunt, quae iu profccto vides et grctvissimu esse et me fucilUme viture jtofuisse. 
5, 2 Quod scribis plucere, ut propius uccedum iterque per oppida noctu facictm^ 
non sane video , quemadmodum id fieri possit. 3 Quod tctnto intervctllo nihil 
omnino ad vos, profecto intellegis rem mihi deesse, 4 Quod de Vatinio quaeris, 

B 



\ 






- 10 ~ 

ncque illius neque cuinsquam prueUrea ofjhium dccsscf, si rcperire posseut^ qua 
in re me iuvurent, 7, 5 Quod le excusus, ego vcro et tuus causus nosco ct tnea 
iuteresse jmto te islic csse. 8 Quud rogus, ul in honam purtem uccipium^ si qua 
tint in tuis litteris, quuc me mordcunl , cgo vero in optimum. 12, 4 Quod me 
admones, ut scribum udAntonium et ad cetcros, si quid videhilur tihi opus esse, 
velim facias id, quod suepe fecisti et deiiiceps Quod me uudis fructiorcm cssc 
unimo, quid putus^ cum videus uccessisse ud superiores aegritudines prueclurus 
generi uctionesf 13, 1 JJc Scrvii patris littcris quod scrihis, item Quintum in 
Syrium vcnisse quod uis esse, qui nuutient , ne id quidcm vcrum est. Quod cer- 
tiorem te vis fieri, quo quisque in me unimo sit uul fuerit eorum, qui huc vene' 
runt, neminem ulieno intcllexi. 16,2 Quod uutcm scrihis quandam laetitiam ho- 
norum esse commotum , ut sit uuditum de litteris , iu quidem nihil pructermittis, 
in quo putes aliquid solucii csse. 4 Quod suudes, ut ud guintum scrihum de his 
liiteris, faccrcm, si me quicquum istae lUfcrae delcctarent et cleinceps Quod ais 
ilhim ad ie scribere me sihi nullas Uttcrus rcmitiere, semel ah ipso accepi; ud 
cus Cephalioni dedi. 17,2 Quod Oppium iccum scrihis locuium , non ahhorret a 
mea suspicione eius oraiio. 21, 3puorf me mones, ut ea, quae .... (excidisse quae- 
(lain videntur) , ad iempus accommodem, fucerem, si res paiereiur et in fine Quod 
scrihis illum pcr me Quinio fore placatiorem, scripsi ad te aniea eum sfutim 
Quinto fiio omniu trihuisse, nostri nuUnm mentionem. 22, 1 Nam quod te vercri 
scrihis, ne illi ohsint, ne rogari quidem se pussus est de illo. 24, 3 Num quod 
scrihis nohis nostra ei iua fore jiuruta, iua credo ; nosira quae poieruni esse? 
5 Quod me mones de vultu ei oruiione ud tempus accommodanda , etsi diffcile 
isi, tumen imperarem mihi, si mea quicquum inieresse puiarem. Quod scrihis lit 
icris puture Jfricunum negotium confci posse, vcUcm scriheres, cur iia jmiares. 
25, 3 Quod ud tc ium pridcm de iestamento scrijtsi , apud svTriaTov illas velim. 
XII. 1, 2 Sed quod scrihis igniculum muiuiinum -^soo^^riMv, yB^ovriKv:rs^ov esi me- 
moriola vaciUure. 13,2 Quod scrihis de Appuleio, nihil puio opus esse iua con^ 
ieniione. ep. 17 Quod pro Cornifcio me ahhinc umpUus unnis xxv spopondisse 
dicii Havius , etsi reus locuples est , iamen velim des operam, ut investiges ex " 




•'^ 



— 11 — 

consponsorum iahulis, sitne iia. 18,3 Domestica quod ais ordine administrari, 
scrihes, quae sint ea. 18 a, 2 Quod scrihis Terentiam de ohsignatorihus mei ie- 
stumenti loqui, primum iihi persuade me istuec non curare et deinceps j\am quod 
non advocavi ad ohsignandum , primum mihi non venit in mentem. 19,4 Quod 
ad Tironem de Terentiu scrihis, ohsecro te, suscipe tolum negotium. 20, 1 Quod 
me horturis idque a ccteris desiderari scrihis, ut dissimulem me tum gravifer 
dolere, possumne magis, quum cum totos rlics consumo in Utteris? 21,5 Quod 
me in forum vocus, eo vocus, unde etiam honis meis rehus fugiehum et Quorl 
autem homines a me postulure scrihis, ut Romue sim, ium pridem scito esse, cum 
unum te pluris quam omncs illos putem. 22, 1 DcTerenfiu quod mihi omne onus 
imjwnis, non cognosco tuum in me indulgentium. 28, 2 Quod me ad meam con~ 
suetudincm revocas^ fuit meum quidem iam pridem rem puhlicum higcre et Qtiod 
me ipse per Utteras consohtius sum, non pacnifet mc, quunfum proftccrim. 30, 1 
Quod Silius te cum Clodio loqui vuU, potes id meu voluntute facerc. 35, 1 Qtiod 
enim scrihis extremi, vide, ne is ipse locus sit, cuius cuusa dc tota re ca/ u nvhi.i 
cogitutum. 37, 4 Qaod me u macstitiu uvocus , muUum levuris, si locum funo 
dederis. 38, 3 Quod pufus oportcre pervideri iam unimi mci frmitutcm gravius- 
que quosdam scrihis de me loqui etq. s.40, 2 Quod sc7'ihis te vercri, ne et graiia 
ct uuctoritas nostra hoc meo maerore miuuaiur, ego , quid homincs aut repre- 
hendant uut postulent^ nescio. 5 Quod c^uacris^ quam diu hic ^ j^cmcos dies. 41 1 
Et quod tu scire volchus, cgo quundo ex hoc loco^ postridie idus Lunuvii consii- 
iui manere. 44, 2 Quod pcr Musiclam ugis, huhcs homincm vuhle idoneum. XIII. 
3,1 Quod dies longior est , yuto fore isium etium a praccone dicm. 6, 3 Quod 
ejyisiolam meam ad Brutum poscis , non huheo eius excmplum. 12, 2 Quod ud 
me de 1'urrone scrihis^ scis me untcu orutioncs cmi uUquid id genus solitum scri- 
hcre, ut Vurroncm nusc/uum jjossem intexcre. 21, 7 Quod uutcm de iUa nostra co- 
gitatione scrihis, cu, quue novi, vulde proho. 33, 3 De Tudituno autem quod pu- 
ias, svXoyov est tum illum aui quctesiorem aut irihunum militum; idque potius fuisse 
credo. 5 De Bruto quod scrihis, feci, ui ei Uherum essei. 45, 2 Quod me horiaris 
ut €08 dies consumum in philosophia explicanda, currentem tu quidem. XIV. 9, 1 Sed 



i\ 



i 






:5. 



/ 



12 — 

qiiod quaerts^ quid arcessierhn Chri/sij^jmm^ iahernac imhi dnue corruerunl. 10,3 
(^uod quaeris^ iamvc ad ccnienu Ciuvianum^ advcntarc videiur. 14, 6 Quod me 
cogitare iubcs, cogitabo equidem, 19, 6 Quod autem laudas iwe, (^uod nihil ante 
de profectione constituatn^ quam^ isiu quo cvasura sint^ videro^ muio sententiam, 
20,3 Quod errare me jjii/««, fjui rem publicam putem pendere e Bruto ^ sic se 
res habet : uut nullu erit aut ub isto istisve servabitur, Quod me horturis , ut 
scriptum contionem jniiium, uccipe a me KaSoXiy.ov ^fwoj^jua eurum rerum^ in qui~ 
lus sutis exerciiuti aumus. \ Quod Hirtinm per me meliorem Jieri volunt^ do cqui" 
dcm opcrum. \V. 1 A, 5 Quod liruius rogui ^ ut untc hulcndus ^ ud me quoque 
scripsit^ et fortasse fucium. 3, 1 Quod scribis purcndum victoribus, non mihi qui- 
dem, cui sunt multu poiioru. 4, 2 Quod scribis te vescire, (piid Jiostris fuciendum 
sil, iam pridcm me illa a-jro^la solliciiut et Quod ie u Bruio scribis ^ ut certior 
Jicret, quo die in Tusculuno cssem futurus^ ut ud te unte scripsi ^ VI kal. 13, 2 
Quod scribis legioncs duus Brundisium venisse^ vos omniu jtrius. 17, 1 Quod scri- 
bis tibi deesse HS C, quue Ciccroni curuiu sint^ vcUm ub Erote quaerus , ubi sit 
tnerccs insulurum. 20, 2 Quod uis extrcmu quuedum ium homines dc re publica 
loqui, egOf quo die audivi illum tyrunnum in contione ciurissimum virum uppeU 
luri^ subdiffidcre coepi. XVI. 11,2 Quod vereris, ne aboXsaxo? mihi iu^ quis mi» 
nus? tiQuod me admoncs, iu vero eiiumsi reprehenderes^ non tnodo fucile puterer^ 
sed ctiam laeturcr. S Quod me horturis ud scribendum, umice tu quidem^ sed me 
sciio ugcre nihil aliud. 131), 2 Quod pruetercu consuUs, quid tibi censcum fu- 
ciendum, difficile est^ cum ubsim. lo,2 Quod uutem quaeris, quomodo agi pluceat^ 
primum velim ciusmodi sit, ut non ulienum sit me Romuc csse. Aliorum exempla 
Jiatc sunt. Afianius 116 JSum probu ct pudicu (piod sum, consulo ct purco mihi, 
Attius I3ruto 36 ^um (juod ud dexiram Ccpit cursuw ublaeva signum jtruepotens^ 
pulchcrrimc Juguruium est rcm Romunum publicum summam fore. Aergil. Aen. 
II. 180 Et nunc (^uod putrias venio peiiere Mi/cenas^ Arma deosque parant comi" 
ies pelagoque remenso Improvisi uderunt. Propeit. IV (III). 2,9 Quod non Tae- 
nariis domus cst mihi fultu columnis Nec cameru uurutus inier eburnu irubes 
JNcc meu Phueucus ucquunt pomuriu silvus, Non operosa rigat Marcius antra 



S 



t 




<% 




i 



— 13 — 

Uquor: Al Musue comitcs et curmina grulu legenli Et defcssu choris CalUopca 
meis. Ovid. a. a. I. 261 Illa quod est lurgo, quod ielu Cupidinis odil , MuUu dedit 
populo vulnera^ multa dabit. Tetron. 104 Encolpion quod quueris, sciio a mc iu 
nuvcm iuum esse perducium. Siiius XI. 327 Summum quod credis ei ucquus Ilun- 
nibulcm supcrisj o quuntum nomine muior lum Poeno tibi nuiiis erit. Sueton. gr. 
1 Num quod nonnulli trudunt duos libros dc Ulteris si/llubisquc, iiem de meiris uh 
codcm Ennio cdiios, iurc arguit L. Cotiu non poetuc, scd jiosierioris Ennii essc. 
Denique Nepos tum. 9, 2 Nam quod dicbus quinque hostis irunsissc posset , se cf- 
fcciurum^ ut non minus toiidem dierum sputio returdareiur, Qiio loco ego olim 
quod prononien esse iudiravi: nunc ellipgin verborum in co^ qune iiiihi post ui piirti- 
cuIhiii cogitatione supplenda viclebantur, ferendam non esse intellego. Trunsisse au- 
tem lecte Sibelisius intransitive positum statuit, ut intellegatur ex Mediu ud sc^ ni^i 
c|uo<l cle montibiis cogitare non debebat, cum omne spatium transiii dicatur. \eque 
eniin, quod aliis vi<um est, obiectum omitti potuit. 

Lbi autem in huiusmodi enuntiatis aliquid h*ng;itur vel fieii poBse signiliratur, 
quod particulae adiungitur coniunctivus, cuins usus prior et plura aliis exempla colle- 
git Lambinus ad Plauti Asin. IV. 1, 12. Sunt autem pleraque comicorum: Plauti Asin. 
IV. 1, 12 Quod illu uut umicum suum uul putronum nominet Autquod illa umicue 
suue umuiorem prucdicet, Fores occlusae omnibus sient nisi iibi. 16 Aiit quod illu 
(iicul percgre ulluium (pisiolum, Ne cpistolu quidcm ulla sii in acdibus. 61 Quod 
iilu uuicm simulet, quasi gruvedo projluui, Hoc ne sic fuciut, iu lubcllum ubsier-* 
gcus Potius, qiium cuiquum suvium fuciut pulum. Aul. I. 2, 13 Quod qiiispium 
ignem quuerai, exiingui volo. Ciis. l. ^d quod te postulcs Gusture quicquum, num- 
quum edcpol ieiiinium leiuniim cst aequc, atque ego ruri reddibo ic. Mil. II. 2, 7 
Quod ille guUinum uut columbum sc secturi uut simium Vicui, dispcrisfis, ni us- 
qiie ud mortcm mule mulcussitis. Ter. Kun. IV. 7, 15 Sane quod tibi nunc vir vi- 
deutur esse hic, nebulo magnus est. V.8, 34 Si te in platea offcndero hac jwst um- 
(juum, quod dicus mihi 'AUum quuerebam, iter hac habui\ pcriisti. Sed dixit eodem 
modo Cicero Verr. V. 68, 175 Quod enim te liberatum iam exisiimaiionis metu, 
defunctum honoribus designatum consulem (sic enim distinguendum) cogiics, mihi 




■ '■«■ 



/ 






»1 



^ 14 — 

crede, ornamenta ista et heneficia populi Romani non minore negotio retinentur 
quam comparantur; \a Pis. 27,66 Nam quod vohis iste tantummodo improhus, 
crudelis. olim furunculus, nunc vero etiam rapax, quod sordidus, quod contumax^ 
quod superhus, quod fullax, quod perfdiosus, quod impudens, quod audax esse 
videatur, nihil scitote esse luxuriosius , niliil Uhidinosius, nihil protervius, nihd 
nequlus. Supersunt loci aliquot, qui corrupti in optimis codicibus legi videntur. Ovid. 
ep. 16 (IT), 251 Quod hene te iactcs ct fortia facta loquaris, A verhis facies 
dissidet ista suis; 17 O^^-^l '^"'« gelidus quod sis, non te tamen, improhe, quon- 
dam Igmhus Attaeis incaluisse ncgas; ex Ponto IV. 10, 25 Sctjlla feris trunco 
quod latnt ah inguine monstris, Ueniochae naulis plus nocuerc rates, Pi iap. 6, 1 
Quod slm ligncus, ut vidcs , Priapus et falx lignea Ugneusque penis , Prcndam 
te tatncn et teneho prensam; 78, 1 Quod sim iam senior meumque canis Cum 
harha caput alhicet capiUis , Deprensos ego perforare jwssum. Ilis enim locis 
Don ficta res sed vera ponitur ; nam ita profecto etiain de loco Ovidiano epistolaruni 
ex Ponio iudicandum neque statuendum poetam rem fabulosam et incertam significare 
volui5>e. Itaque recte duobu^ piimis antea cum editum , reiiqui* indicativi aut e co- 
dicibus aut ev coniectura poni videntur. Neque enim coniunctivum eo defendi poss.e 
crediderim, quod pro particula quod bis locis quamvis ponere licebat. 

lam eo Nepotis loco, de quo dicere instituimus, sane altero enuntiato iudicium 
fertur de re in prioie relata, cum maius quiddam a Thrasybulo perpetratum signi- 
Ccetur; srd cur illa res iudicio subiceretur , causa nuila erat, quippe quae gloriam 
Thrasvbuli. de qua agitur , nuUa ex parte minueret. Recie id fieret, si haec priore 
enuntialo legerentur Nam quod gloriosum iudicatur ah uno tijranno patriam U- 
herure vei quod magni putantur, qui ah uno tyrunno patriam Uherarunt vel si- 
niiiia: nam (lui ita iudi.arent, ne salis intellegereat maius esj^e fartum Thrasybuli, 
timeii pottriU. Itaque olim po^t alios eam rationeiU secutus sum , ut quod pronomen 
esse et anacohithon quoddam a Nepote admissum iudicarem coliato Ciceronis joco 
Phil. Vli. 8.22 Ita quod erat optuhile untea, ut popuUim Romanum comitem 
haheremus, nunc huhemus duccm. Nunc neque apud Ciceronem hoc tolerandum puto, 
qu: Itaquc crut aut Itu cum cssct optuhile videtur scripsisse (eadem enim hic quae 




<% 



<r« 



^% 




— 15 — 

Thrasybuh ioco eausa iinpedit, quo minus quod partirula e?se po?>ii), et Xepotis lo- 
cuin leni mutatione omni offensione liberavi, ita ut ponerem JSam cum muUi volue- 
rint paucique potuerint, 

4, 2 cum in codice archetypo scriptum esset cnm Mitileni ci mttlta miUa iu- 
gerum et agri munera darent, oiim edidi cutn Mytilenuei ugri muneru ci^ muUa 
miUa iugerum^ durent ; cuius emendationis ne nunc quidem paenitet, cum facilitatem 
transpositionis demonstraverim spiciiegii prioris p. 40. Nam qui alio modo locum 
corrigere volunt, iis non solum contra codiceui archetypum ci post «^ri collocandum, 
de qua re dixi eiusdem libri p. 39, sed etiam muneri scribendum est. Neque enim nunn 
concedo, quod olim feci, Nepoti dicere licuisse cum Mytilcnuei muUu wiliu iugcrum 
agri ei muncra durcnt. Nam agi'i muncru recte dicuntur, ut Phoc. 1, 3 muncru 
mugnue pecuniac^ illa de agris diversis locis sitis vel in plures partes divi^is, haec 
de pluribus pecuniae summis; inepte autem multa milia iugerum data e^jse dicuntur 
munera, quasi singula milia unum efTecissent inunus aut hoc egiseent ^lytilenaei , ut 
haec Pittaco plura munera viderentur. Haec autem cum Mi/tilenuci multa miliu iu- 
gerct agri ei muneri darent milii quidem longius a codice archetypo , quam quae 
ego posui, recedere videntur. 

Proxima verba nimc ita conslitui : Nolile, oro vos, inquit, id mihi durc^ quod, 
cum multi invideunt^ plures etiam concupiscunt ^ particula cum post quod adiecta. 
Nam rectissime Madvigius Emendationum Livianaium p. 60 n. 1 dixit apud Quinti- 
lianum IX. 3, 1 tenendam esse hanc optimorum codicum scripturam : Itaque^ si an- 
tiquum sermonem nostro compuremus, paene iam, quidquid loquimur, figura est^ 
ui hac re invidere, non , ut omnes veteres ct Cicero praecipue, h u ic re i ; 
pro quo dativo editores post Burmannum scriptori obtruserunt hanc r em. Ipse 
enim Cicero, qui, ui alii veteres, saepissime posuit dativum, accusativum plane abhor- 
rere ait a consuetudine et solis poetis concedit Tusc.III. 9, 20: ah invidendo autem 
invidentia recte dici potest, ut effugiamus amhiguum nomen invidiae , quod ver- 
hum ductum est a nimis intuendo fortunam alterius, ut est in Melanippo 

Quisnam florem liherum invidit meum ? 
Male Latine videtur, sed praeclare Attius: ut enim videre, sic invidere florem 



— 16 — 



\ 



rectius quam Jlorl. Nos consuetudine prohibemur ; potta his suum tcnuit et tlijrit 
audacius. Et poetae fiequenter hac coinpositione usi sunt, velut idem Attius 215 Te 
if/, quorl multi invideant multique expetant, inscitia est Postulare^ nisi laborcm 
summa cum cura effcras ; Vergil. Buc. 7, 58 /J6er pampineas invidit coUibus um- 
bras, Georg^. I. 503 Tam pridcm nobis cacli tc regia^ Cacsar^ Invidet^ Aen. IV. 234 
Ascanionc patcr Romanas invidet arces? VIII. 508 Sed mihi tarda gelu sacclis- 
que cffcta scnectus Invidet imperium , XI. 42 Tene^ inquit , miserande puer , cum 
laeta venirct, Invidit Fortuna mihi? IJorat. Sat. I. 6, 49 quia non , ut forsit ho- 
norcm lurc mihi invidcat quivis^ ifa te quoque amicum ^ 9, 25 invideat quod et 
HcrmogcuCfi, ego canto, Epi. I. 14, 41 invidel usum Lignorum et pecoris tibi calo 
argulus ct horti ; Ovid. ex P. II. 8, 59 Quod quonium nobis invidit inutile fatum; 
Silius IV. 400 nec famam invidit ApoUo ; Valerius Flaccus V^ 507 Tu modo ne cla^ 
ros Mimjis invideris actus, Ai apud prosae orationis scriptores ne argenteae quidem 
aetatis plura quani tria exenipla reperio : Val. Max. IV. 3, ext. 1 ne eiusdem laudis 
commemorationem cxternis invideamus; Curt. IX. 4,21 ne inviderent sibi laudem, 
quam pcterct; Plin. h. n. XV. 2, 8 Cereri totum id (Africae solum) natura con- 
cessit^ oleum ac vitmm non invidit taidum satisque gloriae in messibus fecit, Ex 
quibus duo priores dubitare licet an ablativum posuerint; Plinii loco, qui corruptus 
est, Silligius probabiliter tantum non invidit scribendum coniecit. Madvigius autem, 
rum invidere alicui aliquid apud neminem omnino bonae aetatis scriptorem prosae 
orationis reperiri conienderet, Nepotis quidem loci , quem supra posuimus, non me- 
minit. Sed quin i? corruptus sit, dubium non est ; leni autem remedio a nobis adhi- 
bito invideant, ut saepis?ime, absolute ponetur, cum, cui rei invideant, perspicuum 
>it. Id enim malo quam ipsum dativum pronominis demonstrativi ex proximo quod 
intellegere. quamquam ne id quidem grammatica ratio vetat. 



^ 



.#■■ n 



i 



^ 



E2.6 



IN DE X 



SCHOLARVM AESTITARVM 

PVBLICE ET PRIVATIM 



I N 



VNIVERSITATE LITTERARVM lENENSI 

INDE A DIE XII M. APRILIS VSQVE AD DIEM XXXI M. AVGVSTI A. MDCCCLXIX 

HABENDARYM 



AVCTORITATB 



PRORECTORIS MAGNIFICI 

LVDOVICI DIESTEL 

THEOLOGIAE DOCTORIS EI PROFESSORIS P. 0. 



BT 



SENATVS ACADEMICI 

E D I T Y S. 



PRAEMISSA EST 

^'J^ROLI yiPPERDEII SPICILEGII ALTERIVS B CORH^ELIO «EPOTE PARS III. 



lENAE 

PROSTATINLIBRARIA BRANIANA 
cuius poMessores sunt Fridericus Bran Dr. Ph. et Hermannus Mauke. 



i 





c, 



i 



'oN. 1,1, ubi in codice archetypo haec legebanlur: Nam et praetor pedestribus 
exercitihus praefuit et praefectus classis magnas mari gessit, in spicilegio priore 
p. 40 res secundum Nepotis consuetudineni *i»on cum plerisque codicibus ante, sed 
post magnas addendum dixi idque in editione anni 1867 tenui. Exemplis eo loco a 
me aliatis addo Ham. 4, 1 magnas res secunda gessit fortuna, Eum. 7, 2 ut ibi 
de summis rebus consiUa caperentur, 10, 3 cum quibus ei de summis rebus erat 
dimicandum. Tamen et Chabr. 2, 3 cum in re nulla Jgesilao cederet et Eum. 9, 2 
omnibus titubantibus et de rebus summis desperantihus et Ham. 3, 3 resque ma- 
gnas gessit legitur. lam autem iliud vocal)ulum potius post mari adiciendum puto, 
quia et facilius eo loco excidebat et tnari, quod opponitur pedestribus copiis, inter 
magnus res interiectum maiore vi efFertur. 

Dio\. 9,4 At illi, ut Umen eius intrarant, foribus obseratis in lecto cuban- 
tcm invadunt. FJeckeisenus in Philologi IV. 319 eius cum editione Ultraiectina 
delendum aut in conclavis mutandum aut hoc vocabulum adiciendum censuit, quia 
timen adiiincto genetivo personae nemo posuisset. At dixit Livius II. 48, 10 iussi 
armati postero die ad Umen consulis adesse, Vergilius Georg. II. 504 jienetrant 
aulas ct limina regum, Aen. II. 365 reUgiosa deorum limina, VI. 115 tua limina 
udircm, Horatius Epo. %7,superba civium potentiorum limina, Ovidius Uem. 785 
dominae trunsire relictue limina, Met. XIV. 456 Euundri ad limina , 742 refe- 
runt ad limina matris, Fast.III.358 Ante sui populus limina regis adcst, Phae- 
drus IH. prol. 16 intrare si Musarum limen cogitas, Columella praef. 9 limina 
potcntiorum circumvolitare. Ilabet tamen hoc peculiare Nepotis locus, quod limen 

A 2 



— 4 — 

non. „t reliquis et ut nos.ri quoque sermonis comuctudo IVrt, ,le domo, se.l ,le con- 
clavi dicitur. Quod ut nequa,,uam lanti pu.o, „t mu.an.lum ali,,ui,l videatur (per *e 
eonn rerte hoc quo,,ue limen eius dicebatur, et l.aec re. sola consue.u,Iine Latini ser- 
.non.s diiu,licari po.e.t, de q„a certo aff.rmare nol.i. non licet), ita ei suspicioni aa- 
sam dedit, quam in editione anni 1867 commemoravi , fieri po.ui.se, „t lin.cn clus 
na.ceret„r ex Ihnine ,e„u., h„e est non ullra liu.en. Quo n.odo . „t tenus „on ini- 
..um, .e.I finem rei significaret, locuti sunt Cicero de leg^. I.l. 6, 14 i>„,„ „e/cre« 
rerbo tenu. acute iUi ,„ide,„ , .eU no„ „0 kunc usuu, j^opularcn a,,ue civilen, 
rfe re ,n,6,,ca disse.cl.an,, Livius XXXIV. 5, 4 ,„ ,,„„. icci, n,agis /toc consul 
rcrbo tcnus, <,„»,„ u, rc i..si,„u!are, , XLI. 20, 12 n,o,Jo vulncribus ,enus, „;odo 
s,ne nassione Cia.„ , Ve.8i,i„s Aen. I. 737 .„,„„,„ ,.„„, „„;,,, „,,, Q„i„,.,.^„„^ 
XII. -2, 17 9«. hacc ..on rociOus lantum siOi nota at<,ue r,on.i„ibus aurium te„us 
,.. usu,n,..,guaci,crcepcr,t, scU <,ui rirtutes ipsas mcnte con,,,e.us ita sentiat, 
rac.t„. XV. 6 usurpatas nomine tcnus urbium e.pugna,io„es , 45 l.ic Graeca 
doc,r,„a ore tenus e.verci,us animu.n honis ar,i6us non induera,, H. 1. 33 dum 
egregius impera,or cum fortibus amicis ianua ac li,„i„e ,c„us do.num CuUi,, hoc 
e.t sola ,anua «c li„.i„e, S„etoni„s lul. 76, Claud. 25, Dom. 1. 13 tiiulo tcnus. 

In fine capi.is iam in s„periorib„s editionibns ita scripsi : Cui cum succurreret 
nc.no, L.JCO quidam Syracusanus per fcuestram gladium dedit, quo JJion iuter 
fectus cst, „n„m codicem deteriorem secu.us, cum in reliquis legere.ur /c„c.,ra«. 
^eque emm per plures fenestras hic gladius dari poterat. 

IPH. 2, 1 haec retinui Jpud Corinthum tanta set^critate exercilui pracfui, 
ut n,aiae um.uam in Graecia ne.ue e.ercitatiorcs copiae nc.ae magis diCo au- 
d,c„,cs fuenn, duci, in eam.ue consuCudincm addu..,, ut, cum proCii signum 
al,mpcratore essC datum , sine ducis opera sic ordinatae consisterent , u, sin- 
gu,,a,.pcr.,.ss.mo impera,ore disposi,i riderentur. Hic addu.it scriptum est i„ 
fan..ha B, .ndu..t ,. Lei.Iensi Parcensi Lhraiectina; ex «anielino relatum est addu.it 
a,.adclu..t: quod falso relatum esse c„m intellexisset Rothius, ipse coniecit in hoc 
cod.ce scnptum f„i.e indu.it aL addu.it, ego addu.it al. indu.it. Iden, Ro.hi„s 



■^ 



■A- 



w 



— ir — 

alii(,ue cog.iiia Fairensis sc.ii)t„ra i..duxit a Xepole scrip(„m iudicarunf. Verun., utut 
11. l)a..ielino scri,>tai.. fuit, pioban.lum e.t addu..t. Na.n in consuetudii.em adduci- 
tur, qni eo peivenit, „t coU;uetudinem teneat, q„i alicui rei plene assuescit (eamque 
se.ite.itia.n hic requiri apparet) ; in consuCudinem inducitur, qui ingredi.ur con uelu- 
.line.ii, qiii <oiisiii(it'.i intijtit. Quae cui dubia videntur, haec exempla i..^piciat : Caes. b. 
G. IV. 1, 10 Jlque i„ eu.n se consuetudinem addu.erunt, ut locis frigidissimis 
veque vesti,us pruCcr pcUes haberen, quicquum e, lavaren,ur in JJuminibus (c„i 
siniile e»t Ci.-. 'I UfC. li. 3, 9 yJd qnam nos cuiisucludi..cm a fu.nitiuribus noslris 
udducti) et ex contiaiia parle Cic. a,l Q. fi. I!I. 3, 4, „bi cum Cicerone.n p„er„m 
delec.ari dixisse. iaeonii ihe.oris disciphna neque se, qiiainquam suum instituendi ge- 
nus paulo sit eiuditius, illaii. disiciplinam in.pedi.uru.n, haec adicit Sed tumen , si 
nobiscu.n euin rus uliquo cdu.eriinus, in hanc nostram rationein constiCudincm- 
que induce.i.us. 

T.MOTH. 1, 2 quae in codice archetypo scripta e.ant, ia.n in pri.na editione sic 
distinxi: Sumum cepil; in qtio oppugnando supeiio.i betlo A,hcnienses wille e, 
cc talenta coi.su.npserunt, id iile si..e ulta publica hnpcnsa populo restitui,: ad- 
vcrsus Cotti.n belta gessi, ab coquc mille ct cc ,ale..,a praedue in publicum re- 
tuli,, ila „t quo rererretur ad seque.is id removereturque vitiuni, quo labo.a.et oia- 
tio, si ennn.ia.u... rela.ivum superio. ibus adiungereiur ; quod cu.n an.ea fierct et in 
deterio.ibus quibus.lam codicibus et ab editoribus scriptu.n eral in quu oppu"nanda. 
I.nprobavit rationcn n.ea.ii Fleckeisenus in lahnii aanalibus LXXXI. 285; c„i„s ar- 
g„inenta contra n.e prolata satis refntavi in editione .ninore : nam quod Kochiun. se- 
cutus mea.n rationem iuslo impeditiorem iu.licavit, c„n. .iielior a.ll.uc reper.a non sit 
nihil sane respondendum existi.no. Ipse Samum „rbem nentro genere a Nepo.e dic- 
ta.n esse afflr.nat nisus titulo M„.nmiano versibns Saturniis co.nposito, qui legitur in 
C. 1. L. I p. 150 n. 541, in quo scriptum est Cor,n,o delCo. At quid us„s poe- 
tae et ignoti poetae saec„Ii septimi ineuntis ad Nepolem pertinet? Audirem, si quo.l 
ex Plauto vel Terentio exemplum proferretur, q„or„m sermonem prosae orationi af- 
flnem aliqua ex parte retin„it Nepos et q„ic„mque luni faniiliari potius et cotidiano 



/ 



/ 



I 



? 



— 6 — 

loqueadi genere quam eleganti et exculta oratione utebantur; et tamen non crederem 
de Nepote in re ab huius aetate plane aliena. Nullum enira esemplum est flde di- 
gnum, quo prosae orationis scriptorem optimae aetatis praeler pauca, qnae certo nsu 
recepta erant, in nominibus urbium Graecarum a Graeco u,„ recessisse comprobetur. 
Constanter dixerunt neutro genere Tarentum sua forma, ut Beneventum, Surrentum, 
aem, qnae non erat Graeca urbs, Saguntum: neque enim Livium uno loco XXI. 19 1 
Sagunlo excsa scripsisse credo. An credlbilius e.t Ciceronem Verr. I. 24 63 scrin- 
s-sse OppUlun, est !n Hellesponto Lamj.sacum, quam librarios, ut permuhis aliis locis 
m et « permutasse? Quae vitii freqnentia deterrere Hertzium debebat. ne apnd Li- 
VMun XWm. 31, 11 ex Bambergensi reciperet Corinthum redderetur Aehaeis 
praeser.im cum 34, 9 esset Corinthus. Recte Krey.sigius XXXIIL 34, 7 scripsii 
Theh>s Phthioticis et Pharsalo excepta , Asoen.ius XXXIV. 49, 5 Acrocorinthum 
racua,r,. cum in codicibus legeretur e.rccpto et vacuum , de quibns item dubi.avit 
He.,z,u., qua,nvis sciret XXXIIl. 34, 10 Carysto adiecto, XXXllI. 38, 4 Lamp- 
sacun, oppugnandum, quae antea Iege.,antur, sustulisse Bambergensem. Atque haec 
sun. omn.a exempla, quae ex optimorum scriptorum codiribus adhuc collecta «int 
ple„,ssime po.t alios a Xevio in voluminnm de nominum et verborum Latinorum de- 
H.natio„ib„s L 634. Ex poetis Vergilius Georg. 1. 207 dixit oslriferi fauces temp- 
lantur Abydi; reliqui magi. eo incllnarunt, ut cont.a Rom.na.n co...ue,udl„e,., femi- 
n.„. ponerent, qualla ,unt Tarcntus, Sagunlus, quae imitati sunt Plinius maior et 
Florus quam neutra contra Graecam. Ex scriptoribus neutra La,npsacum, Abudum 
As,,e„d„m, Aslacum, CyJcum, Epidamnum, Epidaurum Melae et Plinio relln' 
quenda sunt. quorum locos collegit idem Xevius : nam apud Florum IIL 5 15 nuem 
ue,„ appo_.uIt, drJcum ,a,.e est i„ Xazariano, at in Bambergen=i Cgzicus. ' 

l,1Quofaclo Lacedaemonii dc diulina contenliono deslilerunt el suasponte 
Jlhe,„ens.b„s imperii ma,iU,ni principalum concesserunl pacem.ue his Zi,,„s 
co„s„luerunl , ui Alhenienses mari duces cssenl. Hic q„ae verbum conccs^erunt 
s.q„untur, spuria iudicavit Fleckeisenus i„ Phlloiogi IV. 323 duabus de cau.is, quod 
»Uolerab,l.s messet eiusdem rei, quae a„tea re.a.a esset, repetitio et i„eptum e J his 



4 



— 7 — 

legibus, cum una lex commemoraretur. Ex his prius verum non e.f: accedit eni.n 
nltimis verbis nova res, ut, qnod antea tantum factum esse relatum eral , ia.n pa.is 
legibus constitutura esse tra.latur. At alterura reprehensum en verissime. Hoc igitur 
iam in editionibus minoribus posterioribus lenissima mutatione su^tuli, i.t sc.il,<rem 
iis legibus, hoc est tulibus, quibus efliceretur, ut Athenienses mari dures e.^sent. Si- 
inillimus est, ne alios comniemorem, locus Dat. 6, 2 iisque locis caslra ponil , ul 
neque circumiri multiludinc advcrsariorum possel neque impediri, quo minus ipse 
ad dimicandum manum habercl expeditam, ubi idera vitlura suslulit La,n.ii„us. Aa.,i 
quae de flde rerum hoc loco re.atarum adieclt Fleclielsenus, de ils po,t ea, quae in 
niaiore editione et de hoc loco et de univeiso Nepotis genere di,<p„(avi, non e,t, <,uo(l 
dicam. Quamquam ea ipsa sententia, quam ii.e reqiiirebat, mea e,ne„datio„e effe. ta e..t. 

Multum vexarunt editores, <i,.ae leguntur sub flnem huius capitis: Cuius laudis 
ut memoria manerel , Timotheo publice staluam in foro posucVunl. Qui honos 
huic uni anle id lempus conligit, ut, cum jialri populus sluluam posmsset, ftlio 
quoque darel, cu,n verba huic uni ante id lempus a.iis corrupta videreutnr, al> allis 
falsis rationibus aut exemplis dis,ii,iilllmls defenderenlur. Mirura autetn est neminem 
raemorem fuisse Graecae consuetudinis praeter me, qui de ea iam in maiore editione, 
quamqua,n frust,a, admonui. Graecos eniin superlativo adiungere genetivu.n partitivum 
quo significetur, in quorura numero res superlativo significata non sit, ,naxime quae 
ante eara fuerint, notissimum est vel ex Thucj^dide, cuius haec sunt J. 1 i\.^iaas ua- 
yccv rs hsa$ai nal i^.oXoywTaTOV t™v ■,rQCyiysv>,fxevwv, 10 t^v aroaniav svtslv>,v ^syiaT>,v 
ysvsaSai twv t^o avr^js, 11 ivoixaaroTara rwv vf,v ysvofxsva, 50 vavnaxla ya^ avrvf 
"EXX>,(!t vfos "EXX>,vas Vfwv tX^s, ,xsyiaT>, Sl, t5v rpo avr^s ysvev^rat, VL 13 iWp 
T^y var^iSos, ws jxeytarov Sl, tc3v •rpiv kIvSvvov &va§§tvrov<j^s. Neque ignotum est 
eosdem vocabulo, quod est fxovos, et similes genetivos et SXXt^v a,liungere, cuius rei 
exempla haec sunto. Xenophon Cyrop. 1. 4, 24 ,x6vos rSiv &XXi,v sy.s~,vos ovSh SXXo 
^ rovs TswrtvKOras vs^tsXavvtuv sSsSro , Lycurgus in Leocr. §. 67 oVi uo'vo<r twv 
&XXt„v ToX.T.«v ob KO.v^v, aV ISiav T^v atvT>,^:av s:^^T>,asv, 102 ['O^^pou] ,x6vov rwv 
aXXiav votijT^v gay^aSslaSa, ra l?ry, Demosthenes in Mid. $. 223 ru ,xsS' SirXi»v 



I 



— 8 — 

sJvaL avvTsrayfxsvot fxovoi rcvv aXXcvv TroA/roJv, Diodorns Xl. 11 fx6voi rccv ^po iavrc^iv 
ha r>p Ltso8oXI)v r?9 aosr^j^ sl^ a^avaalav fxsr^^XXa^av , Lucianus Tim. 55 «av rov 
TXayiovvra SXov ^ rov avv fxovos rcJv aXXc^v X^^ot, monumentum Adulitanum' in C. I. 
Gr. 5127 B, 30 Travra he ravra ra Uv^ ^^:^r09 >ia) fx6vos l^aaLXsc.v rcJv too sfjco^v 
l^ira^a, lam utrumque imitati sunt Romani, quorum exempla paulo plura primus, 
quod sciam, collegi. Sunt autem praeter Nepotem, quos ita dixisse invenerim, hi. Pli- 
nius h. n. XXV. 2, 5 Namqae Mithridates omnium ante se genitorum diligentis^ 
simus vUae fuisse intellegitur, Tacitus H. I. 50 Et amhigua de Vespasiano fama 
solusque omnium ante se principum in melius mutatus est . quem locum iam in 
mmore Xepotis editione ascripsi, A. 34 hi ceterorum Britannorum fugacissimi, 
Horus III. 5,22 omnium ante se primus transiit Euphratem. Atque horum scrip- 
torum interpretes Graecus usus non fugit. Qui autem originem huius erroris u.u in 
Graecorum sermonem recepti, imitatione a Romanis quibusdam asciti , probabiliter ex- 
phcaret, neminem inveni praeter Handium, qui Turs. I. 384 solo Nepotis loco com- 
memorato et Graecae c.nsuetudinis immemor recte tamen a negativa orationis forma 
hoc dicendi genus videtur deriva^se. Nam cum in permultis negativae formae, quae 
habet comparativum cum genetivo a pronomine apto, respondeat affirmativa, in qua 
est superlativus a se aptum habens genetivum, etiam in his, in quae hoc non cadit, 
ex negativa forma, quae menti obversabatur {0-6 ovh)s aS^oXoyu^rsgos rccv ^^oysysv^'^ 
/cavav, ov6s)s rcSv ^Uc.v , oL^ivss rcuv ^oo aorcIJv) in affirmativam translatum est id, 
quod soh negativae conveniebat. Est autem profecto error, cum quid in eo numero 
pomtur, m quo non est; neque genetivus, in Graeeis non magis quam in Latinis, 
alius quam partitivus existimari potest. 

3, 4 M iUe temeraria usus ratione non cessit maiorum vaiu auctoritati ef, 
ut 1« sua manu esset fortuna, quo contenderat , pervenit, eodemque ut sequeren- 
tur, ad Tmwtheum et Iphicratem nuntium misit. Haec non licebat ita explicare 
ut Chares (de eo enim agitur) ea de causa, quo contenderat, pervenisse diceretur' 
ut m Charefs manu esset fortuna. Nam primum tum non sua, sed eius ponendum 
erat; demde ea re, quod ille, quo contenderat, pervenit, neque effici poterat, quod 



-^ 



',\;^y 



— 9 — 

enuntiato finali significatur, neque effectum cuiquam videri: statim enim haec sub- 
iciuntur Hinc male re gesta, complurihus amissis navihus eo, unde erat profec- 
tus, se rccipit. Recte diceretur consilium hoc fuisse Charetis, ut in sua manu esset 
fortuna; sed ut id significaretur, enunliato primario ipse Chares egisse aliquid dicen- 
dus erat: id quod perspexit Fleckeisenus, cui in Philologi IV. 325 (luo contenderat 
perrexit scribt^ndum videbatur. Neque vero ut hic poni poterat pro ut si aut velut • 
neque, si maxime posset aut haec ipsa scripta essent, rectius aut sua aut sententia 
haberet: neque enim ideo, quia tum , quo contenderat, pervenerat Chares , in manu 
eius esse foituna videri poterat. Quae cum viderem, ita haec verba olim explicavi ut 
sua referrem ad fortunam^ et ideo Charetem, quo contendisset, pervenisse dici existi- 
marem, ut fortunae liberum esset facere, quid vellet. Xeque hanc explicationem ne- 
cessario reiciendam esse ullo modo demonstrari potest. Nam in sua manu csse for- 
tuna nofi minus recte dicitur quam aJiquis in sua potcsiate, in sua tuiela^ sui iuris 
esse. Quod autem fieri aliquid dicitur, ut iii sua manu sit fortuna, quasi aliae res 
fortuna regantur, aliae non , et ipsa fortuna impediatur quibusdam rebus, in eo non 
haerebit, quisquis reputaverit, quam variiie et conlrariae inter se et fuerint et sint de 
ultimis rerum causis opiniones et quam saepe vel doctissimi homines aut vulgi con- 
suetudine aut aliqua humanarum actionum similitudine inducti de iis aliter, atque ipsi 
sentiant, loquantur. Nihilo minus paulo artificiosiorem esse hanc rationera confiteor 
et cum leni mutatione efficeretur, quod omni vitio careret, hoc amplecti uon dubitavi. 
Nara cum Heusingero in menlem veuisset et ut mutandura esse in velut^ perfecit emen- 
dationem Dietschius oratione in hunc modum distincta: At iUc temeraria usus ru~ 
fione non ccssit maiorum natu auctoritatl, velut in sua manu essct fortuna. Quo 
contcnderat, pcrvenit et q. s. Plane eodem modo Rat. 6, 2 verba Quo conlcnderat 
pcrvenit superioribus adiunguntur. Atque hoc uno invento in Nepote sui dissimilis 
fuit Dielschius, 

Dat. 3, 3 iam in quarta editione rainore scripsi Quae cum omnes conspiccrent 
propter novitatem ornatus ignotamque formam oh eamque rem matrnus esset 

B 



/ 



\ 






I 



— 10 — 

concursus, fuii fwnnemo, qul agnosceret Thuym regique nuntiaret, cum antea Ip- 
geretur quem, quod verum es.e non potest. Neque enim Tliujs solum, sed Datames 
quoque novitate ornatus eiat con.piruu.^ , agresti, ut antea relatum eii, duplici ami- 
culo circumdatus hiriaque iunica, gercns in capite galeam venatoriam , dcxtra 
manu clavam, sinisira copulam, qua vinclum anie se Thuynem agebat, ut si fe- 
ram bestiam captam ducerei. Jdem dudum ex Danielino restitui c. 4, 4 et Spicilegii 
prioris p. 6 de ambiguo compendio admonui, quo in Nepotis codicibus et quae et 
quem significatur. 

lis locis, quos Spicilegii prioris p. 47 ad confirmandum nomen Si/sinam , quod 
Dat. 7, 1 in optimis codicihus legitur, vel Sisinem vel Sisinnem attuli, addi possunt 
loseph. ant. lud. XI. 1, 3 Baa.X^h, KZoo, Sztr/v^ xa) ^aoafiaaav:j xc^lo,,, , Appian. 
b. c. V. 7 i'j fxav TiaTrradoKca 'AgcagiS-^ rs xai Ztahvxj, cJv raJ S/cr/vv^ ^cuveVpa^.v ^^ 
r-)v ^aaiXslav, y.a^Sjs ol Qavsla-.jg r^jg fxvjrghs rov ^iaivvov Tla^pvgas et apud Bek- 
kerura p. 442 ex eiusdem anecdotis '\'xi,ioCvos sv 'iXXvgiai ^ialvov Ka\ ^ialvyjv (pyjaU 

Ep. 1, 1 cum in codicibus legeretur Epaminondas, Pohjmni Jilius, genelivum 
Pohfmni falso olim pro Polymnis positum esse defendi: nam hic genetivus tertiae 
declinationis solis nominibus in es exeuntibus convenit. Neque credibile est, quod qui- 
busdam in mentem venit, Nepotem genetivum illum derivasse a nominativo, qui esset 
Polymnes vel Polymnins vel Polymnus, quod nomen , sed m^Kthicum, legitur apud 
Paus. H. 37, 5, nisi patrem Epaminondae ita appellatum esse demonstratum fuerit. 
Dubitari poterat, an \epos scripsisset Polymnis Graecam formam mXCjjivtos secutus, 
qua Plutarchum usum esse monui de genio Socratis c. 6 et 12 (p. 578 E 581 F)- 
praetuli tamen Polymnidis , quia 'ETajxsivC.vhav rhv noX^jxvibos posuerunt et Pausa! 
nias VIII. 52, 4. IX. 12, 6 itemque sine dubio IV. 31, 10, ubi nunc est 'Era^i..- 
vMas 6 HXsofxfxiSos, et Aelianus var. hist. II. 43. III. 17. XI. 9. 

8, 2 haec leguntur in Nepotis codicibus: unum ab iis petivit, ut in periculo 
suo inscriberent : Epaminondas a Thebanis morie multatus est , quod et q. g. 



•^*. 



r 







\ 



\ 



^ 4 



— 11 — 

Quibns in rebus reliqui scriptores, qui de hoc Epaminondae iudicio relnlerunt, et a 
Nepofe et inter se discreparent, in maiore editione exposni: hic unum commemoran- 
dum est, de loco, ubi aliquid a iudiclbus scribi voluerit Epaminondas, apud Appia- 
num ^yv. 41 haec legi a/ri 5' i,.,?y -^ara rov ri(f)ov i^^y^i-^a^, apud Aelianum var. 
hist. XIII. 42 J,§,ou iTri-yjaxJ/a, rg or;)A;;, apud Plutarchum apophth. Epam. 23 
p. 194 B .JCiouv i-^iy^^m r," (jr^>.:,; rl^v -^arccSU^v; ex qno Plutarchi loco apparet 
<7r^X,v item esse sepulcri, non, ut Boslo a<l hunc Nepotis locum visnm esf, pilam, cui 
condemnationis formnla inscribi solita sit: huic enim ut inscriberetur sententia iudicum 
(hanc anfem solam secundum Plufarchum inscribi voluit), non eraf, quod postularet 
Epaminondas. Apnd Nepofem quoque Aldns et is, qni evcerpta in codice Pafavlno sae- 
culi XV scripsit (cuius verba Rofhius refulif p. 198, 11), ,„ sepulcro posuerunf id 
que Halmiusin nunfiis Monacensibus XXX. 214 probavif, quia «Vi /,eWc«/o nullo m„,|o 
ferri posset. Negavit enim hoc vocabulo significari posse, quod nos appellan.us pro- 
toholl, puto, quod eos, qui ifa inferprefarentur apud Nepotem, „no loco Ciceroni. 
Verr.Ill.79, 183 niti exisfin.abat, quo Cicero haec dicit de ordine scribarum : Est vero 
honestus, quod eorum liominum fidei lalmlac publicae periculaque magistraluum 
committuntur. Quamquam is locus cum Nepofis coniunctus satis firmum illiul significa- 
tionis documentum videri debebat: nam pericula magistratuum pervagata significa- 
tione accepfa, ut Halmius aliique volnernnf, nimis lafe patent, qnara ut apte hic coni- 
memorari a Cicerone potuerinf. Verum q„od alios locos aptiores ef graviores ad pro- 
bandum desideravit Halmiug, duduni allatae erant inscripfiones titulorum septimi de- 
cimi libri IV codicis Theodosiani et quadragesimi quarfi libri VII Iflsfiniani, qui snnt 
rfe sententiis ex periculo recitandis, et quae in priore legunfur c. 2 ut in ommhus 
negotiis ex periculo promatur deliberationis plena senlenlia, quae satis explican- 
tur his verbis c. 1 ut universi iudices cognilis causis «Itimas dcjnilioncs de scripti 
recitatione proferant et c. 4 Sentenlia non valeal, quae ex libcUo duta mmfuerit 
et cod. lusf. 1, 2 a« iudices non suhitas, sed delibcratione habila posl ncgotium 
sententias ponderatas sibi ante forment et emendatas slatim in libcllum" secula 
fdelitate conferant scriptasque ex libello parlibus legant; allatae erant notae Mag:- 

B2 



— 12 -~ 

nonianae, in qulbiis apud Mi mm«eniim in Keilii grnTnmaliris IV. 291, 32 et 33 haec 
se excipiunt dp. de perku^o. dL dc llhello, «leniqiie lulii Capitolini verba in M. An- 
tonino j>hi!os. r. 1 1 Ilofjuit sccum pracfccfos, quoriim c.v auctoritate et perkulo 
sunper uira dktavit , rjuo loro periculum res-xjnclet vrrnaculo cnlwurf. Neque, 
qnam arcomniodala haec si^niiiratio huic voci esiet, Iacob;:m Gothofredum fugit , qui 
ad cod. Theod. IV. 17, 2 vidit pioxinjam eam ese ilii, qua pericuJum e^t, quod nos 
dicimus tersucli , quo modo et pcricliiari et periculum facerc saepis^ime dicunlur 
et, quod proxinie ar<tdit, de Maiio juo di\it Cicero de legg. I. 1, \ faciunt impe- 
rite, qui in islo i^ericulo non ut a pocta, sed ut a teste vcritatcm exigant. Quae 
omnia cum tt anliqua et opiin.ae aelalis sint, miror sauc, quod ideni Goihofredus 
hanc forensem et iudicialem pericuU significationem Theodofciano aevo non antiquio- 
rem iudicavit; quod non videtur facturus fuis»e, nisi et in Ciceronis loco modo allato 
de codicum scriptura erra.-set et apud Xepotem in sepulcro sola coniectura niti igno- 
rasj>et. Sed magis miTum, quod hanc pericuU significationem ne aptam quidem Nepo- 
tis loco putavit Haimius; cuius opinionis vellem causas addidisset. Quid enim aptius 
esse potest, quam lit sententia iudicum adiectis causis inseratur ei libello, quo, quae 
in iudicio acta sunt, comprehenduntur? Nisi forte in ea sententia fuit, quam nuper 
quidam sectator eius pronuntiavit, qui periculum suum non iudicum dici posse, sed, 
quod ipse sibi scripsisset Epaminondas, intellegendum esse putavit. Quod autem, quae 
aiii tradlderunt, ab iis, quae apud Nepotem leguntur, discrepant , ea de cau^a nemo, 
qui hunc scriptorem novit, de fide codicum dubitabit, etiamsi, quae illi narrarent, 
vera, quae apud hunc traderentur, falsa e?se demonstrari posset. Et certe ne hic qui- 
dem in hac una re cernitur diacrepantia , neque reliqui scriptores inter se consentiunt. 
At, si quid affirmare licet in re fabulis atque rumoribus agitata et, ut sunt omnes 
eius generis narratiunculae, fmgendo vel maxime obnoxia, longe verisimilius est Epa- 
minondam, quae dixisse fertur, peiiculo iudicum inseri quam in sepulcro inscribi po- 
stulasse. Nam illud de cau?a eius confectum esse consentaneum ; ei vero, qui morte 
multatus esset, publice sepulcrum factum cum titulo vix credibile, et si hoc quoque 
postulasset Epaminondas, certe eius modi, ut novitas rei aliquo modo significanda 



r^ 



i 



-^ 13 — 

fuerit. Itaque de verbis in pcriculo suo nullo raodo dubitandum esi. Sed aliud hic 
vitium resedit, nuper demum a me animadversum. Nam iliis in periculo non conve- 
nit verbum inscrihercni , cum sententia iudicum cum causis non possit tamquam in- 
dex periculo praepositus vel impositus videri; sed aut haec tantum periculo conti- 
nebantur (id quod accon^mcdatinn est iis locis, quos ex utroque ccdice retulimus) 
aut post alia in pericu!o legebantur. Itaque correxi scribcrent. Vitium ortum est aut 
superiore in maie repetito aut more medio aevo frequenti, ut vitiosa pronuntiatione 
litterae s praeponeretur i, de quo dixit Lachinannus in Lucretium p. 231. 

10, 3 tenui, quod olim de coniectura posueram: Idem , postquam apud Cad- 
miam cum Lacedaemoniis pugna cocpit, in primis sietit. Sane falso spicilegii prio- 
ris p. 50 pugnuri coeptum est, quod tum ex sola editione Ultraiectina notatum erat, 
coniecturae eius, qui illam curavit, tribui. Nam cum idem legatur iu Parcensi et in 
Guelferbytano scriptum sit pugnatum est coepit suprascripto W, illud pugnari coep- 
tum est iasn in codice archetypo positum fuisse apparet. Xihilo minus haec coniec- 
tura videri dahet, quamvis antiqua. Nara si ita prirao scriptum fuisset, cui in mentem 
venire poterat, ut poneret, quod codicum Danielini, Sangallensis, coUegii Roraani con- 
sensu et ipsum in archetypo scriptum fuisse certum est, pugnare coepit? Haec' igi- 
tur ex traditis scripturis antiquissima est et sola fide digna, a qua omnis eraendandi 
conatus proficisci debet; pro qua sola sententiae, nulla litterarum et artis ratione ha- 
bita pugnari coeptum est positura est: pugna coepit , quod et per se rectissiraura 
et antiquae scripturae proximum est et, cum rainus vulgare esset, errori facile ob- 
noxium erat, omnibus artis legibus satisfacit. 

Pel. 5, 1 Conflictatus autem est cum adversa fortuna. Fleckeisenus in Philo- 
logi IV. 328 praepositionera delendam censuit, quia solu» ablativus conflictandi verbo 
adiungeretur et ab aliis scriptoribus et a Nepote Dion. 2, 4 Quo (morbo) cum gravi 
conflictaretur, Timol. 1, 2 in his rebus non simplici fortuna conflictatus est. Sed 
mirura, si Latinis, qui configere cum aliquo dicebant, confUctari cum aliquo di- 



J^4 



'H| 



— 14 — 

cerc non licuisset. Meliora docere poterant Forcellinins et Gesnerus, quos praeter 
Nepotis locum non fugerunt haec exempla: Ter. Andr. I. J, 66 Nam qui cum inge- 
nns conpictatur eiusmodi , Phorm. III. 2, 20 Ncc cum huiusmodi umquam usus 
venit ut conflictares malo, Cic. de har, resp. 19, 41 Cum his conflictari et pro 
salute patriae cotidie dimicare. 



I 



^^'^ 



No.i 2-^ 



INDE X 



SCHOLARVM AESTIVARTM 



PVBLICE ET PRIVATIM 



I N 



VNIVERSITATE LITTERARVM IEjVENSI 

IIVDE A DIE XXV M. APRILIS VSQVE AD DIEiM XXXI M. AVGVSTI A. MDCCCLXX 

H A B E i\ D A R Y M. 




/ 



t 



PRAEMISSA EST 

CAROLl 1\1PPERDE1I SPICILEGII ALTERIVS B CORi\ELIO ]\EPOTE PARS IV. 



lENAE 

PROSTAT INLIBRARIA BRANIANA 

cuius possessores sunt Fridericus Bran Dr. Ph. etHermannusMauke. 



/^ 



/^^ 



X 



S- 



Ag. 1, 2 cum haec in codicibus legerentur: Mos est emm a maiorihus Lace- 

daemonns traditus , ut duos haherent semper reges, iWvL repugnavi Fleckeiseno,qui 

Philologi IV. 329 est in erat mutandum iudicavit. Una ratio traditae scripturae defen- 

dendae erat, cjuam inii, ut est traditus perfectum historicum existimaretur. Verum ne 

id quidem ferri posse intellexi. Nam cum Nepoti propositum non esset, ut de regi- 

bus Lacedaemoniorum, sed ut de contentione Agesilai cum Leotychide exponeret, vi- 

deri non potest de illis ita narrasse, ut hanc contentionem omnino non respiceret, sed 

cjuo statu et condicione tum, cum illa contentio oreretur, regia potestas fuisset, ex- 

piicasse censendus est. Itaque reliquas quoque res, quae deinceps commemorantur, ita 

referri videmus, ut haec contentio respiciatur, aut imperfecto aut plusquamperfecto 

posito. Negari tamen non potest (atque ea ipsa res assensum meum remorata est) 

non satis intellegi, quomodo est ex erat ortum sit. Fieri igitur potest, ut Nepos 

scripserit Mos enim a maiorihus Lacedaemoniis erat traditus, et cum erat ob 

similitudinem proximarum litterarum excidisset, supplendae orationis causa est adiectum 

sit. Ceteruni si quis codicum scripturam ita se defendere posse opinaretur, ut Nepo- 

tem hic in similem errorem incidisse statueret atque Paus. 3, 5, ubi scripsit Licet 

inim legihus eorum (Lacedaemoniorum) cuivis ephoro hoc facere regi^ falso illum 

errorem similem iudicaret. Ibi enim cum Thucydidis narrationem sequeretur Nepos, 

facile accidere poterat, ut inter reliqua etiam haec verteret "E^sari Ba rol^ k(p6goig 

TGv /^aaiXm bgaaai rovro. Hic nulla res erat, quae eura in errorera de re notissiraa 

admittendum abstraheret. 

A ♦ 



-^ 4 — 

2, 5 non recte ctiam in novissinia eclitione tenui, fjiiae in codice arclietvpo legebanlui : 
se autem conseriata religione confirmarc cxcrcitum, cum animadvcrtcrct fteum 
numen facere sccum, homincsque sifji conciiiare amiciores, quod iis studere con- 
suessent, quos conservarc fidcm vidcrent. In quibus quod in editione maiore recte 
reprehendi exercitum et homines ita diiung^i, qua.si illi in horum numero non e^sent, 
dudum facillima emendatione remotum e.^t in codice c, in quo roMci//«W scriptum fuit; 
quo facto haec veiba ad animadvcrtcrct rcferuulur, sccum autem et sifA non de 
soh) exercitu, sed el de hoc et de A^eMlao intellegenda siunt : luinc enim comprehendi 
universae sententiae vel maxime coniientaneum ei^se apparet. Kxercitus autem cum 
iussu Agesilai servaret et ipse induiia> , non minus bene conscrvarc fidem dicilur 
quam Agesilaus. 

3, 4iam dndum in editione minore sic scripsi: Uuic cum tcmpus essct visum co- 
pias extrahere cx hibernaculis, vidif, si, quo essct itcr facturus, palum pronun- 
tiasset, hostis non crcdituros aliasque rcgioncs pracsidiis occupaturos ncquc du- 
bitaturos aliud eum facturum, ac pronuntiassct, In quibus aliud cum facturum 
praebuerunt Parcensis et Lltraiectina. Antea, cum hoc ex una Ultraiectina notatum 
esset neque de auctoritate huius scripturae con.-laret, in altera familia legeretur aliud 
esse facturum^ Nepos autem omnibus reliquis locis infinitivo futuri activi verbum essc 
detraxisset, spicilegii prioris p. 1.*^ Lieberkuehnii coniecturam aliud scse facturum 
probaveram. Ltrumque rectum est; praeferendum sine dubio, quod, cum ad Lltraiec- 
tinam accesserit Parcensis, in codice optimae familiae principe scriptum fuisse creden- 
dum est. Liceat autem hoc loco de ratione, qua \epos pronomine reflexivo et de- 
monstrativo usus sit, paulo uberius evponere. 

Propria et prinia sermonis Latini in hac re lex est, ut pronomine reflexivo 
significetur 5»ubiectum enuntiati, demonstrativo aliae res. Sed con.suetudo eo inclinavit, 
ut usus pronominis reflexivi quam lati^sime extenderetur. Itaque ubi plura enuntiata 
coniunguntur, quorum diversa sunt subiecta, in iisenuntiatis secundariis, quibus senten- 
tia vel oratio subiecti enuntiati primarii declaratur (inter quae Latina consuetudo 
exceptis iis, quibus consequentia notatur, fere omnia enuntiata ponit, quae ab aliis ita 
apta sunt, ut particulis eoniunctivum regentibus annectantur), in his igitur enuntiatis 



;> 



^ 



V 



V 



secundariis longe frequentissime subiectum primarii, quamvis aliud sit atque subiectum 
secundarii, pronomine reflexivo, raro, ui in tanto numero, demonstrativo siignificatur. Ita in 
exiffuo numero enuntiatorum secundarioium remansit prima sermonis lex, ut pronomen re- 
flexivum uni ipsius enuntiati subiecto significando inserviret. Ex quogenerehaec sunt apud 
Nepotem : Cat. 10, 1 Namquc ispolHcitus cst rcgi sc cum intcrfccturum, si ei rex per- 
mitterct, ut^ quodcumque vcliet ^ iiccret impune facere , Hann. 7,2 iegati Cart/iagi' 
nicnscs Romam vencrunt ^ qui senatui popuioquc Romano gratias agcrcnt , quod 
cum his pacem fecissenl ob eamque rem corona aurea eos donarcnt simuique pe^ 
tcrcnt, ut obsidcs eorum Fregciiis esscnt captivique reddcrcntur^ 1), 4 Gortqnii 
tempium magna cura custodiunt, non tam a cctcris quam ab Hannifjaic^ nc iiie 
inscientibus his toiieret secumque duccrct. Haec omnia Dietschius corrupta iudicavit: 
oiim, cum nondum magnus criticus evasisse sibi videreturet veteres scriptores diligen- 
ter modesteque tractaret, in Sallustii lugurtha anno MDCCCXLV'1 a se edito p. 545 
et ipse hoc dircndi genus agnoverat et post Kritzium permultos, qui de eo egissent, 
commemoraverat , quibus adicere licet Haasium ad Ueisigii scholas nota 386 et 388 
et jVluetzellium ad Curtium p. 152. Componam autem aliorum quoque scriptorum 
excmpla, cum superiores complura retulerint, quae aut huc non pertinerent aut aliter 
in codicibus legerentur aut corrupta essent. Maxime quidem Caesar Iioc genus 
videtur frequentasse. Cic. p. Qiiint. 31, 9J) Ilaque lioc tc obsccrat, C Aquiii^ 
ut^ qnam existimationcm in iudicium tuum altuiil , cam iiccat ci sccum ex hoc 
ioco cffcrrc. p. Rosc. Am. 34, 95 cum ccleri socii tui fugerent ac se occulta- 
rent, ut hoc iudicium non de iiiorum pracdu^ scd de huius muieficio fieri 
ridcretur; quo loro falso Haasius, qui siniilitcr de aliis erravit, non finem , sed 
con-equeotiam ^igiiiiicari contendit (neque enim profecta Cicero hoc re vera ita vi- 
siim esse dicere voliiit) : ut non pro ne propter sequens scd ponitur. Verr. 1. 34, 
86 Miiesios navem poposcit^ quae eum jtraesidii causa Myndum proscquerctur. 
de 1. agr. II. 1, 1 jdcriquc lioc ijcrficiunt ^ ut tantum maiorifjus corum debitum 
csse videatur^ unde etiam, quod jfostcris soircretur, rcdundaret. p. Lig. 12, 36 
qui tum niliil egit aliud (ncque enim hacc divina/jat)^ nisi ut tui eum studiosum 
ct fjonum virum iudicares. Phil. \i. 3, 6 Non is est Antonius. Nam si esset^ 
non commisissct, ut ei senaius tamquum Hannibaii dcnuntiaret, ne oppugnarct 



— 6 — 

Saguntum. de or. I. 54, 232 (Socrates) respondit sese meruisse , ut ampUssimis 
honoribus et praemiis decoraretur et ut ei victus cotidianus in Prt/taneo publice 
praeberetur. Br. 2, 6 hunc aut praeter ceteros aut cum paucis sustineret dolo^ 
rem (Hortensius), cum forum populi Romani , quod fuisset quasi theatrum illius 
ingenii, voce erudita spoliatum videret. Acad. pr. 9, 32 Jlii autem elcgantius, qui 
etiam f/ueruntur, quod eos insimulemus omnia incerta dicere. de div. 1. 2, 3 omnem 
hanc (haruspicum) ex Etruria scientiam adhibehant, ne genus esset ullum divi- 
nationis, qnod neglectum ab iis videretur. Caes. b. G. I. 5, 4 Persuadent Rau- 
racis et TuUngis et Latobrigis Jinitimisy uti codem usi consiUo oppidis suis i'i- 
cisque exustis una cum iis projiciscantur. 6, 3 AUobrogibus sese vel persuasuros 
existimahant vel vi coacturos ^ ut per suos fines eos ire jjaterentur. 11, 3 Ita 
se omni tempore de populo Romano meritos esse^ ut paenc in conspectu exer- 
citus nostri agri vastari^ Uberi eorum in servitutem abduci^ oppida expugnari 
non debucrint. 14, 3 Quod si veteris contumeliae obUvisci veUet, num etiam re- 
centium iniuriarum^ quod eo invito iter per provinciam per vim temptassent^ 
quod Haeduos, quod Ambarros^ quod AUobrogas vexassent ^ memoriam depo^ 
nere posse*^ 37, 2 Haedui (veniehant) questum^ quod Harudes^ qui nuper in 
GaUiam transportati essent, fines eorum popularentur. 11. 1, 2 quod vererentur^ 
ne omni pacata Gallia ad eos exercitus noster adduceretur. V. 27, 2 Sese pro 
Caesaris in se beneficiis phirimum ei confiteri debere, quod eius opera stipendio 
Uberatus essel^ quod Aduatucis, finitimis suis, penderc consucsset^ quodque ei ct 
fitius et fratris fiUus ab Caesare remissi essent. h. c. I. 6, G Neque expectant^ 
ut de eorum imperio ad popjilum feratar. 35, 4 iii oralione obliqua legatorum 
Massilien>ium de sua civitate dicentium quorum alter agros Jolcarum Arecomico- 
rum et Helviorum pubUve iis concesserit. III. 30,5 Pompeius suos omnes castris 
vontinuit ignesque fieri prohibuit^ quo occultior esset eius adventus.SsiW, lug. 90,2 
ipse ab nuUo repetere^ magis id hiborare^ ut illi quam plurimi deberent. Liv. I. 
54,5 sciscitatum Romam ad patrem mittit^ quidnam se facere vellet, quando qui~ 
fiem, ut omnia unus Gabiis posset, ei dii dedissent. 56, 10 cupido incessit ani- 
mos iuvenum sciscitandi, ad quem eorum regnum Romanum esset venturum. 



\ 



— 7 — 

XXXI. 34, 1 PhiUppus aUquid ct ad caritotem suorum cf, ut promptius pro eo 
pericula adirent ^ ratus profecturum se. Veil. II. 15, 3 jjer omnes annos atque 
omnia bella dupUci numero se miUtum equitumque fungi nequc in eius civitatis 
ius recipi^ quae per eos in id ipsum pervenisset fastigium. Curt. Vlll. 3, 5 abire 
€ conspectu iubet addito metu morfis^ si se ocuUs eius obtuUsset. 6 orare non 
destitit^ ut taU consilio abstineret paterelurque sortem^ quumcunquc iis fortuna 
fecisset, Tac. IV. 67 quamquam edicto monuisset^ ne quis quietem eius ir- 
rumperet. H. H. 9 Is in muestitiam compositus et fidem suorum quondam 
militum invocans, ut eum in Si/ria aut Acgypto sisterent^ orabut, Suet. \er. 32 
Ante omnia instituit, ut e Ubertorum dcfunctorum bouis pro scjnis^e dcxtans ei 
cogeretur. 

Paulum a superioribus differunt hi loci. Nep. Them. 8, 3 Ibi cum eius prin- 
cipes animadvertisset timere^ ne propter se bellum iis Lacedaemonii et Athe- 
nienses indicerent, Cic. p. Quint. 29,88 confirmavi Sex. Naevium diebus complu- 
ribus ante in possessionem misisse, quam postuUtret., uti ci liccret bona possidere; 
Verr. IV. 39, 84 Audistis nupcr dicere legatos Tqndaritanos Mercurium^ qui 
sacris anniversariis apud cos ac summa religionc coleretur , huius vi , scelere 
imperioque esse sublatum; ad Att. XV. 21, 1 Scripsit filius seidcirco profugere 
ad Brutum voluisse , quod , cum sibi negotium daret Antonius , ut cum dicta- 
torem efficeret, id recusa^sci. Cae». b. G. I. 35, 3 haec esse^ quae ab eo j^ostu- 
laret : primum — deinde obsides, quos haberet ab Haeduis^ redderet Sequanisque 
permitteret^ ut^ quos illi haberent^ voluntate eius reddere ilUs Uceret ; b. c. 1. 2, 3 
ut M, Calidius, qui censebat ^ ut Pompeius in suas provincias proficisceretur : 
timere Caesarem creptis ab eo duabus legionibus, ne ad eius periculum reservare 
et retinere eas ad urbem Pompeius videretur, Sall. lug. 62, 1 monet atque la- 
crimans obtestatur (Bomilcar lugurtham) : sequitur longior oratio obliqua et in 
eius fine caveat^ ne illo cunctante Numidae sibi consulant. His enim Jocis subiecta, 
ad quae pronomen demonstrativum refertur, posita sunt in oratione obliqua a verbo, 
cuius aliud est subiectum, apta, ita ut subiectum enuntiati primarii remotioris, sed 
principaiis maiorem vim in animo scribentis exercere potuerit quam enuntiati vel accu- 



y 



V 



— 8 — 

sativi cum infinitivo eius locum tenentis , quo enuntiatum, in quo positum est prono- 
men demonstrativum-» pertinet. Sed hac quoque orationis foima ionge frequentissimum 
est et usu receptum, ut pronomen reflexivum ponatur. 

Rarissime autem fit, ut in iis, quae accusativo cum infinitivo enuntiantur, cuius 
aliud est subiectum atque verbi accusativum cum infinitivo regentis, hoc verbi regentis 
subiectum significetur pronomine demonstrativo. Sunt tamen huius rei certa optimo- 
rum sci iptorum exempla. \am ut Nepos dixit Milt. 4, 5 civihiis animum ucccssurum^ 
cum viderent dc eorum virtute non desperari, itaCic. div. inCaec. 1, 2 me saepe essc 
pollicitum, saepe ostendisse dicehant, si quod tempus accidisset, quo tempore ali- 
quid £1 me rcquirerent, commodis corum me non defuturum ; A'err. II. 62, 151 
iwlle hoc acciperc rcum ab accusatore, et eum reum, qui practor in Sicilia fue- 
nV, oratores ei statuam sua voluntatc statuisse, oratores de co bene cxistimare; 
Caes. b. c. III. 28, 4 Tirones multitudine navium pertcrriti et salo nauseaque 
confecti iure iurando accepto^ nihil iis nocituros hostes, se Otacilio dediderunt^ 
de quo loro statim aliquid addam ; Liv. XXXI. 11, 12 iussique potUceri (legati 
Masini«ae), si qnid ei ad Jlrmandum augendumque regnum opus csse indicasscty 
enixe id populum Romanum merito eius jyraestaturum ; Curt. VI. 7, 20 cogno- 
scit Satibarzanen^ qucm satrapcm iriorum ipse praefecisset ^ defccisse ab eo, 
11, 8 a corporis custodibus initium factum clamantibus discerpendum csse par- 
ricidam manibus eorum. Neque hoc mirum aut ratione destitutum. Nam accusativus 
cum infinitivo cum orationis forma pars sit enuntiati, sententia tamen proprium enun- 
tiatum efiicit; itaque haec exempla, in quibus sententia magis quam forma orationis 
spectata est, uulla re a superioribus dilferuiit. Iniuria igitur et alii et Madvigius, quem 
secutus est Hertzius, Livii locum piane vitiosum iudicarunt. Eadem ratione \epos 
Agesiiai loco , a quo hanc disputationem exorsi sumus, cum accusativo cum infinitivo 
hostis non credituros aliasque regiones praesidiis occupaturos neque dubitaturos 
proprii enuntiati vim tribueret, in iis, quae inde pendent , uUud cum facturum, ac 
pronuntiusset, scribere maluit eum quam se, ita ut pronomen ad proximum subiectum 
hostis accommodaret, non ad subiectum superius veibi vidit universum verborum ambi- 
tum regentis. 



/- 



X 



^ 



— 9 — 

Simile est, quod participio vel adiectivo vel ablativis absolutis adicitur pronomea 
demonstrativum, quo subiectum enuntiati, cuius illae partes sunt, significetur; de quo 
usu recte iudicavit et ad orationis pro SuIIa 29, 81 Cui cum udfuit post delatum 
ad cum primum illum coniurutionem haec exempla collegit Halmius : p. 3IiI. 15, 39 
ipse cunctue ItuUue cupienti et eius Jidem implorunti signum flcdit^ Br. 61, 220 
orutor vivis eius ucquuUbus proximus optimis numerubutur^ \ep. in fragm. Guel- 
pherb. qui philosophiam unte eum incomptum Lutinum sua conformarit oruiione^ 
Ascon. p. 47 post rogutioncm a Clodio in cum promulgutum urbc ccssit. Quibus 
addere non debebat Curt. III. 12, 21, iibi in codicibus legitur, qu(Kl recte restitue- 
runt Muetzelliiis et Iledickiu?, Tuttc quidem ita se gessit^ ut omncs ante cum reges 
ct continenlia ct cUmcntia vinccrentur ^ non vinceret : nam Kajsero Eruti f|uoquc 
locum d( letis vivis cius ucquuUbus removenli non as>enti(»r. Sed addo eiu^deni Curtii 
III. 13, 12 Inter qiius fuere virgines Ochi fiUue, olim quidem cxfnfij^io pattrno 
rerum mutatione detructae^ scd tum sortem carum crudcUus aggravante forluna^ 
quo loco nemo facile positurus erat suum^ quam(|uam grammaticae norniae cousien- 
taneiim , et Taciti III. 3 ne omnium ocuUs vuUum eorum scrutuntibus fulsi intel- 
lcgerenfur. Ilaec igitur ita dicla sunt, quia enuntiatoium vel relativorum vel tem- 
poralium vel niodalium locum tenebant. Atque hac ratione etiam Caesaris locum su- 
pia allatum ex b. c. III. 28, 4 explicare licet, ut iure iurundo ucccpto scriptori 
fuerit loco huius enuntiati : cum ius iurandum ucceptum csset^ (|uani(|u:im Iioc niinus 
probabile esf, quia, si haec in enuntiati formam redegisset, vix videtur aliter dicturus 
fuisse quaiii cum ius iurandum uccepissent. 

Pleiique eonjm, (|ui hoc dicendi genus tractarunt, causain eius inde repetiverunt, 
quod scriptor \c\\\ non ad eos, de quibus scriberet, sed ad se vel ad eos, quos dixisse 
vel sensisse aliquid de illis traderet, retulisset. Quod plane contrarium est ei consilio, 
quod omnibus \\\> loris fuit scribentibus, ut non suam , sed alienam sententiam refer- 
rent; et quomodo conv(niiet iis, qui de se ip>i referunt, velut Caesari b. G. I. 14,3? 
l)eni(jue si haec e?set causa, cur subiectum ipsius enuntiati numquam pronomine de- 
monstrativo significatum est? cuius rei sane exempla quaedam nobis in codicibus tra- 
dita sunt, sed tam pauca, ut vel inde corrupta esse appareat, velut Liv. IX. 5, 9 re- 

B 



i 



— 10 — 

f//7M/// hi patrhim ad piirentes, quo suepe ipst mtrorcscjuc eorum triumphaulcs ve- 

nistent. X.WIV. 6*2, JS neque eum, dc quo a»;atur ^ prohare eos possc non modo 

semper, e.v quo coepcrint, sed nc diu quidcm cos possedissc; rjuibus locis eorum 

H aherum eos non niinus interpolata sunt quam \L, 47, 4 peticrunl, ut sihi in ca- 

stra Celliberorum ire liccret ad auxilia accinda : si non impetrassent , tum sepa- 

ratim eos ab iliis se consulturos. Rtcie clirtum est quibusdam locis demonstralivum 

vicleri po.situm, cjuia in eoclem enuntiato refiexivum de alia re poneretur ; verum lioc 

lieri non poterat, uisi eliam .wine hac causa cUmonstrativum ponere licuisset, id quod 

multis locis facium videmus. Excusatio quae.ita est, quia, quod usu praevaluerat, 

solum rectum uuin e.st, cum omnia !iaec re.spoiideant regulae, ut subiectum enuntiati 

pronomine reflexivo, aliae re, demon.strativo signifirentur. Verum eidem regulae respon- 

del, cjuod usius praetulit, ut in huiusmodi enuntiaiis secundariis, de quibus diximus, 

de subiecto enuntiati primarii pronomen reflexivum poneretur. Licet enim enuntiatum 

secundarium et plenuin enuniiatum existimare, quacum re convenit, ut subiectum enun- 

tiati primarii significetur pronomine demonstrativo, et parteni enuntiati , quod nisi ad- 

iecto primario non expleatur, unde fluxit, quod usus adamavit, cum , si primarium et 

secundariuni enuntiatum pro uno suut, subiectum primarii qua^i totius enuntiati sit 

subiectum. 

Oscltantiae scriptoris debentur 'I hem. 8, 2 Hic cum propter multas eius vir- 
tutes magna cum dignitutc viveret et in pronomine reflexivo similia Cim. 4, 4 Sic 
se gercndo, minime est mirandum, si et vita cius fuit secura et mors acerba, 
Kp. 8, 3 quos unte se impcratorcm nemo Boeotorum ausus fuit aspiccre in acie, 
de quibus dixi et in editionibus et huius spicilegii J. G. Quod autem Att. 9, 7 Ro- 
thium secutus edidi Scd sensim is a nonnuUis optimatibus , familiaribus eius , re- 
prehendebatur, ubi in codicibus deest familiaribus , \d in editionibus monui secun- 
dum sententiam dictum esse, quasi pro passiva orationis forma posha esset activa, 
cuius rei similia exempla in usu pronominis reflexivi exponendo videbimus. At nuJIa 
re a consueto more recedunt, quamquam de priore loco ego quoque ahquando aliter 
statui, quae leguntur Dion. 8, 5 Mulieres nihilo setius Callicratem in aedem Pro- 
serpinue deducunt ac iurare cogunt nihil ab illo pericuU fore Dioni, Hann. 11,3 






X. 



4 



— 11 — 

Eumcncs soluta epistola nihil in ea reperit , nisi quae ad irridendum eum per- 
tinerent. \am priore loco CaUicratem est obiectum enuntiati, cuius pars cst accu- 
sativus cum infinitivo; €ib se ita demum consuetudini responderet, si hic accu.ativus 
cum infinitivo aptus esset ab altero, cuius subiectum esset Callicrates. Hannibalis loco 
enuntiato relativo non Eumenis iudicium, .ed qualis epi.tola fuerit, hoc est consequen- 
tia notatur: ad irridendum se, ut postea videbimu^, poni poterat ; rectum et usui 
consentaneum est, quod legitur. 

ReiMxivi pronominis usus haec liabet apud Nepoteni notabilia. Significatur eo 
non solum gramniaticum subiectum, sed etiam id, quod sententia subiertum est ; atque 
is u^us apud omnes srriptores legitimus est. Sic Paus. 4, 1 eiquc in smpicioncm ve- 
nisset uliquid in ea de se cs^e scriptum , J)at. 8, 3 Has adversus copias spes 
omnis consistebat Datami in se iociquc natura, 9,2 cum ei nuntiafum cssct quos^ 
dam stbi iusidiari, Quos locos adhuc neglevei unt artium scriptores : Ciceronis, Livii, 
Curiii composuit Ramshornius § 157, 5 not. 2 p. 544, quibus Ilaasius ad lleisigii 
^rholas not. 387 addidit Plauti ^-i!. 800 a iua mi uxore dicum deiutum ct da- 
ium, ut sese ud eum conciliurent. Ex eodem genere sunt haec Taciti H. II. 65 
intcrpreiufjutur quuedum ex or.^lionnnis eius cotttumciiosu in Jitelimm et pro se 
ipso popuiuriu, ita scripta, c;uasi }iro cx oruiiottibus eius posuis.et quue locutus 
essef, et V. 5 intcr se nihil iiiicilum, qua.i adiectum esset, quod menti obversabatur, 
ipsis. Vid. Madvigium § 490 a. 

Ceinde subiectum enunliati piimarii etiam in iis enuntiatis secundariis, quae eius 
sententiam vel orationem non declarant et aliud habent subiectum, nonnumquam pro- 
nomine reiiexivo sionificatur. Fit hoc maxime et apud Nepotem et apud alios in 
enuntiatis relatl>ls, ut apud illum Cim. 3, I ittcidit in eundem itividium, quum pa- 
ter suus, Iph. 3, 4 puler , quuntum in sc fuif, Thrueccm me gcttuit , J)at. (i, 8 
quod ad peritici-m stiamfucrat cogiialum, id ud sulutem convcrtit , Ag. 7,' 4 
Dotno eudem fuH cottfcidtis, quu Eurysthcncs, progcttitor maiorum suorum, fue- 
rut usus, Att. 16, 4 i\on ettitn Cicero eu soium, quue vivo se acciderttnf, futura 
pruedixit; apud Plaut. Mil. 187 ,/^ cum , qui se hic vidif, vcrbis vittcat] ne iste 
viderit, Ter. Hec. JV . 4, 38 Muter quod suusit sua, Jduiesccns muiier fecit, Cic. 

B2 



V 



\ 






— 12 — 

fle inv. I. S3, 55 Ern^o in hac causu, quac apud Graccos cst pcrvagaia , cum 
Epaminoiidas, Tlichanorum impcralor, ri , qui sifn cx lcgc praclor isucccsscral, 
exercitum non tradidit (i(a eiiiin hir lorus einendandus viiletur) , p. Rosr. Am. 2, (> 
Uunc sihi cx animo scrupulum , qui sc dics noctcsquc stinndat ac pungit , ut 
evcUatis postulat, ut ad kanc suam pracdam udiutores vos projltcamini, Wn. 
V, 49, 128 Dcdo non, quac puhlicc Tijndaridc^ non , quac privatim sihi cripui- 
8ti, sed unicum ahs tc Jifium Jlagitat , p. Clu» nt. 8, 25 dijcit ah codcm sihi cssc 
Imperafum, ut A, Aurium illum, qui sihi dclalioncm nominis ct capitis pcriculum 
ostentarut, ct alfcrum A. Aurium proscrihcndvs interjiciendosque curarct, ad 
AiU 11. 7, 5 Ciccro tihi mandat , ut Aristodcmo idcm dc se rcspondcas ^ quod 
de fratre suo, sororis tuac Jilio, rcspondisti, Caes. b. c. III. 53, 5 Qutm Cucsar^ 
ut erat de se mcrifus. uh octavis ordinihus ad primipilum se traducere pronun- 
tiavit, b. Afr. 8, 5 Ipsc cognitis condicionihus Scipionis , et qui cum eo hcllum 
contra se gcrehant, miscrari et q. s., Sail. 1. 61, 1 MeteUus in iis urhihus, quac 
ad se defecerant, pruesidiu imponit, 66, 1 lugurtliu civitutes , quue uh sc dcfe- 
cerunt, formidinc uut oslcntando pracmiu affcctarc, 103, 2 Bocchus rcpufando, 
quae sihi duohus procliis vencrant , Liv. H. 43, 6 Unus illc vir rcm puhlicam 
sustinuit, quum excrcilus odio consulis, quuntum in sc fuit, prodchat , 55, 6 lo' 
lero, uhi indignantium pro se accrrimus erut clumor , eo sc in turham confer- 
lissimam recipit , XXXiX. 23, 6 Lnu eutn res maxime ungchut , quod, qui Mw 
cedonum uh se dcfcccrunt in hcllo , in cos ius suevicndi udimplum ci uh scnutn 
ei\it, Hor. sat. I. 1, 1 Qui Jit, Macvenas, ut ncmo ^ quum sihi sorlcm scu rutio 
dederit seu fors ohicccrit , illu contentus vivut , ep. \{, \, 83 quia nil rcclum, 
nisi quod plucuit sihi , ducunt , A eil. II. 5(), 1 Cucsur omnihus, qui contra se 
armu tulerunt, ignovit, Suet. Caes. 34 quamquum ohsidionc Mussiliue, quac sihi in 
iiinere portus cluuscrat, retarduntc hrevi tumcn omniu suhegit, 74 Philcmoncm , 
a manu servum, qui neccm suam pcr venenum inimicis promiserut, non gravius quam 
simplici morte puniit. In enuntiato causali Caesar b. G. VI. 9 in. dixit Cuesur 
duabus de causis Rhenum transire constituit ; quarum una erut , quod auxiUu 
contru se Treveris miscrunt; in teinporaii Xepoi Kp. 3, 5 cam civium suorum 



m 



\ 



r 



4 



13 — 

aJiqtiis ah hohlihus csscl caplus, amicorum conyinum hah<h(d, Att. 12, 3 cum 
Jj. S{ic:feii, cquiiis Romani^ acquaiis sui ^ Iriumviri hona vcndidiscnt ^ Attici la- 
horc alquc industria factum ev/, ut et (|. s., ubi snur, relatuni est ad subiectum lo- 
g\c\im fnuntiali piimarii ut Livii loro XXXIX. 23, (J snpra allito; Eum. 3, (i prius 
in acidn cxcrcitum cduxit procliumquc commisit, qufsm miHics sni scircnt , <um 
quihus urmu confcrrcnt, Cic. Ihil. II. 37, 96 nou cnim a lc ctnit , scd prius^ 
quum ta suum sihi rcndercs , ipse posscdit. lioc Cirfronis Iocr> flalmius sihi ita 
e\p!iravit, ut coniiiK tivo consilium >igni{icari diceret, cpiae s:ane iuit prima causa con- 
iunctivi particulae priusquam adiungendi, et potest ea ralio ma^>is efiam Kumenis 
loco accomniodala videri, cui praemiltunlur verba llaquc ttnuit koc proposilum cl; 
verum tanicn, cum in niuritione unlcquuin et priusquam , itnn iit cum, non raro 
<um coniunclivo imperferti et plusquampeifecti ila coniunganhir , ut nihii praeter reni 
geslam significetur, idem Iiis iocis fieri verisimiliiis videtur. I) ni'jue posses^ivum .v////.v, 
<uius iatioiem e^sc iisiim qiiam reflexivi vei e:i dorent, qiiae Madvigius arlis § 490 b 
notavit, etiam in enuntiato convccutivo ponitur a \erote iMilt. 1, 1 Miltiudcs cum 
ca essct uetutc, ut non iam solum de co hcne spcrarr ^ sid ctiam con/idcrc 
civcs posscnl y,ni et q. s. et Cicerone de inv. I. 14, 19 //' si rilit Orc^fcs diccre 
ciusmodi animum matris suae fuisse in p(t'rcm sutiia^ in sc ipsum ac sororcs^ 
in regnum, in famum gcncris ct fumiliuc, ut ah ui pocnas lihcri sui poHssimum 
pctcre dchucrinl^ quo (amen ioco lihcri sui po-sunt esse proprii, 

Exempla Iiuins usus < ontulerunt Ram^horniiis % 157, 5 not. 1 b et c p. 543 >q., 
Zumptius § 550, Haasiiis ad Kei.sigii scholas no(. 380, Mattliiis ad Cic. p. Ho^c. 
Am. 2, 6, Kiitzius ad Sall. Ca(. p. 558, \2advigius op. I. j89; ex quibus, quae 
apta erant et a codicibus tula, selegi. Plerique hoc dicendi genus ortiiin es:?e putant 
ex confusione quadani orationis obliquae et directae, ut sciiptorem aut rellexivum posuisse 
statuant, quasi ad alienam sententiam signilicandam coniunctivum ponere voluerit. aut 
indicativum tamquam directam eius, de quo nairat, orationem referentem, pro personali 
autempronomine substituisse leliexivum quasi inter suam et alienam orationem medium 
quae sententia est Kritzii itemque Waichii emend. Liv. p. 190 de loco Livii X\IV. 
33, 6, ubi haec iegunturin oratione oratoris Romani JSec caedem mfandam socio- 



'^ 



■w 



— 14 — 

rum tmiltam Romanos passuros : itaquc , si eis, qui ad se pcrfugcrunt^ tutus in 
patriam reditus paterct^ caedis auctorcs dedantur et lihertas legcsque Sijracu- 
sunis restituuntur, nihil armis opus esse; quo loco mihi quidem Strotliius recte 
perfugerint videtur emendasse. Verum haec artificia (ita enim appellanda videntur) 
nequaquam omnibus locis, quos attulimus, ronvenire recte monuit Haasius et unicui- 
que sinjs^ulos perlustranti faeile apparebit. itaque sic de liis statuendum est, subiectum 
enunti:iti primarii tantam vim exercere etiam in secundarium enuntiatum, ut quodam- 
modo huius quoque subiectum e^.o \!deatur; id quod convenit ei ratioi i , de qua iam 
supra diximus. ut secundarium enuntiatum non plenum per se , .veii pars primarii ex- 
istimetur, nisi quod hoc facilius eoque frequentissime {^X in iis enuntiatis secundaiiis, 
quibus sententia vel oratio subiecti enuntiati primarii refertur. 

\ota res est suum semper dici, ubi contrarium sit alieiio, item substantive suosy 
quae apnd i\>polem ie^untur Lys. 1,2 Non enim virtute sui excrcitus, scd immo- 
destia factum est adversariorum , Eum. 10, 3 hunc Jntigonus conscrvasbct^ si 
per suos esset licilum , Hann. 8, 4 cum multiludine advcrsarivrum sui supera- 
rentur, ipsc, quo cornu rem gct^sity fuit superior, 

Superer^t, ut moneam Xepotem possessivum, quod est sinis, saepe adieci se, ul)i 
consuetudo sermonis Latini id omittere sinebat , atque nonnumquam iia, ut positione 
pondus qaoddam ei tribueret per sententiam non neces^arium, cum id aut prae.i.itteret 
aut ea verborum collocatione, quam adamavit , verbo inter subslantivum et pronomen 
interiecto in fine sul)iceret. Sic sae:i^>ime posuit cives suos , velut Milt. 1, 1 (civcs 
posscjit sui), 3, 5. 7, 4. 8, 1. Them. 8, 1. Lys. 4, 1. 4. G, ;]. Con. 2, I. 4, 5. 
Iph. 3, 3 (suorum cirium). Chabr. :3, 2 (^suorum civium'). TimotJi. 1, 3. Ep. o, 5. 
7, 1 {suorumque iniurias ferentem civium et cives sui). Piioc. i, 1 {suorum civium). 
Timol. 1, 3. Hann. l,2:praeterearo;;i«s suasM\\t.i,2 {suas copias). 5,4. Cim. 2, 3. 
Ag. 3, 1 {omuis suas coi)ias). Eum 9, 5 {suas contraxissc copias) ; classcm suam 
Them. 3, 4, classcm consfiluissct suam AIc. 8, 1, tnilitcs sui Eum. 3, 6 ; navcs 
suas Haun. 11, 6; patrcm suum Cim. 3, 1. Kp. 6, 2, malns suac reg. 1, 4. 
Att. 17, 1; frafri suo Dion. 9, 2; sororis suae Dion. 2, 4, sororcm gcrmanam 
suam Cim. 1, 2; liheris suis Phoc 1, Z ; fliam sua reg. 3, 3. Ham. 3,2; pafruo 



y^^ 



\ 



i 



f 



~ !5 — 

suo Ag. 1, 4; avunculi sui Att. 22, 4; privigno suo IJ), 4; acquaJihus suis Ep. 
2, 2. Ati. 16, 1; amicis suis Aiilt. 3, 2. Pel. 1, 4; collegas suos Them. 7, 3; 
impen^torihus snis Lys 1, 2; suh sua rclenturum potcstate Milt. 3, 2, in suam 
potestatcm 4, 1, in sua tenuit potcfitate Cim. 2, 1 ; de reditu suo Alr. 5, 3 ; dis- 
sidentis suos ^cvsus Dion. 8, 2; consilium aperirctur suum 8, 5; iudicii sui 
Timoth. 4, I; perinrio suo Ag. 2,3; iter suum Eum. 9, G; natali suo dic Timol. 
5, 1; studiis ohscquendi suis Att. 2, 2; fortunarum iraiecit smirum 2, ?t; pos- 
sessioncs jiosset suas i2, 2; iifltiifas suas occupafiones Att. 20,2. Sechi^i, ut par 
erat, omnes eos locos, quibus maior quaf^dimi vis ine^t in pronoinine seiitentiae conve- 
niens, velut Timoth. 3, 3, ubi cum suis copiis verbis illorum advenfu et suam clas- 
sem Charetis opposuit sciiptor, item Lvs. 1, 4 ut omnes civifaics in sua icnerct 
potcstate, cum id se Laceduemoniorum causa facere simidarct, Dion. 6, 4 omnia 
m sua potestate essc velle, Att ], 3 incitahat omnes studio suo, aUa; in quorum 
numei o etiam haec pono : Timolh. 1, 3 cuius partem domum suam ferre possety 
Ag. 7, 3 nihil umquam domum suam contulit , Timol. 4, 4 Itaque suae domi 
sacclUim lutomatius consfituerat, Att. 13, 6 domum suam omnium ordinum 
homincs invitaret, quibus accuratius privata aut ipsius hominis domus significatur, 
ut ilem Att. 9, 4 fanta diligcntia ojficium suum praestitit ab ipso obeundum. 



■f 



- ,-'\) 






\ 



y 



<v 



LECTIOJVES 



1. Ordini^ nrheolosrornm 



»' 



1. PROFESSORUM ORDLXARIORUM. 



CAROLUS AUGUSTUS HASE, D. prwatim dd. senis h. X Historlam nostri 
tcmporis ecclcsiasticam inde «i saerulo XVIIl inedio enarrabit; puhlicc Seminarii 
theologici exercitationes una cum coilegis SS. VV. nioderari perget die lovis horis 
vesp. Vlll et IX. 

10. CAR. ED. SCHWARZ, D. jnuvatim Artem homileticam tradet liora 
XI — XII quater per hebd. ; publice die Mercurii hora XI Seminarium howileticum, 
eatecheticum eadem hora die Saturni moderari perget, ita quiflem, ut cum illo exer- 
citationes liturgicae coniun^antur. 

LEOPOLDUS IMVIAAULL RUCKERT, D. privatim 1) Historiam evange^ 
licam secundum tres priores Evangclistas enarrabit exegetice , Lucam ducem se- 
quuturus, sen. dd. hora VIII ; 2) Theotogiam biblicam tradet sen. diebus hora IX 
et sing. diebus (dieLunae) h. V; 3) FAhiven theologicam proponet sen. i\d, h. XI. 
— Seminarii theologici cxercitutioncs moderabitur cuin rollegis VV . S. VV. 

LUDOVICUS DIESTEL, D. , h. t. Decanus, privatim 1) Historiam populi 
Israditarum tradet quater per Iiebd. h. XII; 2) P.s«//7io« evplirabit quinquies per 
hebd. hora IX ; puhlice 3) Seminarii thcologici cvercitutioncs una cum oollegis S.S. 
VV. moderari perget die Veneris horis VI et VH vesp. ; 4J Scminurium t^uum pae^ 
rJagogicum reget die Lunae h. IV. 

CAROL. LUDOV. WILIRALDUS GRIMM, D. priratim 1) in cursu inter- 
pretationis \. T. Pauli cjnsfolas ad Galatas atquc ad Corinfhios datas interpre- 



\ 



^ 



>» 



' A 



^^^^^ 



H, V g'^^ 



I NDE X 









SCHOLARTM HIBERNARYM 



PVBLICE ET PRIVATIM 



I N 



VNIVERSITATE LITTERARVM lENENSI 

ITDE A DIE Xm M. OCTOBRTS A, MnCCCLXX 
VSQVE AD DIEM XVIII M. AIARTII A. MDCCCLXXI 

fl A B E ]\ D A R V M. 




/ 



PRAEMISSA EST 

CAROLl ^IPPERDEII SPICIlEGll AITERIYS B CORmiO ^EPOTE PARS V. 



lEXAE 

PROSTAT INOFFICINARATII. 



ll 



i 



') 



/ 



Et3i. 1, 1 paenitet me, quod adhuc haec retinui: Huius si virtuti par data 
esset fortuna, non ille quidem malor , sed multo illustrior atque etiam hono- 
ralior , quod magnos homines virtute metimur ^ non fortuna. \am ciim recte 
Paus. 5, 5 et Att. 21, 1 est adiecissem, quippe quod in narratione abesse non pos- 
set, et in editione maiore ad Tliras. 3, 2 demonstrassem, quibus condicionibus Cbt et 
erat a Nepote omitteretur, hic fuisset omitti potuisse statuere non debui , cuius rei 
nullum apud melioris quideni aetatis scriptorem exemplum est. Fuisset autem requiri, 
non, ut Fleckeiseno in Philol. IV. 331 visum est, esset , et ego post alios dixeram 
et Dietschius verbis illustrior atque etiam honoratior demonstrari monuit. Verum 
is fal»o ex fuisset, quod post honoratior addidit , ad superius maior intellegendum 
divit essef, id quod forma orationis non patitur, et in hunc modum verba transpo- 
suit: non ille quidem maior^ quod magnos homines virtute mctimur^ non fortuna^ 
sed multo illustrior alque ciiam honoratior fuisset, Qua transpo:>itione Nepotem 
rorri<*-i, ex cuius consuetudine sit, ut, quae sententia coniuncta sunt, interiectis quibus- 
dam, quae forma orationis connectuntur, separet, satis multis exemplis in maiore edi- 
tione ad hunc locum collectis probavi. Recte Lamlnnus , ut alia multa emendavit, 
quae ab insequentibus spreta sunt, sic hoc loco post maior adiecit fuisset ; cuius exi- 
tus cum par esset proximo vocabulo, non difficilis error erat. Nam verba non ille qui- 
dem maior et esset admittunt et , quod propter sequentia necessarium est, fuisset : 
nam maior fuisset recte dicitur hac sententia maior fuisse iudicaretur. Etiani Ep. 
2, 1 nunc Fleckeiseno assentior cum deterioribus codicibus scribendum esse Natus 



m 



— 4 — 

est igifur patre, quo diximus; quo loco non, ut falso oliin slatui , desciiptio, sed 
narratio est. 

3, 6 in Guelferb^tano, Sangaliensi, Ultraiectina scriptum est EffecH etiam illud 
locorum praeoccupalione , ut equitatu potius dimicaret , quo plus vulehat , quam 
peditatu, quo erat deteriore; in Parcensi et aliis deterior. Quod qui probarunt, 
non reputaverunt Eumenem non potuisse dici peditatu deteriorem , dicendum fuisse 
inferiorem, quod in suo codice invenisse videri volebat Ernstiu.^. Est hi clocus cuni 
aliis certo documento multo Icitiorem fuisse abialivorum qualitatis usum apud Latinos 
quam aut nostra consuetudo in eo dicendi genere, quod illi respondet, aut accurata 
ratio ferat. Cuius rei olim in maiore editione complura e\empla ad hunc locum 
attuli, velut quod apud Nepotem quater legitur aliquo periculo csse; quibus locis 
aliisque sane difficile non est addere in praepositionem, at quomodo removebimus haec 
longe insolentiora, quae ibidem commemoravi : Cic. Phil. Vlll. 6, 18 cum suo magno 
esset beneficio, ubi Halmius ascripsit ad fam. VII. 30, 3 AciUus maximo meo he- 
neficio est, et Caecinae apud Cic. ad f;im. VI. 7, 1 qua quidcm in re singulari 
sum fato, cui simile est Persii 4, 27 liunc dis iratis genioque sinistro? Abhorrent 
a nostra consuetudine haec passive dicta : idiqua gloria esse, cuius tria Ciceronis 
exempla attulit Madvigius op. I. 193 (Nepotis est Ep. 2, 1 non mhwre fuit in 
musicis gloria, ut omittam Thras. 4, 1, ubi est de corona nullam hahuit invidiam ma- 
gnaque fuit gloria, auctor potest videri scripsisse magnaeque fuit gloriae), ea tum 
erant fama Nep. Eum. 3, 4, rem esse insigfii infamia Cic. Att. L 12, 4, aliquo 
numero et honore esse (exempla sunt apud Ramshornium § 140, 1 p. 417), mi- 
nore se invidia fore Nep. Eum. 7, % fanum lunonis, quod tanta religione sem- 
per fuit Cic. Verr. IV. 46, 103, ajmd milites tanta caritate esse Liv. L 54, 4, 
dum adipiscerenlur dominationes , multa caritate, et maiore odio , postquam 
adepti sunt Tac. XII. 30. lam piane eodem modo , quo Nepos illo Eumenis loco, 
cuius causa haec disputavimus, Tacitus dixit H. IL 82 de Vespasiano egregie 
frmus adversus miHtarem largitionem eoque exercitu meliore et ab exc. d. Aug. 
VI. 34 claritudinem Arsacidarum contraque ignohilem Hiherum mercennario 
milite disserehat. Constat igitur Latinos minus accurate locutos (nam hoc confiten- 



^ 



#!f 



;) 



y 



_ 5 _ 

dum est) etiam res extra aliquem positas , quaecnmciwe hahcre aliquis diceretur, 
quae ei acciderent et quae pateretur, ablativo qualitatis significasse. Quae cum ita 
sint non video, cur eos idem fecis^e negemus in iis, quae ad tempus animum permo- 
verent, quae seiitentia fuit Madvigii 1. c. non recte scripta iudicantis, quae leguntur 
apud Cic. ad fam. VI. 4, 4 quimto fuerim dolore et ad Att. V. 14, 2 magno 
itmore sum. 

5, 6 in hovissimis editionibus Ac ^dipsi: Haec dum apud Helkspontum gc- 
runiur, Pcrdiccas apud Mlum fhim n interfcilur a Selcuco et Auiigcnc rerum- 
que summa ad Antipatrum deferiur. Hic , qui non descruerant , cxerciiu suf- 
fragium ferenie capiiis ahsentes damnaniur , in his Eumencs. Nam rum anKa 
qui deseruerant legeretur, quam id perverse diceretur (necjue enim , ^i nuixime exer- 
citui tum suffragium ferenti, qui ipse magna ex parte Perdircam deseruerat, deser- 
tores videbantur, qui ab iilo non desciverant, certe neque aiiis neque Nepoti videii 
poterant), in editione maiore monueram et postea , cum Iil)rariis proclivem errorem 
fuisse intellexissem, his potius quam Nepoti ineptissimam rem tribuendam ratus in 
tertia minore non adiciendum esse suspicatus eram. Qua mea coniectura non comme- 
morata Dietschius , quam ignorasse videtur (quamquam idem de iis , qiiae spirilegii 
prioris p. 13 Hann. 6, 1 inserenda proposueram, etiam citato libro meo ita dixit, 
tamquam ipsius esset supplementum), qui illum non desernerant srripsit. Quod et- 
si et ipsum verum esse potest, tamen hoc incommodum ha ;et, quod excipiunt verba 
Hac ille perculsus plaga de Euniene (quae res Nepjite non est indigna; at rur 
roniectura ei obtiudatur, causa nulla) , deinde longius a codicum scriptura reredit et 
tollit exquisitiorem deserendi verbi usum. Cuius apud Ciceronem quidem incerla 
sunt exempla, et quod ego in maiore editione attuli et quod lo. Fr. fironovius ad 
Sen. de ira II. 10, 1, Verr. V. 42, 110 'Prodiderat classem\ Quod oh prac- 
mium? 'Deseruerar. Quid Cleomenes? 'Ignavus fueraV. At eum tu oh virlu- 
tem corona ante donaras et p. Sull. 28, 77 quo in loco nohis viia anie acta 
proderit, quod ad tempus existimationis partae fructus rcservahilur , ai in cx- 
tremo discrimine ac dimicatione fortunae descrei? si non udcrit , si nihil udiu- 



,-■5. 



— 6 — 

vahlt? (ita enim recfe ex plerisque codicibus, nisi quod deserit habent, ediderat 
Orellius , a quibus unus bonus Tegernseensis ita discedit , ut pro in praebeat non ; 
quo facili errore abusus Halmius antea scripsit si non extremo et deserviety postea 
retento deseret Richterum secutus si nos in extremo), Priore igitur loco sane intel- 
legere licet classem, altero, quamquam id paulo difficilius fit, nos ex superiore 
nobis, neque tamen quicquam impedit, quominus absolute positum verbum illo sit 'er 
war davongelaufen' , hoc 'abtriinnig wird' , 'nicht stich halt'. At dixit ita Livius 
VII. 25, T, quem locum commemoravit Oudendorpius ad Lucani II. 728 , senatus 
contendere (id enim proxime accedere videtur ad codicum scripturam extendere^ 
recte a compluribus improbatam) omnes imperii vircs consules dilectu hahendo 
iussit: civili quippe standum exercitu esse, quando sociaUs coetus desereret ; ubi 
coetus immerito ofFendit Gronovium et alios; neque recle a AVeissenbornio explicalus 
est de universa eociorum multitudine, cum coetus tit congregata muhitudo, conventus : 
dicuntur ita per contemptum concilia populorum Latinorum ad lucum Ferentinae 
hahita, m quibus, ut paulo ante relatum est, responsum haud amhiguum impcran- 
tihus milites Romanis datum, ahsisterent imperare iis , quorum auxilio egerent : 
Lafinos pro sua lihertate potius quam pro alieno imperio laturos arma. lam 
post Livium i^aepe hoc verbum absohite ponitur de militibus signa relinquentibu^, 
vehit a Seneca de ira II. 10, 1 (4) In singulos severitas imperatoris destrin*ri- 
tur : at nccessaria vcnia est, uhi totus deseruit exercilus^ de tranq. an. 3, 4 (5) 
Ergo si tempus in studia conferas, quod suhduxeris ojficiis ^ non dcserueris nec 
mumift detrectaveris, ep. 95, 35 primum militiae vinculum est religio et sirrno- 
rum amor et desercndi nefas, quae collegit Gronovius, idemque frequentem esse 
hunc usum monuit in titulo digestorum de re miUtari (loci sunt XLIX. 16, 3 
§§ r. 9; 1. 5 pr. et §§ 1. 3; I. 13 § 5 apud iVIodestinum , Ariium Menandrum, 
Macrum) et locos quosdam adiecit ex declamationibus , quae Quintiliano tribuuntur : 
ex ipsius Quintiliani libris hos neglexit IH. G, 78 Deserui tempesiatihus , Jlumini- 
bus, valetudine impeditus et IX. 2, 85 ire in aciem coactus deseruit ^ quibus non 
>ua verba Quintilianus posuit, sed antiquiorum rhetorum. Deniqufr latiore rursus 
j.ignificatu Plinius dixit ep. III. 5, 8 Erat sane somni paratissimi, nonnumquam 



S^ 



/ 



li 



\ 



— 7 — 

etiam inter ipsa studia instantis et deserentis ^ quem locum cum aliis extremae 
aetatis attuht Cortius ad Lucani II. 728. Ita igitur Nepos quoque cum indignatione 
quadam et acumine eos, qui non deseruissent, condemnatos videtur dixisse ab iis , qui 
re vera essent desertores. 

6, 1 quae in codicibus scripta sunt Jd hunc Olympias^ mater quae fuerat 
Alexandri, cum litteras et nuntios misisset in Asiam consultum^ utrum repetitum 
in Macedoniam veniret Qiam tum in Epiro hahitahat) et eas rcs occuparef^ 
huic ille primum suasit, ne se movcret et exspectarct ^ quoad Jlexundri JiUus 
regnum adipisceretur^ olim ita evplicavi, ut ad repeUtum ex sequentibus Mace- 
doniam cogitatione adiciendam dicerem et haec compararem Cic. ad Att. II. 8, 1 
scito Curionem adolescenlem venissc ad me salutatum, Caes. b. G. V. 26, 2 
magna manu ad castra oppugnutum venerunt; neque nunc id reprehenderim, 
quod lioc loco supinum praecedit. Verum Ol^mpias non lepetebat Macedoniam , sed 
totius regni ab Alexandro relicti administrationem, quae neque a Nepote neque a quo- 
quam umquam Mecedonia appellata esi, neque hoc reginae consilium fugisse Nepotem 
ex iis apparet, quae § 4 scripsit Id quo facilius faceret, se omnihus praefectis^ 
qui in officio manehant^ misisse Utteras, ut ei parerent. Nihil igitur egerunt, qui 
in omiserunt ; quo facto praeterea, cum, quo ventura fuisset Olympias, non declarare- 
tur, in Asiam ad Eumenem profectura fuisse existimanda es^et: aliud enim nihil ex 
reliqua sententia supplere hcet. Neque repetitum absolute poni potuit, quemadmoduni 
Nauckio visum est, ut esset ius suum repetitum, Adieci igitur regnum ^ quod inter 
utrum et repetitum ob proximarum litterarum similitudinem facile excidere poterat. 
Hecte autem i^egnum hic dicitur, quamquam in tempus eius administrationem suscep- 
tura erat Olympias, donec Alexandri filius per aetatem succedere posset, non procu- 
ratio regni^ quae regina poterat indigna videri; et ipsi Perdiccae 2, 2 Aiexander 
dicitur regnum commisisse. Neque repeti recte dici rem debitam et iniuria reten- 
tam post Gesneri thesaurum est, quod exemplis comprobem. 

8, 2 Namque illa phalanx Alexandri Magni , quae Asiam peragrarat 
deviceratque Persas^ inveterata cum gloria tum etiam licentia, non parere se 



( 



— 8 — 

ducihus, sed Imperare postulabat. Admonet hic locus, ut paulo accuratius, quam 
adhiic faclum est, <le accusativo cum infinitivo disputem verbis studium vel volunta- 
tem significantihus adiuncto. Pervagatum e^jt autem, ut his verbis accusativus cum 
infinitivo adiungatur, cuius aut infinitivus est pas.sivus aut subiectum aliud atque verbi 
accusativum cum infinitivo regentis. Quarum rerum adeo frequentia sunt exempla, ut 
hic Nepotis tantuni ponenda pufem. Milt. 8, 4 populus maluit illum innoxium 
plectt^ Paus. 2, 3 scque tecum affinHate comungi cupit ^ 4, 4 huic indici , quid 
Jieri vellcnt, praeceperujit, 5, 1 qui eum admoneri cupiehat ^ AIc. 10, 3 violare 
clementiam quam regis opes minui maluit, Con. 5, 2 jiotius patriae opes augeri 
quani regis mahiit, Dion. 9, 5 qui se metui quam amari mulunt^ Ep. 4, 5 quo 
sc dcduci vellet^ Timol. 3, 4 maluit se diligi quam metui^ Hann. 12, 3 we id a 
sc fieri postularent , Them. 6, 4 Quarc eos quam injirmissimos esse volehant, 
Ar. 3, 1 Id enim commune aerarium esse voluerunt ^ Timol. 2, 2 cuius henigni- 
ialis memoriam volehat exstare, 4, 3 quod, cum Siciliam recreare constiluissent, 
tum sc potissimum ducem esse voluissent , Atf. 21, 5 Id vos ignorare nolui, 
Kp. 7, 5 Hcmc (legem) Epaminondas cum rei jmhUcae conservandae causa la^ 
iam videret, ad pernicicm civitatis conferre noluit. Ita enim hic Epaminondae lo- 
(u- explicandus est^ ut ad infinitivum conferre ex superioiibus addatur accusativu?: 
siioiecti hanc. Mire enim Epaminondas ad peiniciem civitatis conferre diceretur, cum 
legi oboediret; quod autem noniiulli conimenti t;unt, legem ab Epaminonda ad per- 
niciera civitatis conferri dici , neque sententiim meliorem Iiabet neque Lafine dici 
poterat, ul studium, opera conferri dicitur. Minus saepe illis verbis adiungitur accu- 
sadvus cum infinitivo , cuius et idem e&i subiectum atque verbi accusativum cum in- 
finitivo regenti^ et infinitivus activus : qua compositione optimi quique srriptores , ut 
Cicero, Caesar, itemque, ni fallor, Livius, ita tantum usi sunt, ut infinitivus sfatum 
vel condicionem vel casum, id, quod aliquis paferetur, quod ei eveniret, significaret ; 
el recte ^ladvigius artis § 389 nola 4 frequentissime ita esse poni dixit. Ex quo 
genere haec sunt. Plaut. Trin. 365 qui se fictorem prohum Vitae agundae esse 
cxpetit^ Capt. 111. 5. 81 Cur ego te invito me esse salvum postulem? Truc. J. 
2, 39 An tu te Jencris puhlicum aut Amoris alia lege Hahere posse posiulas? 



-St /^ 



\ 



i 



I 



/ 



\ 
\ 



— 9 — 

Asin. 121 moriri sese misere mavolet, 183 Fult placere sese amicae, Mosf. IIL 
1, 100 id me scire expeto, Ter. Eun. 66 Mori me malim, Cic. Cat. L 2, 4 Cu- 
pio me esse clementem, cupio in tantis rei puhlicae periculis me non dissolutum 
videri, IIL 10, 25 non illi nullam esse rem puhlicam , sed in ea, quae esset, 
se esse principes, neque hanc urhem conflagrare , sed se in hac urhe forere 
voluerunt, p. Sull. 2, 5 yln vero, in quihus suhselliis haec ornamenta ac lumina 
rei puhUccte viderem, in his me apparere nollem? p. Arch. 5, 10 quod semper 
se Heracleensem esse voluit, p. Sest. 45, 96 alteri se populares , altcri optima- 
tes et haheri et esse voluerunt, p. Planc. 33, 80 nihil est, quod malim, quam 
me et esse gratum et videri, ad fiim. I. 9, 18 qunlcm me et esse et numerari 
volo, V. 8, 3 eum me esse cupio , ad Brut. L 10, 3 tantum quisque se in rc 
puhlica jwsse postulat, quantum hahet virium, de or. L 24, 112 quo praescntc 
cgo ineptum esse me minime vellem, 47,204 ut nihd mallent esse se quam honos 
viros, Br. 73, 257 ego me Phidiam csse mallem quam vcl ojjtimujn fahrum 
tignarium, or. 25, 83 non se jnircum solum , sed eliam elcgajitem vidcri volet, 
33, 117 iudicem esse me, non doctorcm volo, de re p. IIL 17, 27 qui duhitet, 
utrujn se csse jnalit, de fin. II. 31, 102 quejn se ille esse vidt, Cat. m. 20, 73 
rult se esse cai'Uin sjiis, de ofF. 1. 19, Q^j prijwijicm se csse jjjavult quam videri, 
31, 113 cum in ojnjii serjijone ojnjjihus ajfahilem esse se vellet , 32, 117 cojisti- 
tucjjdujn cst, quos jjos et quales esse vclhjtus, IL 20, 70 grafujn se vidcri stjtdet, 
III. 17, 71 eaqiie jnautia, qjiae vult Ula qnidcm videri se esse pj-udentiam, Caes. 
b. c. Ilf. 80, 3 cum se victoj^iae Pcjnpcii cojnitcm esse mallet quajn socium 
Caesitj'is in rcbus adrersis, ^e^u Milt. 8, 4 loco iam supra allato pojmlus maluit 
illujn ijinoxium plccti quajn se diutius csse in tijnore, Att. 20, 5 cujn se uterquc 
prijicij)ejn Jion solujn ju-his Rojnae, sed orhis terrajmjn esse citjicret, Sall. Cat. 
1, 1 Ojnjjes hojnines, qui scse studcjjt pj-acstare ceferis anhmtlibus , fu"-. 14 S 
vellem potlus oh mea quajn oh jnaiorjim meorum hcncftcia jwsse me a vo- 
his auxiUujn jjctej^e (ita enim in omnibus fere codicibus leoifur; in Vatirano, qui 
vulgaria sequi solet , me omissum, in uno bono primum errore posscjn a scriptum, 
sed deinde verum restitutum est), Liv. IIL 68, 11 mitlae rei se qjtctjn jjullius, tuj^. 

B 



( 



1 



— 10 — 

harum ac sedltionum duces esse volunt^ XXII. 50, 7 qul se hcne mori quam 
turpiter vivere maluit, Quod autem illo Eumenis loco, cuius causa haec disputavi- 
inus, Xepos fecit, ut accusativum cum infinitivo poneret, cuius subiectum idem esset 
atque verbi acrusativum cum infinitivo regentis et infinitivns actionem significaret , in 
eo, ut in multis aliis rebus, usum comicorum retinuit vel potius familiaris et cotidiani 
serraonis suae quoque aetatis consuetudinem. Saepissime enim ita dixit Plautus , ve- 
lut Trin. 237 Numquam amor quemquum nisi cupidum postulat se hominem in 
plagas Conicere, 324 res quaedam est, quam volo Ego me ahs fc exorare, Capt. 
III. 5, 59 Quid? tu una nocte postulavisti et die Recens captum hominem^ 
nuperum ct novicium Te perdocere? IV. 2, 76 Quin ita faciam, ut tu tc 
cupias facere sumptum , etsi ego vetem , Cas. I. 39 quod te imstules Gustare 
quicquam, 53 Nunc ne tu te mihi respondere j^ostuJes , Pseud. 167 Magnifce 
volo me viros summos accipere, Stich. 80 Si manere hic sese malint quam alio 
nuhere, Men. 443 qui hero me postulem moderarier, Asin. 67 Atque ego me id 
facere studeo, Ep. I. 2, 17 Sed operam Epidici nunc me emere preiio jtretioso 
velim. Quorum exemplorum partem coilegit Schoppius Suspectarum lectionum IV. 
19, alia Brixius ad Trin. 237, qui cum recte compiuribus locis tu te posuisset, 
nescio quo modo Capt. IV. 2, 76 tute reliquit. Eadem forma coniuncta cum altera 
iitra earum, de quibus supra diximus, u.^i sunt Nepos Timoth. 4, 3 ut mallet se 
capitis periculum adire quam Timotheo de fama dimicanti deesse, Ter. Eun. prol. 
1 qui placere se studeat honis Quam plurimis et minime multos laedere , Sall. 
Cat. 7, 6 se quisque hostem ferire, murum ascendere, conspici, dum tale facinus 
faceret, properahat. Accusativi cum infinitivo postulandi verbo adiuncti , quae 
compositio post Plautum non adeo frequens est , iis exemplis , quae supra iam aiiata 
sunt (Cic. ad Brut. I. 10, 3. Nep. Eum. 8, 3. Hann. 12, 3) haec addo, (|uae in- 
finitivum passivum habent. Ter. Ad. 879 Ego quoque a meis me amari et 
magni pendi postulo , Cic. de inv. I. 32, 53 postulahimus nohi» illud, quod 
duhium sit, concedi, Verr. III. 60, 138 Hic postulat se Romae ahsolvi, 139 
qui postulet ihi de tua existimatione iudicium jieru 



*\ 



I 



^<^ 



\ 



/ 



\ 



\ 



— 11 — 

Multas variasque sententias protulerunt, qui de discrimine dixernnt, quod inter- 
cederet inter infinitivum et accusativum cum infinitivo verbis studium vel voluntatem 
significantibus adiuncto, velut Haasius ad Reisigii scholas nota 603 quosque is com- 
meniorat, Ellendtius ad Cic. de or. I. 24, 112, Nauckius ad Nep. Milt. 8, 4, quo- 
cum consentit Weissenbornius ad Liv. IH. 68, 11, cum rectiora protulisset artis suae 
§ 318 nota 1. Sed illos refutare et longum neque necessarium est, cum, quae 
opinati sunt, neque naturae accusativi cum infinitivo neque usui scriptorum accom- 
modata sint. Discrimen non est in sententia positum, sed in sola ratione gramma- 
tica. Recte Madvigius dixit accusativo cum infinitivo rem, quae cupiatur, magis 
separari a verbo regente et eius subiecto, et ex hac parte haec compositio affinis est 
ut particulae cum coniunctivo vel simplici coniunctivo illis verbis adiuncto, nisi quod 
accusativus cum infinitivo nihil praeter rem cupitam significat, altera structura finis 
notionem adicit. Inde apparet, cur elegantior consuetudo abstinuerit ab accusativo 
cum infinitivo, ubi de actione subiecti cupientis dicebatur: haec enim inter se artis- 
sirae coniuncta sunt, cum, quid alii agant et quid ipsi patianiur aut quid nobis eveniat, 
pleruraque non sit in nobis poiitum. 

11, 3 quae in codicibus leguntur non enim hoc convenire Antigoni pruden- 
liae^ ut sic deuteretur victo ^ non est probabile ita a Nepote esse scripta, quia 
dcutendi verbum hoc uno loco legitar, in promptu autem erat usitatissimum ahu- 
tendi. Lambinus coniecit se uteretur, niihi Nepos scripsisse visus est uteretur de- 
victo^ ut hic simile mendum irrepserit atque Hann. 5, 2, ubi in codicibus scriptum 
est Quo repentino ohiectu viso^ in Ultraiectina ohiecto viso, a Nauckio optime cor- 
rectum ohiecto visu. 

Phoc. 4, 1 tenui, quae in codice R scripta fuerunt: Huc perventum est, cum 
propter aetatem pedihus iam non valeret vehiculoque portaretur. Magni con- 
cursus sunt facti, cum alii, reminiscentes veteris famae, aetatis misererentur, 
plurimi vero ira exacuerentur propter proditionis suspicionem Piraei maxime- 
que, quod adversus populi commoda in senectute steterat, Hic priora sane pau- 

B2 



f 



— 12 — 

loin ab usitata ratione flicendi recedunt, cui haec fere forma accommodata esset Huc 
ita perventum est, ut^ cum jjropter aetatem pedihus iam non valeret^ vehiculo 
portaretur; verum totum id, quod nos in his leviter offendit, in eo versatur, quod 
vis parliculae cum non statini ab initio legenti perspicua esi, sed perlecto demum 
enuntiato percipitur: per se rectissime liac particula signidcatur, qua condieione Pho- 
cion Athenas pervenerit. Jn Parcensi autem et Ultraiectina (nam de Danielino non 
constat) post huc addilur ut, Quo recepto illud enuntiatum cuin propter aetatem 
— portaretur nequaquam ad sequentia referre licet , cum , quae illo traduntur, in 
causa non fuerint, cur magni concursus fierent: nihil igitur in ea re, de qua antea 
diximus, commutaretur, sed perspicuitas orationis sine dubio turbaretur. Itaque hoc 
ut, ut non pauca in eo libro, ex quo Leidensis, Parcensis, Uitraiectina descendunt, 
interpolationi deberi videtur, qua falso aliquis id removeri putabat, de quo diximus ; 
neque maior hoc loco iilorum librorum auctoritas est quam deteriorum quorundam 
codicum, in quibus Huc uhi perventum est legitur. Simili interpolatione, sed minus 
perspicua de causa paulo ante 3, 4 in codice B scriptum est Hic cum ah Agnone 
accusatuSf ubi cum Gifaniani auctoritate sublatum est. 

Ea, quae modo attuiimus, in maiore editione mea haec excipiebant : Qua de 
re ne perorandi quidem ei data est facultas et dicendi causam in iudicio ; legi- 
timis quihusdam confectis damnatus , traditus est undecimviris. Quorum verbo- 
tum postrema cur ita constituenda essent, satis exposui spicilegii prioris p. 63, neque 
nunc de his sententiam mutavi aut iis, quae ibi disputavi, quicquam addendum puto. 
Prima qua de re primus intellexi non posse cum perorandi verbo coniungi et ita 
explicari, Phocioni non licuisse de hac re perorare. Nam quae res proxime ante 
haec verba commemorata est, €juod adversus poimli commoda in senectute stete- 
rat^ de ea ilii omnino perorandum non erat, cum in iudicium adductus esset, quod 
Piraeum Aicanori prodidisset^ ut relatum est c. 3, 4; et si vel maxime illa qua 
de re referre liceret ad superiora jjropter proditionis suspicionem Piraei^ quod 
fieri non potest, ne sic quidem apta sententia nasceretur. Neque enim qua de re Pho- 
cioni perorare non licuisset, dicendum erat, sed perorare ei non licuisse. Itaque in 



-s • /^ 



\ 



/ 



V 



-- 13 — 

maiore editione eo confugi, \xi qua de rc idem signiflcare dicerem atque qua dc 
causa, ei laudavi locum b. Hisp. 24, 4. Quo de fctcto cum utrorumque copiae 
tumulum excellcntem petisscnl, Minus tum attenderam ad scripturam codicis Guel- 
pherbytani, in quo legitur quo harene perorandi; quod cum totidem litteris postea 
in Parcensi inventum ^it, dubium non est, quin in codice archetypo scriptum fuerit. 
Itaque statim in minoribus editionibus po^ui quare. Nam cum errore scriptum esset 
«wo, huic a littera aut suprascripta aut in margine apposita est, h autem illa aut 
signum quoddam est correctioni adiectum aut a librario addita , quia harenam sibi 
tenere videbatur. Alius ex his qua de rc effecit, quod reliquos codices familiae B 
occupavit. 

TiMOL. 3,3 male obsecutus Nauckio in editione anni 1867 ita distinxi: Arccm, 
Syracusis quam munierat Dionysius ad urhem ohsidendam , a fundamentis dis- 
iecit, Falsum est enim , quod ille contendit , dicere non licuisse arcem Syracusis 
pro arce, quae fuerit Syracusis, vel Si/racusarum vel Syracusana, Quod etsi 
frequens non est dicendi genus, legimus tamen apud Cic. ad Att. I. 6, 1 Domum 
Rahirianam Ncapoli^ quam tu iam dimensam et exaedijtcatam animo hahehas^ 
M, Fonteius emit ei Verr. V. 26, 65 Homines maritimi Syracusis , qui saepe 
istius ducis nomcn audissent^ saepe timuissent , cum eius cruciatu atque supplicio 
pascere oculos animumquc exsaturare vellent, potestas aspicicndi nemini facta 
cst; quibus locis nemini in mentem venire potest locativura alio quam ad proximum 
vocabulum referre. Neque haec diversa sunt ab his, quae leguntur apud Nep. Att. 
20, 3: cum aedis lovis Feretrii in Cajntolio , ah Boindo constijula, vetustate 
atque incuria detccta prolaheretur, ubi hanc compositionem ipse probavit Nauckius 
fquamquam falsa de causa, quod scilicet Romuli temporibus Capitolium non fuisset: 
vera haec est, quod duae res scriptori erant declarandae, et quo loco fuisset templum 
et quam venerabili origine) et pugnam apud Salamina et alia pervagatissima con- 
tulit. Sic in origine significanda tribum semper ablativo casu nomini adiungi notum 
est; Cic. p. Cluent. 13, 36 dixit Fuit Avillius quidam Larino ^ ubi Larino cum 
fuit coniungere non licet, in deterioribus codicibus positum est Larinas (nam 69? 



( 



"j 



~ 14 — 

197 Teano Apulo atque Luceria equites Romanos, homines honestissimos, lauda- 
tores videtis ablativus pertinet ad videtis^ quoil breviter dictnm est pro adesse vi- 
detis), p. Rosc. Am. 27, 74 quos homines? indidemne Ameria an hosce ex urbe 
sicarios? Si Ameria, qui sunt ii? si Roma , unde eos noverat Roscius? Nep. 
Ep. 5, 2 MenecUden quendam, indidem Thebis , Caes. b. c. I. 24, 4 N. Magius 
Cremona, III. 71, 1 C. Fleginatem Placentia, A. Granium Puteolis, M. Sacra- 
iivirum Capua, Livius I. 50, 3 Turnus Herdonius abAricia, IV. 3, 11 Tarqui- 
nium, incolam a Tarquiniis , VI. 12, 6. 13, 8. 17, 7 coloni a Velitris, Plautus 
Merc. 940 Jideo ibi hospitem Zacyntho, Asin. 499 Periphanes Rhodo mercator 
dives, Ter. Andr. 833 Illam hinc civem esse aiunl , 892 qui illam civem hinc 
dicant, Eun. 234 Conveni hodie ftdveniens quendam mei loci hinc atque ordinis, 
ad quod exemplum Plauto restitutum est Trin. 326 adulesccnli hinc, 359 Lesbonico 
hinc adulescenti, quibus locis in iibris est huic, restituendum adhuc 872 Lesbonicum 
hinc adulescentem quaero in his regionibus, Ubi habitet , ubi hic legitur, cuius 
concursum cum verbis in his regionibus ita vitare student editores, ut haec ad se- 
quentia trahant. 

De reg. 1, 1, ubi in codicibus, nisi quod Graeciae habent, haec legunlur: Hi 
ferefuerunt Graecae gentis duces , qui memoria digni videantur, errarunt, qui 
Nepoti aut viderentur vel videbantur aut sunt scribendum fui-ise dixerunt. Duplex 
in verbo fuerunt sententia inesse potest. Nam et hoc significare ita Nepos poterat 
iis, quae antea legerentur , se absolvisse, quae de Graecae gentis ducibus memoria 
dignis exponenda fuissent, et hoc, praeter illos, qui antea commemorati essent, nulios 
fuisse Graecae gentis duces memoria dignos. Utrum eligimus, recte ponitur videantur, 
rum id significetur, quod eo tempore, quo haec scribebat Nepos , omnibus videretur. 
Quod si viderentur vel videbaniur posui.^set, aut de illo tempore diceret Nepos, quo 
eorum vitam exposuisset, quid sibi tum esset visum, aut quid tum, cum illi vixissent, 
de iis iudicatum esset; quorum hoc ineptum erat, cum posteritatis iudicium longe sit 
gravissimum, illud sane fieri poterat et saepe in simili re factum est, cura scriptoris 
iudicium idem esse, quod antea fuerit, praesertim non magno aut nuilo potius inter- 



-K 



\ 



/ 



V 



— 15 — 

cedente temporis intervallo, per se intellegatur. Quod si quaerimus, utra sententia 
verbum /aerii.1/ po^itum existimemus, praeferenda est sine dubio simplicissima , quam 
altero loco commemoravimus, cui coniunctivum praesentis unum vidiraus accoraodatis- 
simum esse. Qui autem coniunctivo praesentis legem de consecutione temporum, quae 
dicitur, violari putarunt, naturam enuntiati relativi non satis perspectam habuerunt. 
Nam haec enuntiata relativa, quibus, quomodo aliquid comparatum sit, significatur (iu 
quibus qm est ialis, ut), apertum est enuntiata esse consecutiva. Ad haec autera 
non pertinet illa lex, quae taraen ne in reliquis quidem exceptione caret, ut enuntiata 
ex verbo praeteriti temporis apta tum quoque imperfectura habeant, cum etiara de 
praesenti dicatur. 



p. 



i 



LECTIONES 



I. Ordiniis Tlieologoram 

1. PROFESSORUM ORDINARIORUM. 

CAROLUS AUGUSTUS HASE, D. privatim dd. senis h. X lesu Christi Fi- 
tam interpretabitur , jmblice tum recentissimam ecclesiae catholicae historiam 
dd. binis h. p. i. enarrabit, tum Seminarii theologici exercitationes una cum coilegig 
SS. VV. moderari perget die lovis horis VIII et IX. 

LEOPOLDUS IMMANUEL RUCKERT, D. , h. t. Decanus, jjrivatim 1) /o- 
hannis evangelium interpretabitur sen. dd. hora VIII ; 2) Theologiam dogmaticam 
pertractabit, adhibito in subsidium Grimmii V. S. V. libro: Institutio theol. dogmat., 
sen. diebus hora IX et binis (Lunae et lovis) h. III. — Seminarii theologici exer- 
citationes moderari perget una cum coliegis VV. S. VV. 

LUDOVICUS DIESTEL, D. privatim 1) lesaiae librum interpretabitur quin- 
quies per hebd. hora III — IV; 2) Paedagogicen tradet quater per hebd. h. XII — I; 
publice 3) Seminarium suum paedagogicum diriget die Lunae h. IV — V ; 4) Se- 
minarii thcologici exercitationes in Vetere To interpretando una cum collegis SS. VV. 
moderari perget die Veneris horis VII et VIII. 

OTTO PFLEIDERER, privatim senis dd. h. XI — XII Ethicen christia- 
nam tradet, publice exercitationes Seminarii homiletici die Mercurii h. XII , cate- 
< hetici die Saturni h. XII moderabitur. 

CAROL. LUDOV. WILIBALDUS GRIMM, D. privatim 1) Pauli epistolam 
('(! Romanos et quae Hebraeis insrribitur epi»tolam explicabit sexies per hebd. hora 
VIII — IX. — 2) Htstoriam litterariam ISovi Testamenti (quae vulgo Introductio 
in Nov, Test. historico-critica dicitur) tradet quinis vel senis diebus h. XI — XII. — 
Denique 3) privatissime scholas examinatorias ad theologiam dogmaticam histo- 
riumqne dogmatum spectantes habebit librum suum , qui Institutio theologiae do- 
gmaticae (Edit. II. len. 1869) inscribitur, secuturus, sexies et quinis quidem diebus 
liora VI — VII veip.j die Saturni hora audltoribus commoda. 



\ 



K 



/ 



^^^ 



I JVDE X 






SCHOLARVM AESTITARVM 



PVBLICE ET PRIVATIM 



I N 



VNIVER8ITATE LITTERARVM lENENSI 

lADE A DIK XVll M. ;\PR1LIS 
VSQVi: AD DIEM \\\\ M. AVGVSTi A. MDCCCLAXl 

HABEKDARVM. 




PRAEMISSA EST 

CAEOII ^IPPERDEII SPICIIEGU ALTERIYS IE[ CORmiO «EPOTE PARS VI. 



lENAE 

PHOSTAl IN OFFICINA KATII. 



/ 




\ 



/ 






v 



tl\NN. 4, 4 ciini iii lihri^ sciiptum esset P. ServUmm Gemmum^ itemque Cat. 1,2 
P. Claudii ]\eronis^ qiioiiim illi Gnaei^ huic Gaii praenomen fuisse constaret, post- 
quam haec lihr^viis potius quam Nepoti trihuenda visa sunt (item ut Hann. 12, 1 
/y. Quintius F!amininus pro Tito positus), in minorihus editionihus aliquando, quia 
Cn. et C. a lihrariis in P. rorrupta esse non satis prohahile putaham , praenomina 
omisi: nunc ita statuo . illud ^>. ut omnium praenominum notam pro singulis prae- 
nominihus, quae scrihcre non liheret, a lihrario esse positam. Nepos enim , uhi pri- 
mam aliquo loco hominis alicuius Homani mentionem facit, constanter praenomen ap- 
ponit, nisi ille est nolissimus. Sic dixit adulescentem Marium Att. 2, 2 (quamquam 
est C. ILn-ins /ilius 1, 4). Sullam 4, 1. 2. 16, 1, Ciceronem 4, 4. 5, 4. 9, 3. 
10, 1. 4. IH, 2. 4. 18, f) et in fiagmento Guelferhytano, Cicerones 15, 3 (M.Ci- 
cero est Att. 1, 4. 5, 3. Ki, 1), Catonem 15, 3, Pompeium 7. 1. 3, Caesarem 
7, 3. 8, 1. 3, Brutos et Cassium 8, 1 , Brutum et Cassium 8, 5, Brutum 8, 3. 
4. 6. 9, 3. 10, 1. 11, 4 (Al. Brutum dixit 8, 2. 16, 1. 18, 3, C. Cassium et 
M. Brutum 11, 2), Jntoninm. S, 5. 9, 2. 3. 6. 10, 1. 4. 12, 4. 20. 5 (M Jn- 
tonium 12, 2. 20, 4), adulfsceutem Caesarem 12, 1 eundemque Caesarem 19, 3. 
4. 20, 3. 5, i<t;ripp(:m 19, 4. 21. 4 (M. Vipsanium Igrippam 12, 1), Lucre- 
tium Catullumque 12, 4. Item, ut homo litteris iiotus, Hann. 13. 1 historicus Suf- 
picius BJitho sine praenomine appellalur, ihidem eadem de causa Atticus:, quemNe- 
pos cum praef. 1 familiariter Itticc allonitus esset, uhi praeter hos locos et vitam 
ipsius commemoravit, Cat, 3, 1 Hnius de vita et moribus , inquit, plura in eo U- 
Uro persecuti sumus^ quem separatim de eo fccimus rogatu T. Pomponii .-ittici. 
IJnum mirum est, quod Vtt. 18, 3 haec leguntur: Fecit hoc idem separatim in 

A2 



> 



/ 



— 4 -^ 

aliis libris. ut 3/. Bruti rogatu luniam familiam u stirpe ud hunc aetaleni or- 
dine enumeraverit, notans^ qui a quoque ortus quos honores quibusque tcwpori' 
bu8 cepisset , pari modo Murcelli Claudii de Murcellorum , Scipionis Cornclu 
et Fabii Maximi Fabiorum et Aemiliorum. Videtur hic eum niorem secutua esse 
Nepos, quo illi homines ab aequalibus nominari soliti sunt, quamquam tre» Marreiii 
fuerunt Altici fere aequales, sed ex his unus, quem hic sig^niflcari veri^imile e>t, re- 
terorum superstes et eo tempore, quo Nepos haec scribebat, propter affinitatrm Au- 
gusti notissimus. 

7, 4, quem locum iam in praefatione editionis anni 1867 tetigi, haec scripta 

sunt: Huc ut rediit, pruetor fuctus est^ postquum rex fuerut ^ unno secundo et 

vicesimo. Ut enim Romue consulcs , sic Curthugine quotunnis annui bini reges 

creubuntur, Hic primum ineptum est de regibus Carthaginiensium legentes verbJB 

Ut enim Romae consules et q. s. accuratius edoceri , de praetore nihil adici , cum 

iUi antea obiter commemorati sint, hic in ea re, quae narratur, primarium locum ob- 

tineat. Deinde hic unus locus t^t^ «luo praetor Carthaginiensium , cui quidem domi 

res publica administranda esset, a rege diversus fuisse tradatur. Nam Livius XXXIII, 

46, ubi de iisdem rebus atque Nepos tradens item pruetorem vocat Hannibaiem, 

recte existimatur hac voce regem vel sufetem significasse ; qui ipsa Punica voce usus 

XXX. 7, 5 Senutum ituque sufetes , quod velut consulurc imperium upud eos 

erut . vocuverunt , XXXI V. 61, 15 cum sufetes ud ius dicendum consedissent et 

de Gaditanis XXVIH. 37, 2 sufetes eorum, qui summus Poenis est mugistrutus^ 

neque pruetorem Carthaginiensium quemquam praeter sufetem neque sufetem Latino 

vorabulo alio quam pruetoris videtur appellasse. Neque enim in iis, quae XXVHI. 

30, 4 leguntur comprensosque omnis Mugo AdherbuU pruetori Curthuginem de- 

vehendos tradit^ erat, quod Weissenbornius dubitaret, utrum dux an sufes significa- 

retur, et in periocha libri L Curthuginienses Husdrubulem , Musinissae nepotem, 

quem pruetorem hubebunt , hominem proditionis suspectum , in curiu intereme^ 

runt recte Hendricum secutus Drakenborchius sufetem intellexit. Nam alterum Has- 

drubalem, quem, cum illi Masinissae nepoti interitum machinatum esse rljv t>j9 iroXsws 






\ 



I 



/ 



\ 



/ 



— 5 — 

(yroaTy;7/'av wgoala/ish h7rsr,6y.cVOv Appianus Pun. 111 extr. tradat, necato Masinis^ae 
nepote omnia eius munera suscepi-se vel maxime verisimile est , Orosius IV. 23 re- 
gem eiusque uxorem reginam appellat: neque obstat , quod apud eundem superioie 
capite Hasdrubal, Poenorum imperator , Masinissue nepos legitur et antea Car- 
thaginienses duos Hasdrubales duces sibi creasse narratur, de qua re accuratius tradil 
Appianus Pun. 93 dTpari^vol? hb l-Aovto nvv fxev e^cu -roa^auv 'Aaboov/3av, cv 5a- 
varog STTiy.-^j^vKros ~)v — hros Ct raxcyv vios^}; aroaryjyos i-rs^og 'A(Tooou^a$- , ^vya- 
roibovg Maaaavaaaov; immo quod hunc Appianus c. 111 rhv agxov-ra r-7}s 'ttoXscvs 
appellat, potest et ipsum quodammodo eum sufetem fuisse significare. Aristoteles 
enim Pol. II. 11 (p. 1273 b, 8 ap. Bekk.) <l>aD>ov b' av co^sisv shai^ inquit, y.ai rl 
tXsiOvs aQxas rov avrov a^yjiv^ oVtp svboy.ifJ.sl rana rols fiarjyj)boviois* Neque pauci 
commemorantur , qui simul et reges et imperatores fuerunt, velut Hamilcar, qui bel- 
lum cum Therone et Gelone gessil, quem Herodotus VII. 165 vocat «Troar^^^ov 'AfxD- 
xav Tov "Avvcuvos-, .Ra^%:;5ov/c'jv Eovra /BaaiXsa, Diodorus XI. 20 arnar-.jyov , Pol^aenu^ 
I. 27, 2 (cui est 'IfxiXKiw) /^aaiXaa, Hannibal, Gisgonis filius, apud Diod. Xlll. 43. 
Himilco apud eundem XIV. 54, quem imperutorem appellat lustinus XIX. 2,7.3,1. 
regem item Orosius IV. 6, Mago apud Diod. XV. 15, qui etiam Ilamilcarem, quem 
XX. 29 rcvv £v ^iy.sl.ia bvvafj.sivv arnanjyov dixerat, c. 33 (Baai).sa appellat; denique 
Bomilcar, dux adversus Agathorlem, de quo Diodorus tradit XX. 10. 12. 43, re.v 
Poenorum dicitur a lustino XXII. 7, 7, et Adherbul ille praetor a Livio XXVIII. 
30, 4 commemoratus , de quo supra diximus , cum classi praefuerit , ct sufes et im- 
peiator fuisse existimandus est. Tno loco apiid Livium imperatores Carthaginiensium 
praetorcs dicuntur, XXI. 3, 4 nos tumcn minime dccet iuvcntutcm nostrum pro 
milituri rmtimcnto ussuefucere libidini pruetorum , verum ibi rectis^ime Aldus 
scribendum dixit et luntina reeepit imperutorum. Neque recte Weissenbornius eos- 
dem imperatores a Livio reges dictos iudicavit: nam in iis, quae subsequuntur, qui- 
])us hoc probari putat, An hoc timemus, ne Humilcuris filius nimis sero imperiu 
immodiiu et rcgni putcrni specicm videat, et cuius regis genero herediturii sini 
relicti cxercitus nostri, cius filio purum muture serviumus ? in his igitur regc et 
retrno . ut saepe. nimiam et tyrannicam potentiam significari apparet. Imperatore> 



/ 



-- 6 — 

Carlhaginiensium a nullo antiquo scriptore reges appeliali sunt, nisi qui utroquc 
magistratu simui fungebantur ; Livius ne sufetes quidem rcges dixit. 

Sed ut falso praetorcm Carthaginiensium a rege «liscerni existimemus , haec 
arcednnt. Zonaras sive potius Cassius Dio, in cuius reliquiis eius rei vestigia super- 
>unt fr. 57, 86 apud Bekkerum, postquam de pace retulit, qua bellum Punicum se- 
cunduni compositum est, haec subiungit IX. 14 extr. : 'Avv/ySas^ hs KarijyoQijro -Tra^a 
roT? oiy.slois cu<r rv)v rs 'Pwjuo^v Xaj3srj bvvijSs)^ x.a/ pv; ^fXijffa? y.a\ rvjv Xslav rvjv ka r\js 
'Irakias rj^psrsQLaiXfJiS-yOs. Ov p;v xai saXcv , aXXa ya\ ri)V y.sylary)v rwv Ka^%>;oov/tuv 
i\oy))v ovy. sis fxaanav sfrsroaTn) , et narrationem <le fuga Hannibalis ad Antiochum 
c. 18 (H. 257 ed. Bonn.) his verbis ingreditur : 'Avvl/^ag Se rv^v ^sylar^v rwv Tra^a 
KaoxyiOovioiS' aoxi!hv slh.)(^MS y.a\ Tooayoovaas aT aurvjs- rols hvvanvrarois Sfxiai)Si) rs 
vfT airilv xa/ tt^os rovs Pcyjartiou? hispXi)^i). lustinus autem XXXI. 2, 6, cum pro- 
fectum esse Hannibalem narrasset, Postera die ^ inquit, civitas principem suum ac 
tum temporis consulem in foro expectabat, Quae quis aliter intellegere potest, 
ni>i Hannibalem finito secundo bello Punico sufetem esse factum, cum Aristoteles 
Pol. 11. 11 reges et inr.peratores Carthaginiensium identidem vocet ras \isyiaras rccv 
iloycc. , sufetes Livius summum Poenorum magistratinn et vclnt consulare impe- 
rium, apud Paulum deniqiie p. 308 haec legantur Sufes consul lingua Poenorum. 
!n hoc reli(iuorum ^ciiptorum omnium consens^u nihil est ineptius sententiis Hendiici 
et Klugii, qui hoc uno ^epotis loco moti ille in Carthagine sivc Carthaginiensium 
re publica p. 316 praeturam Carthaginien^ium maioreni fuisse magi^tialum quam 
>ufetum , hic in libro , qui inscriptus est Aristoteles de politia Carthaginiensium 
p. 96, novum hunc et extraordinarium magistratum , ceteris maiorem Hannibali esse 
mandatum statuerunt. Quem, ut cetera omittamus , quis Romanus scriptor praeturam 
di\is>et? Xam cum ^ufetes consulibus comparentur, neces^ario praetor, si a sufete di- 
versus fuisset. Romani praetoris similis fuisse existimandus e.sset. Is autein consule mi- 
nor fuil. Atque haec ipsa res aliud argumentum nobis subministrat , cur hunc ma- 
gistratum a sufetibus «liversum apud Carthaginiense» nuilum fuisse iudicemus. Hunc 
enim praetorem Carihaginiensem domi item ut Romanum iurisdictioni praefuisse ne- 
cesse esset, id quod ego olim in maiore editione statui. At hoc ipsum munus fuisse 



\ 



V 



_ 7 - 

sufetum et nomen eorum indicat, quo iudices significantur (quo eodem nomine con- 
sules Romani ante institutam praeturain appellabantur), et Livii locus ex XXXIV. 61. 
15 supra allatus demonstrat. Praeterea quae et Nepos deinceps §5 et Livius XXXlll. 
46, 8 de vectigalibus et aerario Carthaginiensium ab Hannibale melius administrato 
referunt, aut quaestori aut summo magistratui sufeti conveniunt. 

Denique ipsa illa, quae apud Nepotem ita adiunguntur, tamquam lex Carthagi- 
niensium a praetore diversus fuerit , postquam rex fuerat^ anno secundo et vice- 
simo, vera non sunt. Quae Klugius p. 73 et 97 perverse de aetate Hannibalis in- 
tellexit, cum intervallum inter utramque dignitatem interiectum significari appareat. 
Quo temporis spatio si rex fuisset Hannibal, aliqua eius rei significatio , si non apud 
rehquos scriptores, certe apud Polybium inveniretur ; non fuisse . antequam Carthagi- 
nem rediret, silentium omnium evincit. Quid autem apertius e^i quam eum, qui haei 
scripserit, falso regem pro imperatore posuisse? Nam inter annum p. Ch. n. 221. 

y quo imperator factus est Hannibal, et annuni 199, qui proximus est post P. Sulpi- 

cium C. Aurelium consules , post quos consules Hannibalem domum revocatum prae- 
torem esse factum apud Nepotem legimus, ipsi ilH duo et viginti anni intercedunt. 

Ex iis, quae proximis verbis traduntur: Ut enim Romae consules, sic Cartha- 
gine quotannis annui bini reges creabantur, hoc, binos fui se reges Carthaginien- 
sium, item hoc uno loco certa significatione declaratur; cum tamen Aristoteles reges 
Carthaginiensium comparet cum regibus Lacedaemoniorum (axsi, inquit Pol. II. 11, 
V) Ka^X')l.viivv TToXirsla rovs /iaaiXsls y.a) r\)v ys^ovaiav avixXoyov rols sks7 ftaaiXsvai 
xa) ysQovaiv)^ Livius, lustinus, Paulus Diaconus cum consulibus Romanorum, neque 
dubitavit de ea re quisquam neque dubitandum est. In diversas partes discessum est 
de altera re, quod annui fuisse apud Nepotem dicuntur. Hendricus p. 312 et KIu- 
gius p. 87 hoc vere traditum censuernnt, cum multum tribuerent Zonarae consen^ui, 

/ cuius haec verba sunt de Carthaginiensibus Vlll. 8 (II. 131 ed. Bonn.) : rov ya<. 

/iaaiXea savrols KXvjaiv sn^aiov apx^9, aXX' ovn stt) xgovicv hvvaarsia T^ovjSaXXovro. 
Neque Zonaram vel potius Cassium I ionem , ex quo illum sua petisse nunc inter 
omnes constat, in his Nepotem secutum esse satis probabiliter statuit Goettlingiu> 
noster ad Arist. Pol. p. 484. Perpetuam fuisse regum Carthaginiensiuni potestatem 



s 



— 8 — 



9 — 



praeter Goettlingium, qui uno Aristotele nititur, maxime clefendit Heerenus (in libro, 
cui index est Ideen iiber die PoUtik et q. s. 11. 1, 135 ed. quartae). Qui quod 
Ciceronera de re p. II. 23, 42 reges Carthaginiensiuiii conferre ait cum regihus Ro- 
manorum, primum verum non est. Nihil enim dirit aliud nisi triplex rerum publi- 
carum genus, ex regali, optimati, populari mixtum, commune fuisse Romanis cum La- 
cedaemoniis et Carthaginiensibus. Quae res si reges Carthaginiensium u^que ad vitae 
finem tenuisse potestatem demonstraret , eodem argumento unum fuisse Carthaginien- 
sium et Lacedaemoniorum regem ut Romanorum statuendum esset, praesertim cun» 
multa Cicero § 43 dicat de unius potestate; neque minus recte inde, quod Livius 
reges Carthaginiensium cum consulibus Romanis comparat, alii consules appeliant, eos 
annuos fuisse probaretur. Longe etiam debiliora alia sunt eiusdem argumenta. (irave 
est unum, quod Aristoteles, ubi, quibus rebus Carthaginiensium et Lacedaemoniorum 
reges differant , exponit , nihil diceret de tempore. Quod si verum esset , sane i em 
ronficeret. Atqui is locus corruptus ad nos pervenit , ut , quid Aristoteles dixerit, 
cx parte fantum affirmare liceat. Haec enim in codicibus leguntur post verba supra 
allata, p. 1272 b, 38 ap. Bekk. : Ka) /SaXriov de rovs /SafftXfT? y.v)T£ Kara to avro si- 
'.ai yevos aijOb rovro rh r\j'/ov sirs Bia(peoov ek rQvnvv a/^frou? jiaXXov v; y.aS^ ijAt- 
y.iav. Quae nemo adhuc ita emendavit, ut, quid Aristoteles scripserit, constet. Veruin 
hunc nequaquam perpetuam regum potestatem iudicasse^ Klugius eo demonstravit, 
quod p. 1273 a, 15 ras 'rrGvrag^x^ias ait TrXsiova aq^hiv y^qovov rwv aXXivv, Itaque 
Boetticherus historiae Carthaginiensium p. 4fi itemque Godofredus Wolftujs in di?- 
sertatione de principibus rei publicae Carthaginiensis magistratibus Bonnae anno 1 857 
edita p. 8 (nihil sane novi attulit Koernerus in libello de re publica Carthaginien- 
sium Halis a. 1867 vulgato) reges Carthaginiensium neque per unum tantuni annum 
neque per totam vitam regnasse censuit; ex quibus hoc sane certum est , illud non 
melioribus quam superiores argumentis probavit Wolffius. Potius ita statuendum est, 
iis, quae apud Nepotem leguntur, non leve momentum accedere Zonarae testimonio, 
quod ego quoque adhuc neglexi; cum tamen utrumque testimonium non tam grave 
sit, ut certam ei rei fidem faciat, et Aristotelis aut alius gravioris scriptoris testimo- 
niuin desit, hoc unum constare, regiam Carthaginiensiuni potestatem perpetuam noR 



\ 



/ 



/ 



fuisse, quo temporis spatio circumscripta fuerit, dubium , annuam fuisse omnium raa- 
xime probabile esse. 

Denique ea, quae apud Nepotem leguntur § 6 Deinde anno post praeturam, 
M. Claudio L. Furio consulifws^ ita tantum probari possunt, si Hannibal aut non 
statim, ut rediit, hoc est anno p. Ch. 199, sed 197 demum praeturam acceperit, aot 
non per unurn, sed plures annos tenuerit. 

lam si quaerimus, quid ex his omnibus rebus Nepoti tribuere liceat, unum con- 
stat, etiamsi verum non sit, annuos fuisse reges Carthaginiensium. tamen, cum id aliis 
antiquis hoininibus ita visum sit. Nepoti quoque videri potui^se: ufruin gravissimi er- 
rores, quibus praetor Carthaginiensium discernitur a rege et hic pro imperatore po- 
nitur, et inepta sententiarum coniunrtio, qua verba Ut enitn Romae consules et q. s. 
iis, quae antea legimus, adiunguntur , ipsi an aliis. qui eius verba corruperint, de- 
beantur, id et universa scriptoris natura et emendandi buius lori difficultas dubitare 
nos cogit. L'num est remedium simplirissimum, sed idem violentissimum. ut illa omnia 
postquam rex fuerat^ anno secundo et vicesimo. JJt enim Romae consules , sic 
Carthagine quotannis annui bini reges creabantur , aut servatis aut ipsis quoque 
reiectis inferioribus anno post jjraeturam ^ spuria iudicemus. Aliam rationem. qua 
servarentur verba Ut enim Romae consules^ sic Carthagine quotannis annui bini 
reges creabantur^ iniit Heusingerus. Ita enim Nepotein scripsisse putavif : Uuc ut 
rediit. rex factus est , postqiutm praetor fnerat . anno secundo e1 vicesimo , et 
praetorem ab eo dictum esse imperaiorem. At Romani scriptores sane Graecarum 
civitatiuin ar^aryjyovs proprio vocabulo praetores dicere consuerunt. Carthaginien- 
sium ar^ary)yov9 a Graecis appellatos, quorum Punirum nomen ne-rimus. numquam 
praetores vocaverunt (de uno enim Livii loco, qui refragatur , antea diximus) , sed 
aut dictatores aut duces aut imperatores. Et dictatorem quidem alii sufetem . alii 
eum, qui simul et sufes et imperator esset, appellatum opinati sunt. Quae falsa esse 
evincunt Catonis loci apud Gell. 11. 19, 9. X. 24, 7, quibus Hannibal post pugnam 
Cannensem , quo tempore eum sufetem fuisse propf er Polybii silentium minime cre- 
dibile est, dictator appelialur. Videntur aufem hor nomine maxime antiqui usi esse, 
velut praeter Catonem in l>uilii columna rostrata imitatione antiquiCatis Claudii ae- 

B 



I«* '' 



— 10 — 

tale composita C. I. L. I p. 38 v. 8 haec legimus in hunc moclum a viris dootis 
snppleta : [max]«»io* copias Cartaciniensis praesente\A Hanibalecl] dictatored o- 
/[or]um inaltod marid pucnlandod vicet]. Praeterea Hasdrubalis dictaturas undc 
cim lustinus XIX. 1, 7 commemorat. Livii loou« XXlll. 13, 8 recte plerisque cor- 
ruptus videtur; minus recte suspectus luit Frontini Strateg. II. 1, 4 e« dictalores 
Carthagmiensium cotidie ante ipsa mummentu Romanorum dirigerent aciem, ubi 
recte Oudendorpius in curis secundis signilicari statuit Hannibalem Agrigenli inclu- 
sum et Hannoneni huic subsidio missum. quorum ille imperator Poenorum, hic im- 
perator novus Carthaginiensium ab Orosio IV. 7 vocatur. Dux quamquam ple- 
runique, quicumque militibus praeest, appellalur et magis rem quam dignitalen, si- 
gnificat, velut Hannibale duce, Hamilcare duce apud Liv. XXI. 1, 1. 2, 2, tamcn 
nonnumquam peculiarem habet summi ducis signifu ationem , qua Livius de nlnnibale 
haec posuit XXI. 5, 1 ex quo die dux est decluratus et 11, 1 Aec Sagunti op. 
pugnutio segnior erut Muhurbale, Himilconis f.lio (eum pruefecerat Hannibal) 
itu impigre rem agente, ut ducem ubesse nec cives nec hostes sentirent. At pro- 
prium huius rei vocabulum et apud on.nes scriptores frequentissimum est impcrutor 
eoque Nepos Ham. 2. 3. 3, 1. Hann. 2, 3. 3, 1. 2 neque ullo alio usus est. Unum 
igitur relinqui videtur, ut Nepotem sic scrip^isse iudicemus : Huc ut rediit, rex fuc- 
tus est . postquam imperator fuerat, unno secundo et vicesimo. IJt enL Romae 
consules, sie Carthugine quotunnis unnui blni reges creabantur. Ex quibus ea, 
quae nunc leguntur. ita orta esse possunt, ut aliquis, qui a Livio XXXIII. 46 in ea- 
dem re tradenda Hannibalem pruetorem dici legisset, hanc vocem regi ascripserit, 
deinde alius praetorem pro rege, et cum proxima regem hic commemoratum esse 
demonstrarent et forta..se sin.ul ipse sibi deinceps non imperutorem , sed pruetorem 
legere videretur, regem pro imperutore posuerit. Apparet auten, cum hac ratione nou 
.onvenire verba § 6 Deinde unno post prueturum, M. Cluudio L. Furio consulibus. 
t« Heusingerus quidem unam vocem pruelurum interpolatam iudicabat, ita ut Han- 
nibalen, extremo anno 200 p. Ch. domun, revocatum, proximo designatum, n.agistratu 
1»8 non calendis lanuariis, secl serius Jnito 197 demu.n abisse statueret. At hanc 
.rtiliciosam rationem refutant verba postquam imperutor fuerat, unno secundo el 



f 






s 



/ 



< - II _ 

vicesimo, quae Hannibalem anno 19 sufetem factum esse declarant, quod idem op- 
liine ii.s convenit, quae antea narrata sunt, cum anno 200 le^ati Romani de eo es- 
sent questi, Hannihalem domum revocatum et, ut redierit, regem esse factuni : haec 
«^nini, quicumque alia edoctus non fuerit, ita accipiet , ut nuUo longiore spatio inter- 
iecto se exceperint. Heusingerus autem, qui liberare errore Nepotem studet, alterum 
ei affingit, ut de tempore, quo Hannibal imperator erat creatus, quod erat notissi- 
mum, erraverit. Fuit, qui et praeturam deleret et deinde corruptum putaret ex 
quinto. quod ne litterarum quidem similitudine commendatur, cuius adeo cupidus fuit 
ille, ut iii foedis>imum calculorum errorem incideret. Et quae ratio est duplici mendi 
genere corrupta statuere, quae ad unum revocare licet? Itaque potius tria vocabuia 
anno post praeturam interpolata existimanda sunt , ab eodem adiecta , qui primus 
regi ascripserit praetorem : is enim cum apud Livium XXXHI. 45. 8 haec le^isset 
de Hannibale Irritaverat etiam recenti facto multorum potentium animos. prae- 
turam, in qua illud perpetraverat Hannibal, pioximo anno putavit assignandam , con- 
sulum. quibus Hannibalis fugam tradit Livius, nulla ratione habita. Neque quo minus 
ita statuam, Flerkeiseni iudicium me deterret, cui in Philol. IV. 324 eiectis praeter 
praeturam etiam illis anno post reliqua nimis nude adiung^i et haec res tanti vide- 
tur, ut Nepoti errorem tribuere malit. Veruni haec omnia eiusmodi sunt, ut cauto ac 
sobrio critico, etiamsi tam graviter errasse Nepotem non credat, tamen mutare quic 
quam hoc loco non liceat. At idem nunc facile adducor , ut, quod adhuc non feci, 
etsi rem ab aliis neglectam dudum notaveram , initio c. 8 Nepotem scripsisse credam 
anno quarto , postquam domo profugerat, L, Cornelio p. Minucio consulibus, 
cuni, quod in codicibus legitur, anno tertio, Romanae consuetudini repugnet. 

Versu prinio epigrammatis Probi, quod libri Hannibali subiciunt, et ego quo- 
^ que retuli in editione anni 1867 p. 85, secutus non sum codicis Parcensis scripturam 

f «</e, liber, nostri fato meliore memento, 
quia, ut multa alia in eo libro, coniectura effectam putavi, in quam iam ante inven- 
tum hunc codicem alii inciderant. Quae in universa familia B leguntur, de qua sola 
praeter Parcensem constat, sic distincta antea edebantur: 

B 2 



~ 12 — 

Vade, Uher noster , futo meliore memento, 
quo facto vitiose memenlo cum ablativo coniungebatur. Itaque *ic sscripgi : 

fade, Uher noster , fato meUore^ memento, 
ut fato meUore cum imperativo vade coniungeretur, memento nude adiectum gravius 
inculcaret meiius fatum manere librum apud imperatorem, quam fuerat antea apud 
Probum; quomodo Cicero dixit ad Att. IX. 7, 4 Causa igitur non hona est? Immo 
optima , sed agetur , memento , foedissime. 
Iteni vitioae scribebatur ultimu:» versus 

Feliees , dominum quae meruere , munus, 
Xam mcrere dominum est dominum sihi parare vei dignum esse , qui domlnum 
haheat; quae inepta sunt lioc loco. Quane Probum emeruere scripsi.se iudicavi, ut 
praeter alios dixit Ovidius Am. Jl. 8, 24 Unum est e dominis emeruisse satis, He- 
loid. 6, 138 Crimine dotata est emeruitque lirum, Trist. IV. 8, 52 Aequantem 
superos emeruisse virum, Ex cuius Tri^tium primo carmine compiura Probum in 
epig^ramma suum tran.^tuiisse iam ab aliis adnotatum est, veiut e\ v. 3 vude, 15 vade, 
Uher, 9felices ornent liuec instrumentu UheUos. 11 nec frugiU geminae polian- 
tur pumice frontes, 62 te Uquet esse meum. 

Att. 9,4 deserui ex parte postea, quam initio tenueram, codicis archetypi scrip- 
turam Ipsi autem Fulviue , cum Utihus destinuretur mugnisque terrorihus vexa- 
retur , tanta diUgentia offcium suum praestitit , ut nullum iUu stiterit vudimo- 
nium sine Attico , sponsor omnium rcrum fuerit. i\ec|ue enim de futuris litibus 
dici, ut olim putabam, quas Antonii adver»arii se Fulviae intenturos minati sint, sed de 
praesentibus et iam intentis, proxima demonstrant. Ne autem destinure hic primaria 
«ignificatione positum exi^timemus , qua est uUigare vel deligure, defigere, qua usi 
.um ex antiquioribus Caesar b. G. 111. 14, ^ funes , qui untemnus ud mulos de- 
Mtmahunt, Vil. 22, 2 luqueis fulces uvertehunt, quus cum destinaveranl, tormen- 
tis introrsus redueehant , h. c. I. 25, 7 Hus quuternis ancoris ex quatlnor an- 
guUs destinuhut et Vitiuvius V. 12, 3 urcae in aquum demitteudue destinundae- 
quefirmiter, qui ibidem et g 5 etiam substantivum destinas po.uit, prin.uui hoc 



> 



i. 



f _ is _ 

iiiipedit, quod hoc significatu verbum translate poni nou videtur (nam b. Afr. 88, 2 
verba unimum mentcmque perterritum atque in fugam destinatam huhere , quae 
Schneiderus ad Caes. b. G. III. 14, 6 commemorat, non aliter dicuntur atque certae 
destinatueque sententiue ap. Cic. Tusc. IJ. 2, 5, opinio destinutu, consiUa ad heU 
lum destinula ap. Liv. XXVIII. 14, 9. XLIF. 48, 1 hoc est ohfirmatu, neque apud 
Caes. b. G. VII. 72, 2 operi destinuti sunt operi intenti, in opere occupati, sed qui- 
bus opus iniunctum, mandatum erat, quos operi destinaverat Caesar, dic s^ur urheit 
hcstimmtcn); tum hoc ne aptum quidem esset. JVam ut Utihus dativum putaremus, 
non patitur usus, quia hac significatione destinuri uUquid ud uUquum rem dici so- 
let, neque haec imago, non magis quam uUiguri litihus , convenit Latinae consuetu- 
dini, quae impUcuri litihus probavit. Ablativus autem significaret Fulviam impediri 
litibus, quo minus aut discederet aut ageret quicquani, quorum illud omnino in animo 
iion habebat Fulvia, neutrum litibu» effici poterat. Redii igitur ad scripturam fami- 
liae c distineretur, superioribus editoribus probatam, quae rei gravitati accommodatis- 
sima est. Contra nihil mutavi in ultimis huius loci verbis, cum nihil apud Nepotem 
sit frequentius quam mutatum subiectum non poni, sed intellegi, id quod hoc loco fit 
facillime. Sic Them. 6, 4, cum antea de Lacedaemoniis relatum esset, subiciuntur 
haec His prucsenlihus dcsierunt, nempe Athenienses ; 9, 3 legimus ut pons, quem 
in Helksponlo fecerut , dissolveretur utque uh hostihus circumirctur (Xerxen dicit) ; 
Paus. 1, 3 suo ductu hurhuros upud Plutueus csse deletos, eiusque victoriue ergo 
ApolUni donum dedisse , scilicet non illos, sed Pausaniam , cuius haec verba sunt; 
Ljs. 4, 1 Quem cum lcgisset prohussetque, uUerum puri mugnitudine suhiecii, 
priora de L^sandro, haec de riiarnabazo; Dion. 2, 3 Ituque cum u Dionysio cru- 
delitcr violalus csscl , quippe quem venunduri iussisset , illud de Platone , hoc de 
Dion^sio, Chabr. 4, l Cum enim eo penetrussct (Chabriam dicit), ceterue non sunt 
^ secutue (naves intellegit); Ep. 10, 1 In quo cum reprehenderetur u Pelopida, 

maleque cum in eo putriuc constilerc diceret, nimirum Pelopidas ; Phoc. 2, 3 Nam- 
que uuctus udiutusque u IJemosthene eum , quem tenehut , uscenderut grudum. 
cum adversus Charetem eum suhornuret (hic Demosthenes, illic Phocion inteliegi- 
lur); Att. 8, 4 si quid Brutus de suis fucultatihus uti voluisset, usuruni, quan- 



/ 



— 14 — 

lum hae paterentur; sed neqiie cum quoquam de ca re collocuturum neque coi- 
turum (plane ut Paus. 1, 3 antea Brutus, hic Atticus, cuius oratio est, intellegitur). 
\ec dissimilia haec sunt : Cim. 4, 4 si et vita eius fuit secura ct mors acerba^ at 
hor non Cimoni, de quo dicitur, sed alii^ Timoth. 2, 3 Sic iuxta posita recens fiUi 
veterem patris renovavit memoriam , uhi recens posita secundum orationis formam 
memoria debehat intellegi, statuam antea rommenioratam dici ipsa verba demonstrant. 
Fx his nonnulla a recentioribus sunt mutata, complura non leviora intacta relicta; 
plura etiam non difficulter mutari poterunt: sed quis haec omnia librariis deberi cre- 
dat? et quis Them. 6, 4. 9, 3. Phoc. 2, 3. Cim. 4 , 4. Timoth. 2, 3 mutabit? 
Quamquam desperandum non est. cum inventus sit, qui Ep. 10, 1 scriberet maleque 
ille eum in eo. Haec exempla vel Pel. 4, 3 dubitare nos cogunt, ubi haec legun- 
tur de Pelopida longe in hoc genere gravissima: Omnihus praetcrea periculis af- 
fuit (sicut. Spartam cum oppugnavit [hir intellegf ndi:s est Epaminondas antea coni- 
memoratus], alterum tenuit cornu), quamvis facile sit ille inserere post oppugnavil. 
At eo loco. cuius causa haec disputavimus, nihil est vitiosius Halmii coniectura magno 
plausu a compluribus excepta. cuius ip.sum auctorem paenitere arbitror , ut nullum 
illa stiterit vadimonium , quin Atticus sponsor omnium rerum fuerit. Quasi in 
omni vadimonio sistendo spondendura aliquid fuerit aut necessaria quaedam coniunctio 
vadimonio intercesserit cum sponsore dando ! Quae apud Nepotem legimus, hanc ha- 
bent rectam sententiam : quotiescumque vadibus datis diem constitutam obibat Fulvia, 
:iderat ei Atticus; idem, quotiescumque sponsore illa egebat, spondebat. 

1 8, 5 Namque versihus, qui honore rerumque gestarum ampliludine ceteros 
Romani populi praestiterunt , exposuit ita, ut suh singulorum imaginihus facta 
magistratusque eorum non amplius quaternis quinisquc versihus descripserit. 
Recte Fleckeisenus in Phil. IV p. 342 eos reprehendit. qui ante relativum ver!}a dc 
iis intellegi posse putarent, inter quos ego quoque fui , cum Nepotem prinmm ede- 
rem. Postea eos intellegendum dixi et exponere cum accusativo hic eodem modo 
positum iudicavi atque Them. 1, 2 Sed ah initio est ordiendus, AIc. 11, 6 reliquos 
ordiamur^ Hann. 13, 4 Romanorum explicare imperatores, Sed confitendum est 



> 



i 



- 15 — 

inter hos locos et eum, quem tractamus, hoc interesse, quod illis de vitae narratione, 
ita ut ipsi homines quasi pro vita sua ponantur , hoc de brevissima rerum maxime 
memorabilium notatione agitur. Itaque nunc fere adducor, ut post versihus excidisse 
putem de iis, praesertim cum is error facillimus fuerit. Namque Fleckeisenus om- 
nem probabilitatem egressus est, cum pro versihus substituit de viris illis; cui quod 
intolerabilis visa est repetita vox versihus , permulta eius generis et longe graviora 
ex Nepote a nie collecta sunt in editione maiore ad Dat. 5, 6, ex quibus ut similli- 
ma haec afferre satis est : Them. 3, 3 quod erat periculum , ne , si pars navium 
adversariorum Euhoeam superasset , ancipiti premerentur periculo , Dion. 5, 5 
iis ipsis , qui suh adversarii fuerant potestate, regios spiritus repressit totiusquc 
eius partis Siciliae potitus est, quae suh Dionysii fuerat potestate, Phoc. 2, 1 
fdem cum prope ad annum octogesimum prospera pervenisset fortuna , extrc 
mis temporihus magnum in odium pervenit suorum civium, Att. 8, 1 cum res 
puhlica penes Brutos videretur esse et Cassium ac tota civitas se ad eos con- 
iwrtisse videretur. 

21, 3 nimi» diu toleravi hanc librorum scripturam : suhito tanta vis morhi in 
unum intestinum prorupit , ut extremo tempore j^er lumhos fistulae puris crupe- 
rint. Nam cum xlttici morbus initio tenesmos medicis videretur, qui intestini est nior- 
bus, in hac corporis parte eum ab initio vim suam exercuisse apparet; neque verisi- 
mile est, qucd antea ad excusandam librorum scripturam statui, initio alias quoque 
corporis partes affectap fuisse, et si fuerint, tamen ineptum erat dicere, quod legi- 
mus, cum et illus aliarum partium affectiones leviores fuisse necesse sit, neque, quod 
morbus in unum intestinum proruperit, quicquam ad gravitatem eius pertineat. Recte 
Ascensius correxit imum, iam ab Heusingero et aliis receptum. 



?' 



L E C T I O N E S 



I. Orilini§ Tlieologoruin 

lo PROFESSORLVl ORDIXARIORUIVI. 



CAROT.US AUGT STUS HASE. D. prwathn flfl. senL^ h. X Historinc ecele- 
siastlcae partem priorcm enarrabit, puhlice Seminarii theologici extrcitationes 
una rum rollegis SS. VV. nioderari perg^et die Tovis horis VIII et IX. 

LE0P0T;DLS TMMAiXLEL RUCKERT. D. privatim 1) Pauli ad Corin^ 
ihios cpistolas interpretabitur sen. dd. hora VIII; 2) Thcologiain hiblicam trartabit 
>en. diebu> hora TX et d. Lunae h. V post merid. — Seminarii theologici excr- 
citationes moderabitur una cum rollegis VV. S. VV. 

LUDOMCLS DTESTEL, D.. h. t. Deranus, privatim 1) Gcncscos Uhrum inter- 
pretabitur quinquies per hebd. hora IX- X; 2) Isagogcn hiblicam in letus T. tradet 
f|uater per hebd. h. XII— I; publice 3) Seminarium vuum paedagogicum reget die 
T.unae h. T\ — V : 4) Seminarii thcologici crcrcitationes in Vetere To interpretando 
una cum rollegis SS. VV. moderari perget die Veneris horis pomerid. VI et VII. 

OTTO PFLEIDFIRER, D. privatim 1) Jrtem homileticam ct catcchcticam 
h. XI — XII quater per hebd. tradet ; 2) Epistolas quas vocant pastoraJcy bis 
diebus \Tartis et lovis, hora V— VI explirabit ; puhUce 3) Stminarmm homtlcticum 
h. Xn — r die Lunae et Sem, catecheticum h. XT~XTI die Mercurii moderari pero^et. 

CAROT.. LUDOV. WILIBALDLS GRIMM, D. privatim 1) cinum inlerpre- 
tutionis Xovi Testamenti intra biennium absolvendum denuo ausj iralurus cranfrella